รสยา  6  รส

1565

รสยา  6  รส

ในคัมภีร์วรโยคสาร  ได้กล่าวถึงรสยา  6  รส  แก้โรคดังนี้

1)  มธุระ  คือ  รสหวาน  ชอบกับยาให้เจริญรสธาตุ

2)  อัมพิระ  คือ  รสเปรี้ยว  ทำให้ดี  ลม  เสลดอนุโลมตามซึ่งตนและเจริญรสอาหาร  บำรุงไฟธาตุกระทำสารพัดที่ดิบให้สุก  ถ้าใช้เป็นเกิดคุณ  ใช้ไม่เป็นเกิดโทษ

3)  ลวณะ  คือ  รสเค็ม  เผาโทษเผาเขฬะ  ให้เจริญไฟธาตุ

4)  กฏุกะ  คือ  รสเผ็ด  กระทำให้กำลังน้อย  ระงับความเกียจคร้าน  ระงับพิษ      ไม่ให้เจริญบำรุงไฟธาตุและให้อาหารสุก

5)  ติตติกะ  คือ  รสขม  เจริญไฟธาตุ  แก้ร้อน  แก้ระหายน้ำ  กระทำให้มูตรและ  คูถบริสุทธิ์เจริญรสอาหาร

6)  กะสาวะ  คือ  รสฝาด  เจริญไฟธาตุ  แก้กระหายน้ำ  ให้เจริญผิวกายและเนื้อ

คุณสมบัติของยาแต่ละรส  ให้แสลงกับโรคต่างๆ  มีรายละเอียดดังนี้  คือ

รสเผ็ด  รสขม  และรสฝาด                 ทั้ง  3  รสนี้  ทำให้  ลมกำเริบ

รสเผ็ด  รสเปรี้ยว  และรสเค็ม             ทั้ง  3  รสนี้  ทำให้  ดีกำเริบ

รสหวาน  รสเปรี้ยว  และรสเค็ม           ทั้ง  3  รสนี้  ทำให้เสลดกำเริบ