วันอังคาร 13 พฤศจิกายน 2018
เรื่อง

ภูมิหลังด้านการนวดไทยเพื่อการบำบัด

การนวดไทยที่มีความรุ่งเรืองมาก คือในสมัยกรุงศรีอยุธยา สมัยพระบรมไตรโลกนาถ เห็นได้จากหลักฐานทำเนียบศักดินาข้าราชการฝ่ายทหารและพลเรือน และในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชก็เช่นกัน มีการรักษาด้วยการนวดและการยืดเส้นยืดสาย โดยหมอนวดผู้ชำนาญ ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ มีเหตุการณ์สำคัญ ดังนี้ สมัย ร.1 ในจัดตั้งฤาษีดัดตนไว้ตามศาลาราย และอักษรจารึกไว้กับรูปฤาษี อธิบายท่าดัดตนแก้โรค สมัย ร.3 จัดตั้งรูปหล่อฤาษีดัดตน 80 ท่า พร้อมคำโคลง สมัย ร.4 พบหลักฐานทำเนียบตำแหน่งข้าราชการในกรมหมอนวด ดังนี้ ...

ปรัชญาการนวดไทยเพื่อการบำบัด

การนวดไทยเพื่อการบำบัดมุ่งป้องกันและฟื้นฟูสภาพร่างกายเมื่อเจ็บป่วย ตามแนวเส้นประธานสิบ สามารถเปรีบเทียบกับความรู้ทางกายวิภาคและสรีรวิทยาของมนุษย์ เป็นเส้นสมมติตามแบบการแพทย์มีแนวคล้ายจุดฝังเข็มของจีน และแนวเส้นทางเดินพลังกุณฑาลินีในโยคะศาสตร์ ท่าในการการดัดตนของไทยมีส่วนคล้ายอาสนะโยคะ และหลักการสมดุลของธาตุทั้ง 4 ในร่างกาย ในหลักของปรัชญาการนวดไทยเพื่อการบำบัด มีที่มาจาก การได้รับวัฒนธรรมทางการแพทย์จากอินเดีย การแพทย์พื้นบ้าน

การแพทย์ทางเลือกเพื่อการบำบัดโดยการนวด

การบำบัดด้วยมือ เป็นวิธีการหนึ่งในการแพทย์ทางเลือก ซึ่งมีตัวอย่าง คือ การนวดแบบสวีดิช นิยมมากในสปา การนวดจุดสะท้อนฝ่าเท้า เรียกว่า การนวดฝ่าเท้า หรือการนวดเท้า ต้นกำเนิดจากประเทศจีน โดยมีจุดสำคัญ คือ การแบ่งส่วนต่าง ๆ ของร่างกายจากเท้า บริเวณส่วนที่สัมพันธ์กัน และความสัมพันธ์ของจุดบนฝ่าเท้ากับอวัยวะต่าง ๆ ในร่างกาย การนวดทุยนา เป็นการนวดแผนโบราณของจีน โดยบำบัดทั้งบนเส้น ลมปราณ...

ทฤษฎีการนวดไทยแบบราชสำนักเพื่อการบำบัดโรค

เอกลักษณ์ของการนวดไทยแบบราชสำนัก มีรายละเอียด ดังนี้ ต้องมีกิริยามารยาทเรียบร้อย ไม่เริ่มนวดฝ่าเท้านอกจากจำเป็นจริง ๆ โดยมากจะเริ่มใต้เข่ามาข้อเท้า หรือจากต้นขามาถึงข้อเท้า ใช้เฉพาะมือ คือ นิ้วหัวแม่มือ ปลายนิ้วอื่น และอุ้งมือในการนวดเท้านั้น ท่าทางในการนวดผู้ป่วยอยู่ในท่านั่ง นอนหงายและนอนตะแคง เท่านั้น และไม่นวดในท่าที่ผู้ป่วยนอนคว่ำ ไม่ใช้การดัดงอข้อหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายผู้ป่วยด้วยกำลังที่รุนแรง ไม่มีการนวดโดยใช้เท้า เข่า ข้อศอก ใช้หลักวิชาของหัตถเวชกรรมแผนไทยแบบราชสำนักในการตรวจร่างกาย เพื่อวินิจฉัยและรักษาโรค หลักในการรักษาโรคโดยการนวดแบบราชสำนัก...

ทฤษฎีการนวดไทยแบบเชลยศักดิ์เพื่อการบำบัดโรค

การนวดไทยแบบเชลยศักดิ์ หมายถึง การนวดด้วยท่าทางทั่วไป ไม่มีแบบแผนหรือพิธีรีตองในการนวด และยังสามารถใช้อวัยวะอื่น ๆ เช่น เข่า ศอก เท้า เพื่อช่วยในการนวดได้ ความรู้เบื้องต้นของการนวดไทยแบบเชลยศักดิ์ ข้อพึงระวังของหมอนวด หมอนวดต้องรักษาสุขภาพทั้งทางกายและใจ หมอนวดต้องเป็นผู้มีศีลธรรม คือ ไม่ดื่มสุรา ไม่เจ้าชู้ ไม่หลอกลวง สถานที่นวด ไม่ควรเป็น โรงยาฝิ่น โรงน้ำชา บ่อนการพนัน สถานที่สาธารณต่าง...

ทฤษฎีคัมภีร์ทางเวชกรรมไทยที่เกี่ยวข้องกับการนวด

ประเภทของลม ประกอบด้วย 6 ลม คือ อุทังคมาวาตา (ลมพัดขึ้นเบื้องสูง) อโธคมาวาตา (ลมพัดลงเบื้องต่ำ) กุจฉิสยาวาตา (ลมในท้องนอกลำไส้) โกฏฐาสยาวาตา (ลมในท้องอยู่ในลำไส้) อังคมังคานุสารีวาตา (ลมพัดทั่วกาย) อัสสาสะ ปัสสาสะวาตา (ลมหายใจ) ตัวคุมธาตุลม มีอยู่ 3 อย่าง ได้แก่ หทัยวาตะ (ลมที่เกี่ยวกับหัวใจ...

ทฤษฎีคัมภีร์ทางการเภสัชกรรมไทยที่เกี่ยวข้องกับการนวด

ยาที่ใช้ในการรักษาร่วมกับการนวด ยาต้ม เช่น ยาต้มแก้กระษัยเส้น ยาพอก เช่น ยารักษาจับโปงเข่า รักษาอาการเหน็บชา ยาพอก”ยาพระแสงจักร” ยาพอกแก้อาการปวดศีรษะ ยาทา เช่น ยาทาแก้กร่อนลม กษัยลม หรือน้ำมันนวด ยาผง เช่น ยาผงแก้อาการลมพัดในลำไส้ ยาแก้ลมตะคริว ยาแก้ลมอัมพฤกษ์ ลมอัมพาต ยาแก้ลมผูกธาตุให้เป็นพรรดึก ยานัตถุ์ เช่น...

ทฤษฎีคัมภีร์ทางการผดุงครรภ์ไทยที่เกี่ยวข้องกับการนวด

การนวดบำบัดในระยะก่อนคลอด ส่วนมากเป็นการนวดเพื่อผ่อนคลาย การนวดบำบัดในระยะหลังคลอด ในอดีตจะมีการนวดกล่อมมดลูก เพื่อให้มดลูกเข้าอู่เร็ว ช่วยในการขับน้ำคาวปลาไม่ให้คั่งค้าง และช่วยให้ไม่ให้เกิดภาวะมดลูกหย่อน ในปัจจุบัน มีการนวดหลังคลอด ซึ่งมีท่านวดที่เรียกว่า ท่านวดเข้าตะเกียบ โดยหลังคลอดจะมีอาการขัดขา ขัดสะโพก เดินไม่สะดวก เนื่องจากการขยายตัวของรอยต่อกระดูกเชิงกรานขณะคลอด การนวดเข้าตะเกียบจะช่วยให้ข้อต่อกลับเข้าที่

ธาตุสมุฏฐาน เส้นประธานสิบและสัญญาณห้า

ธาตุสมุฏฐาน ปัถวีธาตุ ประกอบด้วย อวัยวะ 18 อย่าง และอื่น ๆ อีก 2 อย่าง ได้แก่ เกศา (ผม) เมื่อพิการ เจ็บตามหนังศีรษะและผมร่วง ผมหงอก แห้ง แตกปลาย โลมา (ขน) เมื่อพิการ เจ็บตามผิวหนังและขนร่วง นขา (เล็บ)...

กายวิภาคศาสตร์และสรีรวิทยาที่เกี่ยวข้องกับการนวดไทย

กายวิภาคศาสตร์และสรีรวิทยาของกระดูกและกล้ามเนื้อ กระดูก ในร่างกายคนเรามีกระดูก 206 ชิ้น แบ่งเป็น 2 กลุ่มคือ กระดูกแกนตัวมี 80 ชิ้น (กะโหลกศีรษะ กระดูกสันอก กระดูกซี่โครง) และกระดูกรยางค์มี 126 ชิ้น (กระดูกไหล่ กระดูไหปลาร้า กระดูกสะบัก กระดูกต้นแขน กระดูกปลายแขน กระดูกข้อมือ กระดูกมือ...