กุ่มบก กุ่มบก เป็นไม้ยืนต้นพื้นบ้านของไทยที่มีความสำคัญทั้งด้านอาหารและ สมุนไพรไทย โดยเฉพาะใบ ดอก เปลือกต้น ราก แก่น และผล มีการใช้ตามภูมิปัญญาพื้นบ้านเพื่อดูแลอาการเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร การขับลม การบำรุงธาตุ และโรคผิวหนัง นอกจากนี้ยอดอ่อนและช่อดอกยังนำมาดองหรือปรุงเป็นผักพื้นบ้านได้อีกด้วย ข้อมูลพื้นฐานของสมุนไพร ชื่อสมุนไพร : กุ่มบก ชื่อท้องถิ่น : ผักกุ่ม, กุ่ม, ผักก่าม, ก่าม, กะงัน, สะเบาถะงัน, เดิมถะงัน, ทะงัน ชื่อสามัญ : Sacred barnar, Caper tree, Sacred garlic pear, Temple plant ชื่อวิทยาศาสตร์ที่ใช้ในเอกสารไทย : Crateva adansonii DC. subsp. trifoliata (Roxb.) Jacobs ชื่อวิทยาศาสตร์ตามฐานข้อมูลอนุกรมวิธานสมัยใหม่ : Crateva falcata (Lour.) DC. […]
กุยช่าย กุยช่าย เป็นพืชล้มลุกอายุหลายปีในสกุล Allium มีกลิ่นเฉพาะตัวคล้ายกระเทียม นิยมปลูกเป็นผักสำหรับประกอบอาหาร และมีการใช้เป็น สมุนไพรกุยช่าย ในภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านและตำรายาไทย โดยเฉพาะการใช้ใบ รากหรือเหง้า และเมล็ด กุยช่ายมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Allium tuberosum Rottler ex Spreng. และปัจจุบันจัดอยู่ในวงศ์ Amaryllidaceae ข้อมูลพื้นฐานของสมุนไพร ชื่อไทย : กุยช่าย ชื่อท้องถิ่น : ผักแป้น, หอมแป้น, ผักไม้กวาด, กุยช่ายดอก, กูไฉ่ ชื่อภาษาอังกฤษ : Chinese chives, Garlic chives, Chinese leek, Oriental garlic ชื่อวิทยาศาสตร์ : Allium tuberosum Rottler ex Spreng. วงศ์ : Amaryllidaceae สกุล : Allium ลักษณะการเจริญเติบโต […]
กุหลาบ กุหลาบ เป็นไม้ดอกในสกุล Rosa วงศ์ Rosaceae มีหลายชนิดและพันธุ์ นิยมปลูกเป็นไม้ประดับและใช้ประโยชน์จาก ดอก กลีบดอก และผล ในด้านอาหาร เครื่องหอม เครื่องสำอาง และภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย โดยข้อมูลสมุนไพร “กุหลาบ” ในที่นี้หมายถึง Rosa spp. และลูกผสม โดยแยกออกจาก กุหลาบมอญ (Rosa damascena) ซึ่งเป็นข้อมูลสมุนไพรอีกชนิดหนึ่งโดยเฉพาะ ข้อมูลพื้นฐานของสมุนไพร ชื่อไทย : กุหลาบ ชื่อสามัญ : Rose ชื่อวิทยาศาสตร์ : Rosa spp. and hybrid วงศ์ : Rosaceae สกุล : Rosa ประเภทพืช : ไม้พุ่ม ไม้ดอก และบางชนิดมีลักษณะเป็นไม้เลื้อย ส่วนที่ใช้เป็นยา : กลีบดอก เป็นส่วนที่ระบุไว้สำหรับกุหลาบ (Rosa […]
กุหลาบมอญ กุหลาบมอญ หรือ ดอกยี่สุ่น เป็นไม้พุ่มดอกหอมในวงศ์กุหลาบ (Rosaceae) มีชื่อวิทยาศาสตร์ที่ใช้กันทั่วไปว่า Rosa damascena Mill. และรู้จักในภาษาอังกฤษว่า Damask Rose จุดเด่นคือดอกมีกลิ่นหอม กลีบดอกซ้อนหลายชั้น และมีการนำกลีบดอกและน้ำมันหอมระเหยไปใช้ทั้งใน ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย เครื่องหอม อาหาร เครื่องสำอาง และผลิตภัณฑ์สมุนไพร ในประเทศไทยมีหลักฐานว่ากุหลาบมอญถูกนำเข้ามาปลูกตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 2 และมีการใช้ “น้ำดอกไม้เทศ” เป็นน้ำกระสายยาในตำรับยาไทยบางชนิด ข้อมูลพื้นฐานของสมุนไพร ชื่อไทย : กุหลาบมอญ, ดอกยี่สุ่น, กุหลาบมอญดอกแดง ชื่อภาษาอังกฤษ : Damask Rose, Damascene Rose ชื่อวิทยาศาสตร์ : Rosa damascena Mill. หรือในฐานข้อมูลอนุกรมวิธานบางแห่งใช้ Rosa × damascena Mill. เนื่องจากเป็นกลุ่มกุหลาบลูกผสม วงศ์ : Rosaceae สกุล : Rosa […]
กูดแดง กูดแดง หรือ ผักกูดแดง เป็นเฟิร์นเถาเลื้อยที่พบได้ในพื้นที่ชื้นและป่าริมลำธารของประเทศไทย โดยเฉพาะภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก และภาคใต้ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Stenochlaena palustris (Burm.f.) Bedd. ยอดและใบอ่อนสีแดงอมแดงเป็นส่วนที่นิยมรับประทานเป็นผักพื้นบ้าน ขณะเดียวกันพืชชนิดนี้ยังมีประวัติการใช้ใน ภูมิปัญญาพื้นบ้าน และได้รับความสนใจจากงานวิจัยด้านสารพฤกษเคมี สารต้านอนุมูลอิสระ และฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด หมายเหตุ : ข้อมูลสรรพคุณทางยาในส่วนภูมิปัญญาพื้นบ้านเป็นข้อมูลการใช้ตามประเพณีและเอกสารชาติพันธุ์พฤกษศาสตร์ ไม่ควรตีความว่าเป็นข้อบ่งใช้ทางการแพทย์ที่ได้รับการยืนยันในมนุษย์ ข้อมูลพื้นฐานของสมุนไพร ชื่อไทย : กูดแดง ชื่ออื่น : ลำเพ็ง, ลำเท็ง, ปรงสวน, ปรงสวย, ผักยอดแดง, ผักกูดแดง, ผักกูดมอญ, ลำมะเท็ง, ปากุ๊มะดิง ชื่อวิทยาศาสตร์ : Stenochlaena palustris (Burm.f.) Bedd. ชื่อสามัญ : Climbing fern, Swamp fern, Liane fern วงศ์ : Blechnaceae […]
ชื่อสมุนไพร : เกดชื่ออื่นๆ : ครินี, ไรนีชื่อวิทยาศาสตร์ : Manilkara hexandra (Roxb.) Dubardชื่อวงศ์ : SAPOTACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นเกด เป็นไม้ต้นขนาดใหญ่ ลำต้นค่อนข้างเปลาตรง เปลือกแตกเป็นสะเก็ดสีดำเนื้อไม้สีน้ำตาลแดง เสี้ยนสน แต่เหนียวและ แข็งมาก กิ่งมักคดงอเป็นข้อศอก เรือนพุ่มเป็นกลุ่มกลม ไม่ผลัดใบ ต้นเล็กจะมีกิ่งลักษณะคล้ายหนาม มีใบติดเวียนกัน กันเป็นกลุ่มตามปลาย ๆ กิ่ง ปลายหนามลำต้นยังเล็กอยู่ ถ้าสับเปลือกดูจะมียางขาวซึมออกมา ใบเกด รูปไข่กลับ ปลายใบผายกว้าง และมักหยักเว้าเข้าใบจะเรียวสอบมาทางโคนใบ เนื้อใบละเอียดเป็นมันทางด้านบนและ มักเป็นคราบขาวทางด้านล่าง เป็นแขนงใบมักขนานกันและค่อนข้างถี่ ดอกเกด ดอกเดี่ยวหรือเป็นช่อกระจุกสั้น ออกตามง่ามใบและเหนือรอยแผลใบ ปลายดอกชี้ลง ดอกสีเหลืองอ่อน กลิ่นหอมเล็กน้อย กลีบเลี้ยง 6 กลีบ เรียงเป็น 2 วง วงละ 3 กลีบ กลีบดอกโคนติดกันเป็นหลอดสั้นๆ ปลายแยกเป็นแฉกรูปใบหอก 6 แฉก […]
ชื่อสมุนไพร : เกล็ดนาคราชชื่ออื่น ๆ : กีบม้าลม (เชียงใหม่), เบี้นไม้ (ภาคเนือ), ปรือเปราะ (เขมร)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Dischidia imbricata Warb.ชื่อพ้อง : D.depressa C.B.Clarke ex King et Gamble, Conchophyllum imbricatum Blume.ชื่อวงศ์ : ASCLEPIADACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นเกล็ดนาคราช เป็นไม้เถาเลื้อยที่ชอบเกาะไต่ไปตามต้นไม้อื่น ตามกลีบหิน หรือบนไหล่เขา ลักษณะคล้ายกับงูเหลือม และจะมีเกล็ดเล็ก ๆ ลายตลอดเถา เป็นสีด่าง ๆ เหลืองขาว ลำต้นมีลักษณะเล็กเรียว ลำต้นเป็นข้อและจะมีรากงอกออกมา รากมีลักษณะเป็นฝอยเล็ก ๆ ชอบเกาะตามหิน ทุกส่วนมีน้ำยางสีขาว ใบเกล็ดนาคราช เป็นใบเดี่ยว ใบจะออกเรียงตรงข้ามกันเป็นคู่ ๆ บริเวณข้อของลำต้น ลักษณะของใบเป็นรูปโล่คล้ายกระทะคว่ำ ปลายใบเว้าตื้น ๆ โคนใบตัด ใบมีขนาดกว้างประมาณ 1-3 เซนติเมตร และยาวประมาณ 1.5-4 เซนติเมตร […]
ชื่อสมุนไพร : เกล็ดปลาชื่ออื่นๆ : หูปลาข่อ, ต้นเบาหวาน, แมะยาเงาะ, บาตูการังชื่อวิทยาศาสตร์ : Aerva lanata (l.) juss. ex schultชื่อวงศ์ : AMARANTHACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นเกล็ดปลา พืชล้มลุก ลำต้นสูง 15-50 เซนติเมตร แผ่กิ่งก้านสาขาออกไปบริเวณกว้าง ลำต้นและกิ่งมีขนปกคลุม รากมีกลิ่นคล้ายการบูร ใบเกล็ดปลา ใบเรียงสลับ ปลายใบมีลักษระมนรูปไข่ ขอบใบเรียบ ผิวใบมีขน ละเอียดคล้าย กำมะหยี่ ดอกเกล็ดปลา ดอกช่อ ออกที่ซอกใบ สีขาวอมเขียว เมล็ด มีรูปร่างเหมือนไต มีสีดำ ส่วนที่ใช้เป็นยา : ทั้งต้น สรรพคุณ เกล็ดปลา : ทั้งต้น แก้เบาหวาน บำรุงเลือด แก้พิษงู อาการบวม ปวดข้อ แก้ปัสสาวะขัด ปัสสาวะกะปริดกะปรอย ขับปัสสาวะ ขับนิ่ว […]
ชื่อสมุนไพร : เกล็ดปลาหมอชื่ออื่นๆ : เกล็ดลิ่นใหญ่ (นครราชสีมา), ลิ่นต้น, หญ้าสองปล้อง (ภาคกลาง), ลูกหนีบต้น (ปราจีนบุรี), หญ้าเกล็ดลิ่น (ภาคเหนือ ภาคใต้), หางลิ่น (สุราษฎร์ธานี), กาสามปีกเล็ก, เกล็ดปลาช่อน, เกล็ดลิ้นชื่อสามัญ : –ชื่อวิทยาศาสตร์ : Hedysarum pulchellum L., Desmodium puchellum (L.) Benth., Meibonia puchellaชื่อวงศ์ : LEGUMINOSAE – PAPILIONOIDEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นเกล็ดปลาหมอ จัดเป็นไม้พุ่มขนาดกลาง สูง 0.5-2 เมตร ปลายกิ่งโค้งลง กิ่งและก้านใบมีขนนุ่มสีเทาถึงสีน้ำตาลอ่อนหนาแน่น เปลือกต้นสีน้ำตาลค่อนข้างเรียบ ใบเกล็ดปลาหมอ ใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ มี 3 ใบย่อย ใบย่อยใบกลางใหญ่กว่าใบย่อยด้านข้าง รูปไข่ รูปรี หรือรูปขอบขนาน กว้าง […]
ชื่อสมุนไพร : เกล็ดปลาช่อนชื่ออื่นๆ : หญ้าเกล็ดลิ่น(ภาคเหนือ), เกล็ดลิ่นใหญ่(นครราชสีมา), กาสามปีกเล็ก(สุรินทร์), ลิ่นต้น, หญ้าสองปล้อง(ภาคกลาง), ลูกหนีบต้น(ปราจีนบุรี), หางลิ่น(สุราษฎร์ธานี)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Phyllodium pulchellum (Lour.) Desv.ชื่อวงศ์ : LEGUMINOSAE – PAPILIONOIDEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นเกล็ดปลาช่อน เป็นพรรณไม้พุ่มขนาดเล็ก มีอายุหลายปี มีความสูงได้ประมาณ 0.5-2 เมตร ลำต้นมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2-4 เซนติเมตร กิ่งก้านแตกแขนงตั้งแต่โคนต้น ปลายกิ่งโค้งลง กิ่งและก้านใบมีขนนุ่มสีเทาถึงสีน้ำตาลอ่อนขึ้นหนาแน่น ส่วนเปลือกต้นเป็นสีน้ำตาลค่อนข้างเรียบ ใบเกล็ดปลาช่อน ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก รูปฝ่ามือ ออกเรียงสลับ มีใบย่อย 3 ใบ ใบย่อยตรงกลางจะมีขนาดใหญ่กว่าใบย่อยด้านข้าง มีลักษณะเป็นรูปรี รูปไข่ หรือรูปขอบขนาน ปลายใบแหลมหรือเรียวแหลม โคนใบแหลม มน หรือกลม ส่วนขอบใบเรียบ บางครั้งเป็นคลื่น มีขนาดกว้างประมาณ 3-5 เซนติเมตร และยาวประมาณ 6-10 เซนติเมตร ดอกเกล็ดปลาช่อน ออกดอกเป็นช่อกระจุกประมาณ […]