พิกัดทเวคันธา

  พิกัดทเวคันธา (ทเวสุคนธ์) คือ จำกัดจำนวนตัวยาที่มีกลิ่นหอม 2 อย่างคือ รากบุนนาค ขับลมในลำไส้ รากมะซาง แก้โลหิต แก้กำเดา

พิกัดตรีเพชรสมคุณ

  พิกัดตรีเพชรสมคุณ คือ จำนวนองตัวยาที่มีคุณเสมอเพชร 3 อย่างคือ รากว่านหางจระเข้ ฝักราชพฤกษ์ รงทอง สรรพคุณ แก้ปวดหัว แก้กำเดา ถ่ายเสมหะ ถ่ายอุจจาระ แก้โลหิตและน้ำเหลืองเสีย

ทศเบจขันธ์

ทศเบจขันธ์ แก้ในกองอสุรินธัญญาณธาตุ คือ ธาตุสำแดงให้รู้ดุจผีสิง ให้ระส่ำระสายอยู่ในสมุฏฐานใด แก้ด้วยโสฬสเบญจกูลพิกัดใด จึงจะเหมาะแก่การบำบัดโรคนั้น 1) ทศเบญจขันธ์ ถ้าจะแก้ในกองปถวีธาตุ มีส่วนและตัวยาดังนี้ ดอกดีปลี 5 ส่วน รากเจตมูลเพลิง 4 ส่วน เถาสะค้าน 3 ส่วน รากช้าพลู 2 ส่วน เหง้าขิงแห้ง 1 ส่วน 2) ทศเบญจขันธ์ ถ้าจะแก้ในกองเตโชธาตุ มีส่วนและตัวยาดังนี้ รากเจตมูลเพลิง 5 ส่วน เถาสะค้าน 4 ส่วน ...

พิกัดกองวาโยธาตุ

  พิกัดกองวาโยธาตุ ประจำสมุฏฐานวาตะ (ธาตุลม 6 กอง) 1) แก้วาโยธาตุกำเริบ มีตัวยาดังนี้ ลูกสมอไทย หนัก 16 ส่วน เถาสะค้าน หนัก 8 ส่วน เมล็ดพริกไทย หนัก 4 ส่วน ดอกดีปลี หนัก 3 ส่วน รากเจตมูลเพลิง หนัก 2 ส่วน รากช้าพลู หนัก 1 ส่วน เหง้าขิงแห้ง หนัก 1/2...

มหาพิกัดตรีกฏุก

  มหาพิกัดตรีกฏุก ตรีกฏุกเป็นพิกัดยาในวสันตฤดู (ฤดูฝน) ถ้าจะใช้แก้สมุฏฐานต่างๆ จะใช้ส่วนของตัวยาในพิกัดแตกต่างกัน ดังนี้ 1) มหาพิกัดตรีกฏูก ถ้าจะแก้เสมะหะสมุฏฐาน มีส่วนและตัวยาดังนี้ เหง้าขิงแห้ง 8 ส่วน (ปิตตะ) เมล็ดพริกไทย 4 ส่วน (วาตะ) ดอกดีปลี 12 ส่วน (เสมหะ) 2) มหาพิกัดตรีกฏุก ถ้าจะแก้ปิตตะสมุฏฐาน มีส่วนและตัวยาดังนี้ เหง้าขิงแห้ง 12 ส่วน (ปิตตะ) เมล็ดพริกไทย 8 ส่วน (วาตะ) ดอกดีปลี 4...

พิกัดปิตตะผล

  พิกัดปิตตะผล คือ จำนวนผลแก้ลม 3 อย่าง คือ รากเจตมูลเพลิง รากกะเพรา ผักแพวแดง สรรพคุณ แก้จตุกาลเตโช บำรุงธาตุ แก้ลม แก้เส้นประสาทพิการ ปวดเมื่อยตามข้อ

จุลพิกัด พวกที่ต่างกันที่ถิ่นที่เกิด

จุลพิกัด พวกที่ต่างกันที่ถิ่นที่เกิด หมายถึง ตัวยาสมุนไพรที่อยู่ต่างถิ่นกัน เช่น บ้านกับป่า เหนือกับใต้ เทศกับไทย เป็นต้น กระท้อนทั้ง 2 คือ กระท้อนบ้าน กระท้อนป่า กะทือทั้ง 2 คือ กะทือบ้าน กะทือป่า หัวข้าวเย็นทั้ง 2 คือ หัวข้าวเย็นเหนือ หัวข้าวเย็นใต้ ขี้เหล็กทั้ง 2 คือ ขี้เหล็กบ้าน ขี้เหล็กป่า เขาวัวทั้ง 2 คือ เขาวัวบ้าน เขาวัวป่า ชะมดทั้ง...

พิกัดตรีอมฤต

พิกัดตรีอมฤต คือ จำนวนตัวยาที่ไม่ตาย 3 อย่าง คือ รากมะกอก รากกล้วยตีบ รากกระดอม สรรพคุณ แก้ไข้ แก้ร้อนในกระหายน้ำ ขับปัสสาวะ บำรุงธาตุ บำรุงกำลัง แก้ท้องเดิน

พิกัดสัตตะโลหะ

พิกัดสัตตะโลหะ คือ จำกัดจำนวนตัวยาที่มีชื่อเป็นทอง 7 อย่าง คือ รากทองกวาว รากทองหลางหนาม รากทองหลางใบมน รากทองโหลง รากทองพันชั่ง รากฟักทอง รากต้นใบทอง สรรพคุณ แก้โรคดี เสมหะ และลมที่เป็นพิษ แก้ริดสีดวง ทำลายพยาธิ

พิกัดสัตตะเทียน

พิกัดสัตตะเทียน คือ จำกัดจำนวนตัวที่ชื่อว่าเทียน 7 อย่าง เทียนดำ เทียนแดง เทียนขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนตาตั๊กแตน เทียนสัตตบุษย์ เทียนเยาวพาณี สรรพคุณ แก้ลม เสมหะและดีระคนกัน แก้พิษโลหิต แก้ทางปัสสาวะ แก้นิ่ว แก้มุตกิด บำรุงธาตุ บำรุงกำลัง แก้ลมในท้อง แก้พรรดึก แก้ลมครรภ์รักษา