แก้ขัดเบาปัสสาวะไม่ออก

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา รากต้นกล้วยน้ำว้า ๑ กำมือ นำมาล้างน้ำให้สะอาด ใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยา รับประทาน ต่างน้ำ มีสรรพคุณแก้ขัดเบา (ปัสสาวะไม่คล่อง)ฯ พระอธิการสมยส ปิยวณฺโณ ลพบุรี ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา หัวผักกาด หัวไพล ดินปะสิว ตัวยาที้ง ๓ นี้ เอาอย่างละพอสมควร นำมาตำให้ละเอียด ใช้พอกที่หัวเหน่า (อวัยวะใต้ท้องน้อย) ชั่วเวลาเล็กน้อย จะทำให้การถ่ายปัสสาวะออกมาได้โดยสะดวกฯ ร.ต.อ.เปี่ยม บุญยะโชติ กรุงเทพมหานคร ขนานที่ ๓ ท่านให้เอา ต้นมะแว้งเครือทั้งห้า (ทั้งต้นถึงราก) นำมาล้างน้ำให้สะอาด ใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร...

ยาระบายท้อง

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา ใบมะขามแขก ๑ หยิบมือ ลูกสมอไทย ๗ ผล ตัวยาทั้ง ๒ นี้ นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ถ้วยชา ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ถ้วยชา ใส่ดีเกลือฝรั่ง ๑ ช้อนคาว ลงผสมใช้น้ำยารับประทานให้หมด ๑ ถ้วยชา เวลาก่อนเข้านอน มีสรรพคุณช่วยระบายท้อง ฯ พระครูพิบูลรัตนากร วัดสามกอ อ.เสนา อยุธยา ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา ผลมะกรูด ๓ ผล นำมาควักเอาไส้ออกทิ้ง...

แก้เด็กถ่ายเป็นมูกเลือด

ท่านให้เอา ลำอ้อยสด ๓ ลำ (คั้นเอาน้ำอ้อย หรือ ใชน้ำอ้อยงบ ละลายน้ำแทนก็ได้) กับต้นลูกใต้ใบ ทั้งห้า (เอาทั้งต้นถึงราก) ล้างน้ำให้สะอาด ตากแดดพอเหี่ยว ใช้เชือกมัดเป็น ๓ เปลาะ นำมาใส่หม้ออลูมิเนียม ต้มเคี่ยวให้น้ำงวดลงพอสมควร ใช้น้ำยาให้เด็กรับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา วันละ ๒ เวลา ก่อนอาหารเช้า - เย็น เพียง ๓ วัน ที่ถ่ายเป็นมูกเลือดจะหาย ฯ พระครูโพธานุรักษ์ วัดโพธิเผือก อ.ผักไห่...

แก้ถ่ายอุจจาระเป็นเลือด

ท่านให้เอา ฝักข้าวโพดสด ๑ ฝัก กับขมิ้นชัน ๓ แง่ง (ทุบให้แตก) ตัวยาทั้ง ๒ นี้ นำมาล้างน้ำให้สะอาด ใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ต้มเคี่ยวนานประมาณ ๑๕ นาที ใช้น้ำยารับประทาน ๓ ครั้งๆละ ๑ ถ้วยชา ระยะเวลาห่างกันประมาณ ๑ ชั่วโมง ฯ พระบุญเลิศ จนฺทสโร วัดบ้านลาด อ.หนองแค สระบุรี

แก้บิดหัวลูก

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา ใบต้นฝิ่น ๑ กำมือ นำมาล้างน้ำให้สะอาดใส่หม้อดินต้มกับน้ำปูนใส ใช้น้ำยารับประทาน เพียงครั้งเดียว มีสรรพคุณแก้โรคบิดหัวลูก คือโรคบิดที่เกิดแก่หญิงท้องแก่ใกล้คลอด ฯ พระปลัดแจ่ม ปญฺญาธโร วัดสนามชัย อ.สรรคบุรี ชัยนาท ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา สารส้ม พริกไทยร่อน ฝาง ขันทศกร ตัวยาทั้ง ๔ นี้ เอาอย่างละเท่าๆกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้โรคบิดหัวลูก...

แก้โรคบิด

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา ใบฝรั่งสดกับเกลือทะเล อย่างละเท่าๆกัน นำมาตำให้ละเอียดผสมกับนำต้มสุก คั้นเอาน้ำยา รับประทาน ประมาณ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้โรคบิด ฯ ร.ต.อ.เปี่ยม บุญยะโชติ กรุงเทพมหานคร ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา ส้มมะขามเปียก ปูนแดง น้ำตาลโตนด ตัวยาทั้ง ๓ นี้อย่างละพอสมควร นำเอาปูนแดงกับ น้ำตาลโตนดมาผสมกัน ปั้นเป็นลูกกลอน เอาส้มมะขามเปียกห่อหุ้มขนาดเม็ดยาพอกลืนได้สะดวก ใช้รับประทาน ครั้งละ ๓ - ๕ เม็ด จะปรากฏผลภายใน ๓๐ นาที...

แก้ท้องอืดเฟ้อ

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา อบเชยเทศ อบเชยญวน อบเชยไทย ชะเอมเทศ กานพลู ตัวยาทั้ง ๕ อย่างนี้เอาหนักอย่างละ ๑ บาทเท่ากัน การบูร กับ เมนทอล เอาหนักอย่างละ ๒ สลึง ฯ วิธีปรุงยา พึงคั่วกานพลูให้สุกเหลืองเสียก่อนแล้ว นำตัวยาทั้ง ๗ อย่างนั้น มาตำผสมกันให้ละเอียด ห่อด้วย ผ้าขาวบาง ใส่โหลไว้ ต้มน้ำให้เดือดแล้ว ยกลงรอให้น้ำอุ่นๆ แล้วเทลงในโหลยานั้น ปิดฝาโหลยา ให้สนิทเก็บไว้ ๓ คืน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ...

แก้ท้องผูก

ขนานที่ ๑ ท่านให้รับประทาน ผลมะละกอสุกบ่อย ๆ ทำให้ท้องไม่ผูก ถ่ายอุจจาระสะดวก จะไม่เป็น โรคริดสีดวง ทวารหนัก ฯ วิรัตน์ แซ่แต้ สิงห์บุรี (หมอชาวบ้าน) ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา ผลสมอเทศ ผลสมอไทย ผลสมอพิเภก (ทั้ง ๓ นี้ เอาเฉพาะเนื้อ ไม่เอาเม็ด) ผิวมะกรูด มหาหิงคุ์ ยาดำ ตัวยาทั้ง ๖ นี้ เอาหนักอย่างละ ๑ บาทเท่ากัน นำมาตากแดดให้แห้ง บดให้ละเอียด ปั้นเป็นลูกกลอน...

แก้ลงแดง

ท่านให้เอา ลูกมะกอก ใบต้นทับทิม ใบต้นเทียน ผลมะตูม รากต้นแก้ว ขมิ้นอ้อย บอระเพ็ด ใบมะกา ตัวยาทั้ง ๘ นี้ เอาอย่างละเท่า ๆ กัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ ลงแดง ซึ่งมีอาการถ่ายท้องอย่างแรง ขนาดเข้าชามออกชาม คล้ายลำไส้ตรง ฯ วิทยาทานสงวนนาม

แก้ท้องขึ้นอยู่ไฟไม่ได้

ท่านให้เอา หัวบัวบก พริกไทยร่อน หัวแห้วหมู กัญชา ตัวยาทั้ง ๔ นี้ เอาหนักอย่างละ ๕ ตำลึงเท่ากัน บดให้ละเอียด ผสมกับน้ำผึ้งแท้ ปั้นเป็นลูกกลอนขนาดเท่าเม็ดพุทรา ใช้รับประทานครั้งละ ๑ เม็ด วันละ ๓ เวลา มีสรรพคุณแก้ท้องขึ้นอืดเฟ้อหลังการคลอดลูก แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย แก้กระษัยเส้น เป็นยาเจริญอาหาร ทำให้กินได้นอนหลับ แก้ความคิดฟุ้งซ่าน เป็นยาระงับประสาท ฯ วิทยาทานสงวนนาม

แก้อาหารเป็นพิษ

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา รากตะไคร้ รากต้นหญ้านาง รากต้นว่านน้ำ ตัวยาทั้ง ๓ นี้ นำมาล้างน้ำให้สะอาด ฝนกับฝาละมี หม้อดิน ผสมกับ น้ำต้มสุก ใช้น้ำยารับประทาน ครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณ แก้อาหารเป็นพิษ เพราะผิดสำแลง ที่เกิดจากรับประทานอาหารเข้าไปแล้ว ทำให้เกิดอาการปวดท้อง คลื่นเหียน อาเจียน ท้องเสีย ฯ พระราชวิสุทธิโสภณ วัดศรีโคมคำ พะเยา ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา กะลามะพร้าว นำมาเผาไฟให้ไหม้จนแดง แล้วใช้คีมคีบใส่ปี๊บที่สะอาด ปิดฝาปี๊บเพื่อให้ไฟดับ เอาถ่านกะลามะพร้าวนั้น...