พืชจำพวกผัก

1034

พืชจำพวกผัก  ได้แก่  พรรณไม้ต้นเล็ก ๆ  หรือต้นใหญ่  เป็นกอ  ตันต่ำ  ต้นสูงหรือเลื้อยไปอยู่บนบกก็มี  อยู่ในน้ำก็มี  บางชนิดใช้เป็นอาหารได้  และนิยมเรียกว่า  ผัก  ดังตัวอย่างต่อไปนี้

 

ผักกระชับ  เป็นไม้พุ่มขนาดย่อม (ซักบ้อเช้า)

ราก  รสจืดเย็น  สรรพคุณ  ระงับความร้อน  แก้ไข้  ขับปัสสาวะ

 

ผักกระเฉด  (ผักรู้นอน)  เป็นไม้เลื้อย

ใบ  และ  นม  รสเย็น  สรรพคุณ  แก้ไข้ตัวร้อน  ถอนพิษอักเสบ

 

ผักกระโฉม

ใบ  รสเย็น  สรรพคุณ  แก้ไข้พิษ  ไข้ตัวร้อน  ไข้หวัด  แก้ปวดศีรษะ

 

ผัดกาด  (หัวไชเท้า)

หัว  รสเย็น  สรรพคุณ  ตำคั้นกับน้ำตาลทรายแดง  แก้อาเจียนเป็นโลหิต

เมล็ด  รสเผ็ดชุ่ม  ขับเสมหะและโลหิต  ระบายอ่อนๆ  ระงับอาการหอบ  แก้ลมจุกเสียด

 

ผักกาดนา  ไม้ต้นเล็กๆ

ใช้ทั้งต้น รสเย็น  สรรพคุณ  กระทุ้งพิษภายใน  แก้พิษตัวร้อน (ลดความร้อน)  แก้ไข้หัดสุกใสดำแดง  แก้พิษฝีดาษ  ขับเหงื่อ

 

ผักกาดน้ำ

ใช้ทั้งต้น  รสเย็น  สรรพคุณ ขับปัสสาวะ แก้นิ่ว แก้ช้ำรั่ว แก้กามโรค ระงับความร้อน  แก้ทางเดินปัสสาวะอักเสบ

 

ผักกูด  ไม้ต้นเล็กขึ้นอยู่ริมน้ำ

ใบ  รสเย็น  สรรพคุณ  แก้ไข้  แก้ตัวร้อน  แก้พิษอักเสบ

 

ผักขึ้นฉ่าย  ไม้ต้นเล็ก

ใช้ทั้งต้น  รสเย็นหอม  สรรพคุณ  ความดันโลหิต  บำรุงร่างกาย  แก้เบาหวาน

 

ผักโขมหนาม  ไม้ต้นเล็กๆ  มีหนามตามข้อ

ราก รสขมเย็นชื่นใจ สรรพคุณ แก้ช้ำใน แก้ไข้ แก้ตัวร้อน แก้เด็กลิ้นเป็นฝ้าละออง เจริญอาหาร

 

ผักโขมหัด  ไม้ต้นเล็ก

ราก รสเย็นชื่น สรรพคุณ แก้พิษร้อนใน ต้มเอาน้ำอาบ แก้เม็ดผื่นคัน ถอนพิษไข้    แก้เสมหะ  ขับปัสสาวะ

 

ผักโขมหิน  (ผักขมหิน)

ต้น  รสเผ็ดร้อน  สรรพคุณ  ผายลมผายเรอ  แก้เสมหะและดีพิการ

 

ผักขวง  (สะเดาดิน)  ไม้เลื้อยต้นเล็กๆ

ใช้ทั้งต้น  รสขม สรรพคุณ บำรุงน้ำดี ระงับความร้อน  ตำให้ละเอียดสุมหัวเด็ก  แก้หวัดขัดจมูก

ผักคราดหัวแหวน  ไม้ต้นเล็ก

 

ใช้ทั้งต้น  รสเอียนเบื่อเล็กน้อย  สรรพคุณ  แก้พิษตานซาง  แก้ริดสีดวง  แก้ผอมเหลือง  แก้เด็กตัวร้อน  แก้ปอดบวม  แก้ต่อมทอนซิลอักเสบ

 

ผักเค็ด  ไม้พุ่มขนาดเล็ก

ใบ  รสขื่นขม  สรรพคุณ ต้มเอาน้ำอาบ  แก้บาดแผล  แพ้ผื่นคัน

ราก  รสขมเย็น  สรรพคุณ  แก้พิษร้อนภายในร่างกาย

 

ผักชีลา  ไม้ต้นเล็กๆ

ลูก  รสขมฝาดร้อนหอม  สรรพคุณ  แก้ไข้เนื่องจากซาง  แก้กระหายน้ำ  บำรุงธาตุ  แก้คลื่นเหียน  อาเจียน  ขับลมในลำไส้  แก้สะอึก  แก้ตาเจ็บ

ราก  รสหอมเย็น  สรรพคุณ  กระทุ้งพิษไข้หัว  หัดเหือด  สุกใส  ดำแดง แก้ไอ  เจ็บคอ

 

ผักชีล้อม  ไม้ต้นเล็กๆ

เมล็ด  รสผอมร้อนเล็กน้อย  สรรพคุณ ขับลมในลำไส้ แก้ธาตุพิการ แก้ไอ แก้หอบ บำรุงปอด

 

ผักตับเต่าน้ำ  ไม้น้ำ

ใช้ทั้งต้น  รสจืดเฝื่อน  สรรพคุณ  แก้เสมหะและลม  แก้เพ้อกลุ้ม  แก้ไขเพื่อดี  ช่วยย่อยอาหาร

 

ผักหนอก  (บัวบก)  ไม้ต้นเล็กๆใบกลม

ใช้ทั้งต้น  รสขมเล็กน้อย  สรรพคุณ  ตำคั้นเอาน้ำรับประทาน  บำรุงหัวใจ  แก้ช้ำใน  เนื่องจากพลัดตกหกล้ม  แก้เมื่อยล้า  อ่อนเพลีย  แก้บิด  ท้องเสีย

 

ผักบุ้งขัน  ผักชนิดนี้มีอยู่ทั้งน้ำจืด  น้ำเค็ม  เป็นเถาเลื้อยตามพื้นดิน

เถา  ใบ  รสขื่นเย็น  สรรพคุณ  ถอนพิษลมเพลมพัด  แก้พยาธิตัวจิ๊ด

 

ผักบุ้งขาว  ไม้เลื้อยทอดยอด

ใบ  เถา  รสเย็น  สรรพคุณ  ถอนพิษทั้งปวง  แก้พิษลมเพลมพัด  แก้ตาฟาง

ใบ  ตำพอก  แก้พิษฝี  ถอนพิษอักเสบ

 

ผักบุ้งจีน  ไม้ต้นเล็ก

ใช้ทั้งต้น  รสเย็น สรรพคุณ แก้พิษฝี  ถอนพิษยาเบื่อเมา  แก้ตาฟาง  ตามัว

 

ผักบุ้งแดง  ไม้เลื้อยทอด

ใบ  เถา  รสเย็น  สรรพคุณ  ถอนพิษยาเบื่อเมา  แก้ตาฟาง  ตามัว

ใบ  ตำพอก สรรพคุณ  แก้พิษฝี  ถอนพิษอักเสบ

 

ผักบุ้งร้วม  ไม้น้ำ

ใช้ทั้งต้น  รสขม สรรพคุณ แก้พิษทั้งปวง ใช้ต้มเข้ากระโจมเอาไอรม ขับเหงื่อ แก้บวม เหน็บชา

 

ผักเบี้ย  ไม้ต้นเล็กๆ

ใบ  รสเย็น  สรรพคุณ  แก้ไข้  แก้ตัวร้อน  แก้พิษตานซาง

 

ผักเป็ดขาว  ไม้เลื้อยตามพื้นดิน

ใช้ทั้งต้น  รสขื่นเอียน  สรรพคุณ  ดับพิษโลหิต  ทำให้โลหิตเย็น  ฟอกและบำรุง    แก้ระดูสตรีเน่าเหม็น แก้ปวดเอวและท้องน้อย

ผัดเป็ดแดง  ไม้เลื้อยตามพื้นดิน

ใช้ทั้งต้น รสขื่นเอียน สรรพคุณ ดับพิษโลหิต ทำให้โลหิตเย็น เป็นยาระบายอ่อนๆ ฟอกและบำรุงโลหิต แก้ระดูพิการดำเหม็น แก้ปวดเอวและท้องน้อย

 

ผักปอดตัวผู้  ไม้ใบเล็กๆ ขึ้นตามทุ่งนา

ราก  รสขื่นเล็กน้อย  สรรพคุณ แก้โลหิตพิการ ขับลมให้กระจาย

 

ผักปอดตัวเมีย  เหมือนกับผักปอดตัวผู้ แต่ต้นและใบใหญ่กว่า

ต้น  รสขื่นเล็กน้อย  สรรพคุณ แก้ปวดมดลูกแก้สันนิบาตหน้าเพลิง

 

ผักปลัง  ไม้เลื้อยมี 2 ชนิด คือ ชนิดแดง และชนิดขาว  สรรพคุณเหมือนกัน

ต้น  รสเย็น  สรรพคุณ แก้พิษฝี แก้อักเสบ

ใบ  รสเย็นเบื่อ  สรรพคุณ แก้กลาก

ดอก  รสเย็นเบื่อ  สรรพคุณ แก้เกลื้อน

ราก  รสเย็นเบื่อ  สรรพคุณ แก้โรคผิวหนัง แก้รังแค แก้ท้องผูก

 

ผักแพวแดง  ไม้ต้นเล็ก

ราก  รสร้อน  สรรพคุณ แก้ลม แก้กระเพาะอาหารพิการ อุจจาระหยาบ แก้ท้องมาน แก้ริดสีดวง แก้หืด ไอ แก้เส้นประสาทพิการ แก้ปวดเมื่อยตามข้อกระดูก

 

ผักหวานบ้าน  ไม้ยืนต้นขนาดย่อม

ราก รสร้อน  สรรพคุณ แก้ตัวร้อน ถอนพิษไข้ แก้ไข้กลับ

 

ผักหวานป่า  ไม้ยืนต้นขนาดย่อม

ราก รสเย็น สรรพคุณ แก้ดีพิการ แก้เชื่อมมัว แก้ไข้ แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้กระสับกระส่าย

 

ผักแว่น  ไม้ต้นเล็ก อยู่ริมน้ำ ชูใบ ก้านยาว

ใช้ทั้งต้น รสจืด สรรพคุณ แก้เสมหะ แก้ดีเดือด เจริญอาหาร

 

ผักเสี้ยนไทย  ไม้ต้นเล็กๆ

ต้น รสชื่นร้อนฉุน  สรรพคุณ ขับโลหิตระดูที่เน่าเสีย

เมล็ด  รสเมา  สรรพคุณ  สับไส้เดือนในท้อง

 

ผักเสี้ยนผี  ไม้ต้นเล็กๆ

ต้น  รสขมร้อนเหม็นเขียว  สรรพคุณ  ทำให้หนองแห้ง

ใบ  รสขม  สรรพคุณ  แก้ปัสสาวะพิการ

ดอก  รสขมขื่น  สรรพคุณ  ฆ่าพยาธิผิวหนัง

ลูก  รสเมา  สรรพคุณ  ฆ่าพยาธิ

ราก  รสร้อนขื่นเล็กน้อย  สรรพคุณ  แก้สตรีผอมแห้งเนื่องจากอยู่ไฟไม่ได้  แก้ฝีในท้อง

ใช้ทั้ง  5  สรรพคุณ  คุมธาตุ  แก้ลม  แก้ปวดท้อง  จนเจริญไฟธาตุ  แก้ท้องร่วง    แก้ฝีในตับปอด  ฝีในลำไส้  ขับหนองสี

 

            ผักหูปลาช่อน เป็นไม้ต้นเล็ก ๆ คล้ายโด่ไม่รู้ล้ม แต่เล็กกว่า

ต้น รสจืดเหม็นเขียวเล็กน้อย  สรรพคุณ  แก้พิษตานซางแก้ฝีตานซาง เม็ดผื่นคัน แก้ตัวร้อน

 

ผักหนาม ไม้น้ำเนื้ออ่อน

ใช้ทั้งต้น  สรรพคุณ  แก้ปัสสาวะพิการ