การเตรียมความพร้อมการนวดแผนไทย

ความหมายและความสำคัญของการเตรียมความพร้อมการนวดแผนไทย
ความหมายของการนวด แยกได้ 4 ประการ คือ

  1. การนวด คือ การบรรเทาความไม่สบายในเบื้องต้นของมนุษย์
  2. การนวด คือ การสัมผัส โดยใช้ส่วนของร่างกาย กระทำการนวด หรืออุปกรณ์นวดกระทำต่อส่วนที่มีอาการเจ็บป่วย
  3. การนวด คือ การกระทำต่อความรู้สึก ช่วยให้เกิดความรู้สึกที่ดี มีความใกล้ชิดผูกพันเอื้ออาทรต่อกัน เป็นการสร้างสัมพันธภาพที่ดีต่อบุคคลรอบข้าง
  4. การนวด คือ ศิลปะ

ผลของการนวดที่ดี มี 3 ประการ คือ

  • ผลต่อจิตใจ – อารมณ์ เป็นการถ่ายทอดความปรารถนาดี ผ่านความรู้สึกสัมผัส
  • ผลต่อความรู้สึก – กำลัง เป็นการกระทำโดยตรงต่อความรู้สึก ซึ่งถูกส่งโดยกระแสประสาทไปยังสมอง บังคับควบคุมการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ได้ดีขึ้น
  • ผลต่ออวัยวะ – ร่างกาย ทำให้กล้ามเนื้อผ่อนคลายตัว อีกทั้งกระบวนการรักษาตนเอง ซ่อมแซมอวัยวะร่างกายได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

การเตรียมความพร้อมการนวด คือ การจัดเตรียมองค์ประกอบของการนวด ได้แก่ ผู้นวด ผู้ถูกนวด สถานที่นวด และการจัดการให้พร้อมสำหรับทำการนวด

การเตรียมความพร้อมของผู้นวด

การเตรียมความพร้อมทางด้านร่างกายของผู้นวด

  • ผู้นวดต้องดูแลรักษาสุขภาพของตนเองให้สมบูรณ์
  • ผู้นวดต้องไม่ทำการนวดขณะที่มีอาการเจ็บป่วยหรือเป็นโรคที่สามารถติดต่อได้ทั้งการสัมผัสและการหายใจ
  • ผู้นวดจะต้องดูแลรักษาความสะอาดของร่างกาย หลังจากการสัมผัสหยิบจับสิ่งของหรืออาหาร
  • ผู้นวดต้องแต่งกายให้เหมาะสมกับสถานที่

การเตรียมความพร้อมทางด้านจิตใจของผู้นวด

  • ผู้นวดต้องมีทัศนคติที่ดีต่อการนวดหรืออาชีพนวด
  • ผู้นวดต้องมีสภาพจิตใจที่ดีมีความปรารถนาดี
  • ผู้นวดต้องทำการนวดอย่างมีสติ ระมัดระวัง
  • ไม่ควรนวดในขณะที่มีอารมณ์ขุ่นมัว โกรธ หรือโศกเศร้า
  • ผู้นวดควรดำรงตนให้ดี มีสติสัมปชัญญะ คิดดี คิดชอบ
  • ผู้นวดควรยึดหลักอิทธิบาท 4
  • ผู้นวดควรมีคุณธรรมและจรรยาบรรณในอาขีพ

การเตรียมพร้อมทางด้านความรู้ของผู้นวด

  • ผู้นวดต้องมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับรูปร่าง ตำแหน่งที่ตั้งและการทำงานของอวัยวะร่างกายและรู้สาเหตุของความเจ็บป่วยของมนุษย์
  • ผู้นวดต้องรู้หลักการนวดที่ดี
  • ผู้นวดต้องรู้วิธีการนวดที่เหมาะสมและปลอดภัย
  • ผู้นวดต้องรู้วิธีการค้นหาสาเหตุของความเจ็บป่วย
  • ผู้นวดต้องรู้วิธีการบันทึกประวัติและขั้นตอนกระบวนการต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ ระเบียบเรียบร้อย โดยประวัติที่ต้องเกิดมีดังนี้ ประวัติส่วนตัวของผู้ถูกนวด ประวัติความเจ็บป่วย และประวัติการรักษา
  • ผู้นวดต้องรู้วิธีปฏิบัติตนให้มีสุขภาพดี และสามารถนำความรู้มาถ่ายทอดให้แก่ผู้อื่นได้
  • ผู้นวดต้องขยันหมั่นเพียรหาความรู้เพิ่มเติมให้เหมาะแก่กาลสมัย
  • ผู้นวดต้องสอบถามผู้รู้กรณีที่มีข้อสงสัยในสิ่งที่ทำ
  • ผู้นวดต้องยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น

การเตรียมพร้อมทางด้านทักษะของผู้นวด

  • ต้องมีความเชี่ยวชาญชำนาญในการนวด
  • ต้องสามารถซักประวัติและการตรวจร่างกาย
  • สามารถตรวจร่างกายโดยการวินิจฉัยความรุนแรงของความเจ็บป่วยได้
  • ต้องให้การดูแลผู้เจ็บป่วยหลังจากการนวดได้

การเตรียมความพร้อมของผู้ถูกนวด

การเตรียมความพร้อมของผู้ถูกนวดทางด้านร่างกาย

  • ผู้ถูกนวดควรชำระร่างกายและผลัดเปลี่ยนเครื่องแต่งกายให้เหมาะสม
  • การนวดจะให้ผลดี หากผู้ถูกนวดมีความพร้อมของร่างกายที่จะยอมรับการนวดนั้น โดยไม่มีอาการเจ็บป่วย ดังนี้
    – มีอาการตัวร้อน เป็นไข้
    – มีการอักเสบ (ปวด บวม แดง ร้อน)
    – มีการติดเชื้อ เป็นหนอง
    – กล้ามเนื้อฉีกขาดเนื่องจากการทำงานหนัก หรือออกกำลังกายหรืออุบัติเหตุ
    – กระดูกหรือข้อต่อกระดูกแตก หัก เคลื่อน หลุด
    – มีบาดแผลหรือแผลผ่าตัดที่ยังสมานไม่สนิท
    – มีอาการเจ็บปวดที่นวดแล้วรู้สึกไม่ดีขึ้นหรือเจ็บปวดมากขึ้น
  • ผู้ถูกนวดต้องใช้ความระมัดระวังในการนวดเป็นพิเศษ ได้แก่
    – สภาพร่างกายอ่อนแอ หรือมีอาการอ่อนเพลีย ไม่มีกำลัง
    – เป็นลม หมดสติ
    – มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ โรคเกี่ยวกับความดันโลหิต โรคเบาหวาน โรคหอบหืด อัมพฤกษ์ อัมพาต มะเร็ง
    – ทารก เด็ก หญิงมีครรภ์ หญิงระหว่างมีประจำเดือน ผู้สูงอายุ ผู้ป่วย

การเตรียมความพร้อมทางด้านจิตใจของผู้ถูกนวด

  • ผู้นวดควรอธิบายวิธีการนวดให้แก่ผู้นวด เพื่อได้เตรียมตัวเตรียมใจและผ่อนคลาย
  • ถ้าหากผู้ถูกนวดมีความเครียด วิตกกังวล หรือไม่สบายใจ ผู้นวดควรให้เวลาแก่ผู้ถูกนวดสงบสติอารมณ์

การเตรียมความพร้อมของสถานที่นวด

การเตรียมความพร้อมเกี่ยวกับสถานที่นวด มีแนวทาง 5 ด้าน คือ รูป (สถานที่) เสียง (ดนตรี) กลิ่น (บรรยากาศ) รส (น้ำสมุนไพรหรือน้ำผลไม้) และ สัมผัส (การนวด และการใช้สมุนไพร รวมไปถึงอุณหภูมิของอากาศ)

การเตรียมความพร้อมด้านการจัดการ

1.การเตรียมความพร้อมด้านสถานที่นวด

  • ต้องคำนึงถึงทำเลที่ตั้ง
  • เน้นการตกแต่งในรูปแบบธรรมชาติ
  • รักษาความสะอาด กำจัดกลิ่นไม่พึงประสงค์
  • คำนึงถึงความปลอดภัยของสถานที่
  • จัดห้องสำหรับนวดให้เป็นระเบียบเรียบร้อย
  • ห้องอาบน้ำและห้องสุขาแยกห้องสำหรับผู้หญิงและผู้ชาย
  • กำจัดสิ่งปฏิกูล
  • จัดห้องพักสำหรับพนักงานแยกต่างหากจากสถานที่ให้บริการ
  • จัดสถานที่เพื่อให้บริการนวดเพื่อสุขภาพหรือบำบัดรักษาโรค

2.การเตรียมความพร้อมด้านอุปกรณ์และเครื่องมือสำหรับนวด

  • ต้องหมั่นดูแลรักษาความสะอาดอุปกรณ์และเครื่องมืออยู่เสมอ
  • จัดเปลี่ยนผ้ารองนอนเมื่อให้บริการเสร็จสิ้นเป็นรายคน และทำความสะอาดเพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของโรคติอต่อ

3.การเตรียมความพร้อมด้านพนักงานนวด

  • ต้องศึกษาประวัติภูมิหลังด้านการศึกษา ประสบการณ์และความประพฤติ
  • ควรรับพนักงานที่ผ่านการอบรมตามหลักสูตรและสถาบันที่ทางราชการรับรอง
  • หมั่นอบรมสั่งสอน กิริยามารยาทในการให้บริการอยู่เสมอ
  • ประเมินผลการทำงานของพนักงานนวดอาจใช้วิธีการสังเกต
  • ควรให้รางวัลหรือชมเชยแก่พนักงานนวดที่ประพฤติปฏิบัติดี
  • ส่งเสริมให้โอกาสแก่พนักงานนวดในการพัฒนาความรู้ความชำนาญ
  • จัดเวลาทำงานให้เหมาะสม
  • จัดให้มีสวัสดิการในการดูแลรักษาความเจ็บป่วย

4.การเตรียมความพร้อมด้านการจัดการเกี่ยวกับเอกสาร การเงินและประชาสัมพันธ์ โดยจัดทำทะเบียนข้อมูลประวัติของพนักงานนวด เก็บหลักฐานต่าง ๆ ได้แก่ บัตรประจำตัว เพื่อการสืบค้นในกรณีที่อาจมีปัญหาเกิดขึ้น หรือใช้ในการติดต่อกับหน่วยงานราชการ