ยาแก้ไข้เนื้อขาด

ท่านให้เอา น้ำเต้าแตก ๑ สาแหรกขาด ๑ หัวคล้า ๑ ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้ เอาหนักอย่างละเท่าๆกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละครึ่งถ้วยแกง มีสรรพคุณแก้ไข้เนื้อขาด คือ ไข้กลับเพราะทำงานหนัก เช่น การเสพกาม เป็นต้น ในขณะที่เป็นไข้ หรือ เพิ่งหายไข้ใหม่ๆ ให้หายไปได้อย่างวิเศษนักแลฯ หมายเหตุ : น้ำเต้าแตก คือ น้ำเต้าแห้งแตกเอง หรือ ตีให้มันแตกฯ สาแหรกขาดนั้น ถ้าไม่ขาดเอง ก็ทำให้มันขาดเสียเองฯ พระครูสุทธิสารนันท์ วัดท่าสุทธาวาส อ.ป่าโมก อ่างทอง

ยาแก้ไข้ทับระดู และ ระดูทับไข้

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา หัวจุกมะพร้าว ๓ จุก นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำปูนใส (น้ำปูนแดงกินกับหมาก) พอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ไข้ทับระดู และ ระดูทับไข้ ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระใบฏีกาสำเริง พลธมฺโม วัดธารน้ำร้อน อ.ทองผาภูมิ กาญจนบุรี ขนานที่ ๒ท่านให้เอา ต้นลูกใต้ใบทั้งห้า (เอาทั้งต้นตลอดถึงราก) นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้ละเอียด ผสมกับ สุรา คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ประมาณ ๑ ถ้วยชา ใช้รับประทาน มีสรรพคุณแก้ไข้ทับระดู และ ระดูทับไข้...

ยาแก้ไข้เส้นปวดเมื่อย

ท่านให้เอา ใบส้มป่อย ๑ ขี้เหล็กทั้งห้า (คือ ดอก ใบ เปลือก แก่น ราก) ๑ รากหญ้าคา ๑ รากหวายขม ๑ รากไม้รวก ๑ สักขี ๑ จันทน์แดง ๑ จันทน์ขาว ๑ ดีเกลือ ๑ ตัวยาทั้ง ๙ อย่างนี้เอาหนักอย่างละ ๑ บาทเท่ากัน ใบมะกา หนัก ๕ บาท...

ยาแก้ไข้สันนิบาตหน้าเพลิง

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ต้นสะระแหน่ นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้ละเอียด ผสมกับ สุรา คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ใช้รับประทานประมาณ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ไข้สันนิบาตหน้าเพลิง ซึ่งมีอาการเพ้อคลั่ง กระสับกระส่าย กระวนกระวาย เป็นต้น ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ ร.ต.อ. เปี่ยม บุญยะโชติ กรุงเทพมหานคร ขนานที่ ๒ท่านให้เอา หญ้ายองไฟ (คือ หยากไย่ที่ติดอยู่เหนือเตาไฟ) ๑ หนังปลากะเบน (เผาไฟ) ๑ สารส้ม ๑ เกลือทะเล (เกลือใส่แกง) (สะตุ) ๑...

ยาแก้ไข้ป่า

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา รากไม้รวก ๑ รากหญ้านาง ๑ หัวแห้วหมู ๑ รากมหาระงับ ๑  ตัวยาทั้ง ๔ อย่างนี้เอาอย่างละเท่าๆกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เวลาก่อนอาหาร วันละ ๓ เวลา มีสรรพคุณแก้ไข้ป่า ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระอธิการบุญช่วย อินฺทโชโต วัดหนองสาหร่าย อ.ดอนเจดีย์ สุพรรณบุรี ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา ตะไคร้ ๓ ต้น ต้นข่า ๓ ยอด...

ยาแก้ไข้หัวลม

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ใบมะกาสด ๑ หญ้าแพรก ๑ เกลือทะเล (เกลือใส่แกง) ๑ ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้เอาหนักอย่างละเท่าๆกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ไข้หัวลม คือ ไข้ที่เกิดจากการเปลี่ยนฤดูจากฤดูฝนจะย่างเข้าฤดูหนาว เคยใช้รักษาได้ผลดีมาแล้วฯ พระครูบุญรอด สิทธิกาโร วัดวังน้ำเขียว อ.กำแพงแสน นครปฐม ขนานที่ ๒ท่านให้เอา สมอทั้ง ๓ (คือ สมอไทย...

ยาแก้ไข้รากสาด

ท่านให้เอา หญ้ารากดำ (เป็นยางไม้ มีสีดำ) ประมาณครึ่งกำมือ ใส่ลงในหม้อดิน (ซึ่งต้มน้ำเดือดแล้ว) เมื่อพญารากดำละลายแล้ว รินน้ำยานั้นใส่ถ้วยแกงครึ่งถ้วยแกง ผสมกับ น้ำปัสสาวะเด็กชาย (อายุไม่เกิน ๕ ขวบ) ครึ่งถ้วยแกง กวนให้เข้ากัน ให้ผู้ป่วยรับประทาน ครั้งละ ๑ ถ้วยแกง เวลาก่อนอาหารเข้า-กลางวัน และ ก่อนนอน วันละ ๓ ครั้ง ติดต่อกันทุกวัน ประมาณ ๓-๗ วัน มีสรรพคุณแก้ไข้รากสาด ซึ่งมีอาการเป็นไข้ตัวร้อนจัด เพ้อคลั่ง ไม่รู้สึกตัว...

ยาถ่ายพิษไข้

ท่านให้เอา ใบมะกา ๑ กำมือ กลั้นใจหยิบข้าวเปลือก ๓ หยิบมือ ใส่ในใบมะกานั้น ใช้ตอกมัดเป็น ๓ เปลาะ เอาปลายตอกที่มัดนั้นหันไปทางเดียวกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เมื่อรับประทานยาครั้งหนึ่ง ให้แก้ตอกมัดออกเปลาะหนึ่ง ถ้าธาตุหนัก (คือ ท้องผูก) ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๒-๓ ถ้วยชา พร้อมกับแก้ตอกมัดออก ๒-๓ เปลาะด้วย มีสรรพคุณเป็นยาถ่ายพิษไข้ และ...

ยาแก้ไข้เหนือ

ท่านให้เอา เกสรทั้ง ๕ (คือ ดอกพิกุล ๑ ดอกบุนนาค ๑ ดอกมะลิ ๑ ดอกสารภี ๑ เกสรบัวหลวง ๑) ๑ สมอทั้ง ๓ (คือ สมอไทย ๑ สมอเทศ ๑ สมอพิเภก ๑) ๑ ผลมะขามป้อม ๑ มะแว้งทั้ง ๒ (คือ มะแว้งต้น ๑ มะแว้งเครือ ๑)...

ยาแก้ไข้จับสั่นเรื้อรัง

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ใบโพธิ์ ๕ ใบ (ลงด้วยพระเจ้า ๕ พระองค์ คือ นะ โม พุท ธา ยะ ใบละ ๑ พระองค์) นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ แก้ว ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ แก้ว เพียง ๓ ครั้ง มีสรรพคุณแก้ไข้จับสั่นเรื้อรัง ได้ผลดีอย่างชะงัดแลฯ พระครูปลัดทองย้อย ถิรปุญฺโญ วัดดอนแจง อ.เมือง ราชบุรี ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา รากท้าวยายม่อม...

ยาแก้พิษไข้ลิ้นกระด้างคางแข็ง

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ไส้ขนุนละมุด ๑ ใบตำลึงสด ๑ สะค้าน ๑ ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้ เอาอย่างละเท่าๆกัน นำมาตำให้ละเอียด ผสมกับ ดีงูเห่า (พอสมควร) คั้นเอาเฉพาะน้ำยาให้ผู้ป่วยรับประทานโดยงัดปากให้อ้าออกแล้ว กรอกน้ำยาเข้าไป และใช้กากยาทาที่คางและที่คอ มีสรรพคุณแก้พิษไข้ ซึ่งมีอาการทำให้ลิ้นกระด้างคางแข็ง อ้าปากไม่ออก และทำให้สลบ ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ วิทยาทานสงวนนาม ขนานที่ ๒ท่านให้เอา ไส้ขนุนละมุด ๑ สะค้าน ๑ ใบตำลึงตัวผู้ ๑ ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้...