ยาแก้ไข้มาลาเรีย (ไข้จับสั่น)

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ต้นหญ้าลูกใต้ใบทั้งห้า หญ้าหูปลาช่อนทั้งห้า หญ้ากระทืบยอดทั้งห้า (เอาทั้งต้นตลอดถึงราก) ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้เอาอย่างละ ๑ กำมือเท่ากัน นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำผสมกันให้ละเอียด ผสมกับ สุรา ๑ ถ้วยชา คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ใช้รับประทาน ก่อนถึงเวลาไข้จับประมาณ ๓๐ นาที ยาขนานนี้มีสรรพคุณแก้ไข้มาลาเรียได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ ถ้าเป็นไข้จับสั่นเรื้อรัง ท่านให้เอา ตัวยาทั้ง ๓ อย่างละเท่าๆกัน นำมาตากแดดให้แห้ง บดเป็นผง ผสมกับ น้ำสุรา หรือ ผสมกับ น้ำร้อน...

ยาแก้พิษไข้ลิ้นกระด้างคางแข็ง

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ไส้ขนุนละมุด ๑ ใบตำลึงสด ๑ สะค้าน ๑ ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้ เอาอย่างละเท่าๆกัน นำมาตำให้ละเอียด ผสมกับ ดีงูเห่า (พอสมควร) คั้นเอาเฉพาะน้ำยาให้ผู้ป่วยรับประทานโดยงัดปากให้อ้าออกแล้ว กรอกน้ำยาเข้าไป และใช้กากยาทาที่คางและที่คอ มีสรรพคุณแก้พิษไข้ ซึ่งมีอาการทำให้ลิ้นกระด้างคางแข็ง อ้าปากไม่ออก และทำให้สลบ ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ วิทยาทานสงวนนาม ขนานที่ ๒ท่านให้เอา ไส้ขนุนละมุด ๑ สะค้าน ๑ ใบตำลึงตัวผู้ ๑ ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้...

ยาแก้ไข้ทับระดู และ ระดูทับไข้

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา หัวจุกมะพร้าว ๓ จุก นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำปูนใส (น้ำปูนแดงกินกับหมาก) พอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ไข้ทับระดู และ ระดูทับไข้ ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระใบฏีกาสำเริง พลธมฺโม วัดธารน้ำร้อน อ.ทองผาภูมิ กาญจนบุรี ขนานที่ ๒ท่านให้เอา ต้นลูกใต้ใบทั้งห้า (เอาทั้งต้นตลอดถึงราก) นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้ละเอียด ผสมกับ สุรา คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ประมาณ ๑ ถ้วยชา ใช้รับประทาน มีสรรพคุณแก้ไข้ทับระดู และ ระดูทับไข้...

ยาลดความร้อนจากอาการไข้สูง

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา น้ำมะพร้าวอ่อน นำมาดื่มมากๆ มีสรรพคุณช่วยลดอาการไข้สูง มีอาการปวดหัว ตัวร้อน ให้บรรเทาลงได้เป็นอย่างดี ทั้งเป็นยาบำรุงกำลังคนไข้ให้มีเรี่ยวแรงดีขึ้นอีกด้วยแลฯ ส. แสวงหา (หมอชาวบ้าน) ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา น้ำเย็น ๒ ส่วน กับ น้ำส้มสายชู ๑ ส่วน นำมาผสมกัน ใช้ผ้าขนหนูจุ่มน้ำยาพอเปียกหมาดๆ ใช้เช็ดตามร่างกายให้ทั่ว ชั่วเวลาสักครู่หนึ่ง ความร้อนในร่างกายก็จะคลายลงอย่างน่าอัศจรรย์ เคยใช้รักษาได้ผลดีมาแล้ว มีสรรพคุณชะงัดนักแลฯ วิทยาทานสงวนนาม

ยาแก้ไข้จับสั่นเรื้อรัง

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ใบโพธิ์ ๕ ใบ (ลงด้วยพระเจ้า ๕ พระองค์ คือ นะ โม พุท ธา ยะ ใบละ ๑ พระองค์) นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ แก้ว ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ แก้ว เพียง ๓ ครั้ง มีสรรพคุณแก้ไข้จับสั่นเรื้อรัง ได้ผลดีอย่างชะงัดแลฯ พระครูปลัดทองย้อย ถิรปุญฺโญ วัดดอนแจง อ.เมือง ราชบุรี ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา รากท้าวยายม่อม...

ยาแก้ไข้ไทฟอย

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา ยอดฟักข้าว ๗ ยอด เถาวัลย์เปรียง ๗ ท่อน หางจาก (จากมุงหลังคาบ้าน) ๗ หาง หมากดิบ (หมากกินกับพลู) ๗ แว่น ตัวยาทั้ง ๔ อย่างนี้ นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เวลาก่อนอาหาร วันละ ๓ เวลา มีสรรพคุณแก้ไข้ไทฟอย หรือ โรคเป็นไข้ลงท้องได้ผลดีอย่างชะงัดนักแล เคยใช้รักษาหายมามากแล้วฯ พระใบฎีกาถนัด ปโยโค วัดนเรศวรสุวรรณาราม อ.ดอนเจดีย์...

ยาแก้ไข้เหนือ

ท่านให้เอา เกสรทั้ง ๕ (คือ ดอกพิกุล ๑ ดอกบุนนาค ๑ ดอกมะลิ ๑ ดอกสารภี ๑ เกสรบัวหลวง ๑) ๑ สมอทั้ง ๓ (คือ สมอไทย ๑ สมอเทศ ๑ สมอพิเภก ๑) ๑ ผลมะขามป้อม ๑ มะแว้งทั้ง ๒ (คือ มะแว้งต้น ๑ มะแว้งเครือ ๑)...

ยาแก้ไข้ปวดหัวตัวร้อน

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา บอระเพ็ด ๑ คืบ (คืบของคนไข้) นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้ละเอียด ผสมกับ น้ำปัสสาวะ (ที่ไม่มีเชื้อโรค) คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ใช้รับประทานประมาณ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ไข้ปวดหัวตัวร้อน ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระครูเมธีสาครเขต วัดตึกมหาชยาราม สมุทรสาคร ขนานที่ ๒ท่านให้เอา จันทน์แดง ๑ จันทน์ขาว ๑ ลูกกะดอม ๑ ฝักราชพฤกษ์ ๑ แฝกหอม ๑ ชะลูดหอม ๑ รากมะปราง ๑...

ยาถ่ายพิษไข้

ท่านให้เอา ใบมะกา ๑ กำมือ กลั้นใจหยิบข้าวเปลือก ๓ หยิบมือ ใส่ในใบมะกานั้น ใช้ตอกมัดเป็น ๓ เปลาะ เอาปลายตอกที่มัดนั้นหันไปทางเดียวกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เมื่อรับประทานยาครั้งหนึ่ง ให้แก้ตอกมัดออกเปลาะหนึ่ง ถ้าธาตุหนัก (คือ ท้องผูก) ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๒-๓ ถ้วยชา พร้อมกับแก้ตอกมัดออก ๒-๓ เปลาะด้วย มีสรรพคุณเป็นยาถ่ายพิษไข้ และ...

ยาแก้ไข้เลือดออก

ท่านให้เอา ต้นกะเม็งทั้งห้า (ถอนเอาทั้งต้นตลอดถึงราก) ๑ กำมือ นำมาล้างน้ำให้สะอาด มัดเป็น ๓ เปลาะ ใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยาผสมกับ เหล้า เป็นกระสายยา รับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เพียง ๓ ครั้งเท่านั้น มีสรรพคุณแก้ไข้เลือดออก ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแล เคยใช้รักษาได้ผลดีมามากแล้วฯ พระปลัดสาคร โมเนยฺโย วัดท่าโขลง อ.ท่าวุ้ง ลพบุรี

ยาแก้ไข้สันนิบาตหน้าเพลิง

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ต้นสะระแหน่ นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้ละเอียด ผสมกับ สุรา คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ใช้รับประทานประมาณ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ไข้สันนิบาตหน้าเพลิง ซึ่งมีอาการเพ้อคลั่ง กระสับกระส่าย กระวนกระวาย เป็นต้น ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ ร.ต.อ. เปี่ยม บุญยะโชติ กรุงเทพมหานคร ขนานที่ ๒ท่านให้เอา หญ้ายองไฟ (คือ หยากไย่ที่ติดอยู่เหนือเตาไฟ) ๑ หนังปลากะเบน (เผาไฟ) ๑ สารส้ม ๑ เกลือทะเล (เกลือใส่แกง) (สะตุ) ๑...