ยาแก้ไข้สันนิบาตหน้าเพลิง

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ต้นสะระแหน่ นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้ละเอียด ผสมกับ สุรา คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ใช้รับประทานประมาณ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ไข้สันนิบาตหน้าเพลิง ซึ่งมีอาการเพ้อคลั่ง กระสับกระส่าย กระวนกระวาย เป็นต้น ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ ร.ต.อ. เปี่ยม บุญยะโชติ กรุงเทพมหานคร ขนานที่ ๒ท่านให้เอา หญ้ายองไฟ (คือ หยากไย่ที่ติดอยู่เหนือเตาไฟ) ๑ หนังปลากะเบน (เผาไฟ) ๑ สารส้ม ๑ เกลือทะเล (เกลือใส่แกง) (สะตุ) ๑...

ยาถ่ายพิษไข้

ท่านให้เอา ใบมะกา ๑ กำมือ กลั้นใจหยิบข้าวเปลือก ๓ หยิบมือ ใส่ในใบมะกานั้น ใช้ตอกมัดเป็น ๓ เปลาะ เอาปลายตอกที่มัดนั้นหันไปทางเดียวกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เมื่อรับประทานยาครั้งหนึ่ง ให้แก้ตอกมัดออกเปลาะหนึ่ง ถ้าธาตุหนัก (คือ ท้องผูก) ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๒-๓ ถ้วยชา พร้อมกับแก้ตอกมัดออก ๒-๓ เปลาะด้วย มีสรรพคุณเป็นยาถ่ายพิษไข้ และ...

ยาแก้ไข้เนื้อขาด

ท่านให้เอา น้ำเต้าแตก ๑ สาแหรกขาด ๑ หัวคล้า ๑ ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้ เอาหนักอย่างละเท่าๆกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละครึ่งถ้วยแกง มีสรรพคุณแก้ไข้เนื้อขาด คือ ไข้กลับเพราะทำงานหนัก เช่น การเสพกาม เป็นต้น ในขณะที่เป็นไข้ หรือ เพิ่งหายไข้ใหม่ๆ ให้หายไปได้อย่างวิเศษนักแลฯ หมายเหตุ : น้ำเต้าแตก คือ น้ำเต้าแห้งแตกเอง หรือ ตีให้มันแตกฯ สาแหรกขาดนั้น ถ้าไม่ขาดเอง ก็ทำให้มันขาดเสียเองฯ พระครูสุทธิสารนันท์ วัดท่าสุทธาวาส อ.ป่าโมก อ่างทอง

ยาแก้ไข้เส้นปวดเมื่อย

ท่านให้เอา ใบส้มป่อย ๑ ขี้เหล็กทั้งห้า (คือ ดอก ใบ เปลือก แก่น ราก) ๑ รากหญ้าคา ๑ รากหวายขม ๑ รากไม้รวก ๑ สักขี ๑ จันทน์แดง ๑ จันทน์ขาว ๑ ดีเกลือ ๑ ตัวยาทั้ง ๙ อย่างนี้เอาหนักอย่างละ ๑ บาทเท่ากัน ใบมะกา หนัก ๕ บาท...

ยาแก้ไข้รากสาด

ท่านให้เอา หญ้ารากดำ (เป็นยางไม้ มีสีดำ) ประมาณครึ่งกำมือ ใส่ลงในหม้อดิน (ซึ่งต้มน้ำเดือดแล้ว) เมื่อพญารากดำละลายแล้ว รินน้ำยานั้นใส่ถ้วยแกงครึ่งถ้วยแกง ผสมกับ น้ำปัสสาวะเด็กชาย (อายุไม่เกิน ๕ ขวบ) ครึ่งถ้วยแกง กวนให้เข้ากัน ให้ผู้ป่วยรับประทาน ครั้งละ ๑ ถ้วยแกง เวลาก่อนอาหารเข้า-กลางวัน และ ก่อนนอน วันละ ๓ ครั้ง ติดต่อกันทุกวัน ประมาณ ๓-๗ วัน มีสรรพคุณแก้ไข้รากสาด ซึ่งมีอาการเป็นไข้ตัวร้อนจัด เพ้อคลั่ง ไม่รู้สึกตัว...

ยาแก้ไข้จอมประสาท

ท่านให้เอา ใบต้นหญ้านาง กับ ดินสอพอง ตัวยาทั้ง ๒ อย่างนี้ เอาอย่างละพอสมควร นำมาตำผสมกัน ใช้พอกให้ทั่วศีรษะ มีสรรพคุณแก้ไข้จอมประสาท ซึ่งมีอาการปวดประสาท และ มีอาการตัวร้อนจัด โดยเฉพาะที่กระหม่อมร้อนมากที่สุด ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระครูถาวรธรรมวินิต วัดราชบรรทม อ.โคกสำโรง ลพบุรี

ยาแก้ไข้เลือดออก

ท่านให้เอา ต้นกะเม็งทั้งห้า (ถอนเอาทั้งต้นตลอดถึงราก) ๑ กำมือ นำมาล้างน้ำให้สะอาด มัดเป็น ๓ เปลาะ ใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยาผสมกับ เหล้า เป็นกระสายยา รับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เพียง ๓ ครั้งเท่านั้น มีสรรพคุณแก้ไข้เลือดออก ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแล เคยใช้รักษาได้ผลดีมามากแล้วฯ พระปลัดสาคร โมเนยฺโย วัดท่าโขลง อ.ท่าวุ้ง ลพบุรี

ยาแก้ไข้บาดทะยัก

ท่านให้เอา จันทน์แดง ๑ จันทน์ขาว ๑ หัวขิง ๑ หัวข่า ๑ หัวตะไคร้ ๑ หัวหญ้านาง ๑ หัวโกศเขมา ๑ ตัวยาทั้ง ๗ อย่างนี้เอาหนักอย่างละ ๑ บาทเท่ากัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละครึ่งถ้วยแกง มีสรรพคุณแก้ไข้บาดทะยัก ซึ่งมีอาการชักดิ้นชักงอ ตาเหลือก หลังแข็ง ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแล เคยใช้รักษาหายมามากแล้วฯ พระครูไพศาลชัยธรรม วัดหัวสะพาน อ.ท่าศาลา นครศรีธรรมราช

ยาแก้พิษไข้ลิ้นกระด้างคางแข็ง

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ไส้ขนุนละมุด ๑ ใบตำลึงสด ๑ สะค้าน ๑ ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้ เอาอย่างละเท่าๆกัน นำมาตำให้ละเอียด ผสมกับ ดีงูเห่า (พอสมควร) คั้นเอาเฉพาะน้ำยาให้ผู้ป่วยรับประทานโดยงัดปากให้อ้าออกแล้ว กรอกน้ำยาเข้าไป และใช้กากยาทาที่คางและที่คอ มีสรรพคุณแก้พิษไข้ ซึ่งมีอาการทำให้ลิ้นกระด้างคางแข็ง อ้าปากไม่ออก และทำให้สลบ ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ วิทยาทานสงวนนาม ขนานที่ ๒ท่านให้เอา ไส้ขนุนละมุด ๑ สะค้าน ๑ ใบตำลึงตัวผู้ ๑ ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้...

ยาแก้ไข้ทับระดู และ ระดูทับไข้

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา หัวจุกมะพร้าว ๓ จุก นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำปูนใส (น้ำปูนแดงกินกับหมาก) พอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ไข้ทับระดู และ ระดูทับไข้ ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระใบฏีกาสำเริง พลธมฺโม วัดธารน้ำร้อน อ.ทองผาภูมิ กาญจนบุรี ขนานที่ ๒ท่านให้เอา ต้นลูกใต้ใบทั้งห้า (เอาทั้งต้นตลอดถึงราก) นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้ละเอียด ผสมกับ สุรา คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ประมาณ ๑ ถ้วยชา ใช้รับประทาน มีสรรพคุณแก้ไข้ทับระดู และ ระดูทับไข้...

ยาแก้ไข้มาลาเรีย (ไข้จับสั่น)

ขนานที่ ๑ท่านให้เอา ต้นหญ้าลูกใต้ใบทั้งห้า หญ้าหูปลาช่อนทั้งห้า หญ้ากระทืบยอดทั้งห้า (เอาทั้งต้นตลอดถึงราก) ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้เอาอย่างละ ๑ กำมือเท่ากัน นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำผสมกันให้ละเอียด ผสมกับ สุรา ๑ ถ้วยชา คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ใช้รับประทาน ก่อนถึงเวลาไข้จับประมาณ ๓๐ นาที ยาขนานนี้มีสรรพคุณแก้ไข้มาลาเรียได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ ถ้าเป็นไข้จับสั่นเรื้อรัง ท่านให้เอา ตัวยาทั้ง ๓ อย่างละเท่าๆกัน นำมาตากแดดให้แห้ง บดเป็นผง ผสมกับ น้ำสุรา หรือ ผสมกับ น้ำร้อน...