ยาถ่ายพิษไข้

ท่านให้เอา ใบมะกา ๑ กำมือ กลั้นใจหยิบข้าวเปลือก ๓ หยิบมือ ใส่ในใบมะกานั้น ใช้ตอกมัดเป็น ๓ เปลาะ เอาปลายตอกที่มัดนั้นหันไปทางเดียวกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เมื่อรับประทานยาครั้งหนึ่ง ให้แก้ตอกมัดออกเปลาะหนึ่ง ถ้าธาตุหนัก (คือ ท้องผูก) ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๒-๓ ถ้วยชา พร้อมกับแก้ตอกมัดออก ๒-๓ เปลาะด้วย มีสรรพคุณเป็นยาถ่ายพิษไข้ และ...

ยาลดความร้อนจากอาการไข้สูง

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา น้ำมะพร้าวอ่อน นำมาดื่มมากๆ มีสรรพคุณช่วยลดอาการไข้สูง มีอาการปวดหัว ตัวร้อน ให้บรรเทาลงได้เป็นอย่างดี ทั้งเป็นยาบำรุงกำลังคนไข้ให้มีเรี่ยวแรงดีขึ้นอีกด้วยแลฯ ส. แสวงหา (หมอชาวบ้าน) ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา น้ำเย็น ๒ ส่วน กับ น้ำส้มสายชู ๑ ส่วน นำมาผสมกัน ใช้ผ้าขนหนูจุ่มน้ำยาพอเปียกหมาดๆ ใช้เช็ดตามร่างกายให้ทั่ว ชั่วเวลาสักครู่หนึ่ง ความร้อนในร่างกายก็จะคลายลงอย่างน่าอัศจรรย์ เคยใช้รักษาได้ผลดีมาแล้ว มีสรรพคุณชะงัดนักแลฯ วิทยาทานสงวนนาม

ยาแก้ไข้ป่า

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา รากไม้รวก ๑ รากหญ้านาง ๑ หัวแห้วหมู ๑ รากมหาระงับ ๑  ตัวยาทั้ง ๔ อย่างนี้เอาอย่างละเท่าๆกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เวลาก่อนอาหาร วันละ ๓ เวลา มีสรรพคุณแก้ไข้ป่า ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระอธิการบุญช่วย อินฺทโชโต วัดหนองสาหร่าย อ.ดอนเจดีย์ สุพรรณบุรี ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา ตะไคร้ ๓ ต้น ต้นข่า ๓ ยอด...

ยาแก้ไข้เหนือ

ท่านให้เอา เกสรทั้ง ๕ (คือ ดอกพิกุล ๑ ดอกบุนนาค ๑ ดอกมะลิ ๑ ดอกสารภี ๑ เกสรบัวหลวง ๑) ๑ สมอทั้ง ๓ (คือ สมอไทย ๑ สมอเทศ ๑ สมอพิเภก ๑) ๑ ผลมะขามป้อม ๑ มะแว้งทั้ง ๒ (คือ มะแว้งต้น ๑ มะแว้งเครือ ๑)...

ยาแก้ไข้หัวลม

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ใบมะกาสด ๑ หญ้าแพรก ๑ เกลือทะเล (เกลือใส่แกง) ๑ ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้เอาหนักอย่างละเท่าๆกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ไข้หัวลม คือ ไข้ที่เกิดจากการเปลี่ยนฤดูจากฤดูฝนจะย่างเข้าฤดูหนาว เคยใช้รักษาได้ผลดีมาแล้วฯ พระครูบุญรอด สิทธิกาโร วัดวังน้ำเขียว อ.กำแพงแสน นครปฐม ขนานที่ ๒ท่านให้เอา สมอทั้ง ๓ (คือ สมอไทย...

ยาแก้ไข้หวัดใหญ่

ท่านให้เอา ลูกกระดอม ๑ หญ้าแพรก ๑ บอระเพ็ด ๑ จันทน์แดง ๑ จันทน์เทศ ๑ โกศสอ ๑ โกศเขมา ๑ กรุงเขมา ๑ ชะเอม ๑ ก้านสะเดา ๑ ตัวยาทั้ง ๑๐ อย่างนี้เอาหนักอย่างละ ๒ บาทเท่ากัน ใบมะกา ๑ กำมือ นำมาใส่หม้อดิน ต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา...

ยาแก้ไข้มาลาเรีย (ไข้จับสั่น)

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ต้นหญ้าลูกใต้ใบทั้งห้า หญ้าหูปลาช่อนทั้งห้า หญ้ากระทืบยอดทั้งห้า (เอาทั้งต้นตลอดถึงราก) ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้เอาอย่างละ ๑ กำมือเท่ากัน นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำผสมกันให้ละเอียด ผสมกับ สุรา ๑ ถ้วยชา คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ใช้รับประทาน ก่อนถึงเวลาไข้จับประมาณ ๓๐ นาที ยาขนานนี้มีสรรพคุณแก้ไข้มาลาเรียได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ ถ้าเป็นไข้จับสั่นเรื้อรัง ท่านให้เอา ตัวยาทั้ง ๓ อย่างละเท่าๆกัน นำมาตากแดดให้แห้ง บดเป็นผง ผสมกับ น้ำสุรา หรือ ผสมกับ น้ำร้อน...

ยาแก้ไข้เลือดออก

ท่านให้เอา ต้นกะเม็งทั้งห้า (ถอนเอาทั้งต้นตลอดถึงราก) ๑ กำมือ นำมาล้างน้ำให้สะอาด มัดเป็น ๓ เปลาะ ใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยาผสมกับ เหล้า เป็นกระสายยา รับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เพียง ๓ ครั้งเท่านั้น มีสรรพคุณแก้ไข้เลือดออก ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแล เคยใช้รักษาได้ผลดีมามากแล้วฯ พระปลัดสาคร โมเนยฺโย วัดท่าโขลง อ.ท่าวุ้ง ลพบุรี

ยาแก้ไข้สันนิบาตหน้าเพลิง

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ต้นสะระแหน่ นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้ละเอียด ผสมกับ สุรา คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ใช้รับประทานประมาณ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ไข้สันนิบาตหน้าเพลิง ซึ่งมีอาการเพ้อคลั่ง กระสับกระส่าย กระวนกระวาย เป็นต้น ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ ร.ต.อ. เปี่ยม บุญยะโชติ กรุงเทพมหานคร ขนานที่ ๒ท่านให้เอา หญ้ายองไฟ (คือ หยากไย่ที่ติดอยู่เหนือเตาไฟ) ๑ หนังปลากะเบน (เผาไฟ) ๑ สารส้ม ๑ เกลือทะเล (เกลือใส่แกง) (สะตุ) ๑...

ยาแก้ไข้บาดทะยัก

ท่านให้เอา จันทน์แดง ๑ จันทน์ขาว ๑ หัวขิง ๑ หัวข่า ๑ หัวตะไคร้ ๑ หัวหญ้านาง ๑ หัวโกศเขมา ๑ ตัวยาทั้ง ๗ อย่างนี้เอาหนักอย่างละ ๑ บาทเท่ากัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละครึ่งถ้วยแกง มีสรรพคุณแก้ไข้บาดทะยัก ซึ่งมีอาการชักดิ้นชักงอ ตาเหลือก หลังแข็ง ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแล เคยใช้รักษาหายมามากแล้วฯ พระครูไพศาลชัยธรรม วัดหัวสะพาน อ.ท่าศาลา นครศรีธรรมราช

ยาแก้ไข้ปวดหัวตัวร้อน

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา บอระเพ็ด ๑ คืบ (คืบของคนไข้) นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้ละเอียด ผสมกับ น้ำปัสสาวะ (ที่ไม่มีเชื้อโรค) คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ใช้รับประทานประมาณ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ไข้ปวดหัวตัวร้อน ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระครูเมธีสาครเขต วัดตึกมหาชยาราม สมุทรสาคร ขนานที่ ๒ท่านให้เอา จันทน์แดง ๑ จันทน์ขาว ๑ ลูกกะดอม ๑ ฝักราชพฤกษ์ ๑ แฝกหอม ๑ ชะลูดหอม ๑ รากมะปราง ๑...