ยาแก้โรคเด็กเล็กเป็นลมชักตาเหลือก

ท่านให้เอา ใบสะระแหน่ ๑ กำมือ (ล้างน้ำให้สะอาด) กับ ขี้แมลงสาบ ๑ หยิบมือ (คั่วไฟให้สุกไหม้) ตัวยาทั้ง ๒ อย่างนี้นำมาบดเป็นผง ผสมกับ น้ำต้มสุก ใช้ป้ายที่ลิ้นเด็กเล็ก มีสรรพคุณแก้โรคเด็กเล็กเป็นลมชักตาเหลือกตลอดเวลา ให้หายไปได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระอธิการอุดม สมาหิโต วัดท่าหลวงพล อ. โพธาราม ราชบุรี

ยาแก้โรคกระษัย

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา เถารางแดง กับ ต้นโด่ไม่รู้ล้ม ตัวยาทั้ง ๒ อย่างนี้เอาอย่างละเท่าๆ กัน นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตากแดดให้แห้ง คั่วไฟให้เหลือง ใช้ชงกับน้ำร้อน รับประทานต่างน้ำชา มีสรรพคุณแก้โรคกระษัย แก้อาการขัดเบา(ถ่ายปัสสาวะไม่สะดวก) ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระครูสุวรรณวิริยคุณ วัดทุ่งคอก อ.สองพี่น้อง สุพรรณบุรี ขนานที่๒ ท่านให้เอา ต้นกะเม็งทั้งห้า (เอาทั้งต้นตลอดถึงราก) นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้แหลก คั้นเอาเฉพาะน้ำ กรองด้วยผ้าขาวบาง ผสมกับน้ำร้อนประมาณครึ่งแก้ว และผสมกับ น้ำผึ้งแท้ ๑ ใน ๓ ส่วนของน้ำร้อน ใช้น้ำยารับประทาน...

แก้ท้องผูก

ขนานที่ ๑ ท่านให้รับประทาน ผลมะละกอสุกบ่อย ๆ ทำให้ท้องไม่ผูก ถ่ายอุจจาระสะดวก จะไม่เป็น โรคริดสีดวง ทวารหนัก ฯ วิรัตน์ แซ่แต้ สิงห์บุรี (หมอชาวบ้าน) ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา ผลสมอเทศ ผลสมอไทย ผลสมอพิเภก (ทั้ง ๓ นี้ เอาเฉพาะเนื้อ ไม่เอาเม็ด) ผิวมะกรูด มหาหิงคุ์ ยาดำ ตัวยาทั้ง ๖ นี้ เอาหนักอย่างละ ๑ บาทเท่ากัน นำมาตากแดดให้แห้ง บดให้ละเอียด ปั้นเป็นลูกกลอน...

ยาบำรุงธาตุ

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา ดอกดีปลี (ประจำธาตุดิน) ๑ รากชะพลู (ประจำธาตุน้ำ) ๑ เถาสะค้าน (ประจำธาตุลม) ๑ รากเจตมูลเพลิง (ประจำธาตุไฟ) ๑ เง้าขิงแห้ง (ประจำอากาศธาตุ) ๑ ตัวยาทั้ง ๕ อย่างนี้เอาเสมอภาค (คือ เอาหนักอย่างละเท่า ๆ กัน ) นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำให้ท่วมตัวยา ต้มเคี่ยวให้น้ำงวดลง ใช้น้ำยารับประทาน (ผู้ใหญ่ รับประทานครั้งละ ๓- ๕ ช้อนโต๊ะ, เด็กอายุไม่เกิน...

แก้ขัดเบาถ่ายเป็นเลือดเป็นหนอง

ท่านให้เอา มะขามป้อม (เอาทั้งลูกและใบ) ฝางเสน ขมิ้นอ้อย ตัวยาทั้ง ๓ นี้ เอาหนักอย่างละ ๔ บาทเท่ากัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานวันละ ๒ เวลาฯ ร.ต.อ.เปี่ยม บุญยะโชติ กรุงเทพมหานคร

ยาแก้โรคถ่ายปัสสาวะเป็นเลือด

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา ต้นตะไคร้ทั้งห้า (เอาทั้งต้นตลอดถึงราก) ๓ ต้น, นำมาล้างน้ำให้สะอาด หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ แตกแดด ให้แห้ง คั่วไฟให้เหลือง ใช้ชงกับน้ำร้อน รับประทานต่างน้ำชา มีสรรพคุณแก้โรคถ่ายปัสสาวะเป็นเลือดสด ๆ เคยใช้รักษาได้ผลดีมามากแล้ว ฯ พระครูสาครบุญวัฒน์ วัดท่ากระบือ อ.กระทุ่มแบน สมุทรสาคร ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา ใบมะกา กับผักโขมแดง ตัวยาทั้ง ๒ อย่างนี้เอาหนักอย่างละ ๕ ตำลึกเท่ากับ นำมาใส่หม้อดิน ต้มกับน้ำพอสมควร ใส่น้ำปูนใส(น้ำปูนแดงกินกับหมาก) ลงพอสมควร ใช้น้ำยารับประทาน มีสรรพคุณแก้โรคถ่านปัสสาวะ...

ยาแก้โรคเด็กเป็นตานขโมย

ท่านให้เอา ต้นตะไคร้ ๑ ขมิ้นอ้อย ๑ ต้นเหงือกปลาหมอ ๑ เปลือกสนุ่น (มีลักษณะใบโต หน้าใบสีเขียว ท้องใบสีขาวนวล เล็กแหลม เป็นช่อยาว) ๑ ตัวยาทั้ง ๔ อย่างนี้เอาหนักอย่างละ ๑ บาทเท่ากัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เวลาเช้า - เย็น มีสรรพคุณแก้โรคเด็กเป็นไข้ตัวร้อน เป็นตานขโมย พุงโรก้นปอดได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระครูสุนทรกิจจารักษ์ วัดราษฎร์บูรณะ กรุงเทพมหานคร

ยาแก้โรคกระเพาะ

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา เกลือทะเล (เกลือใส่แกง ชนิดเม็ด) ๓ กำมือ (ของคนไข้) โดยให้คนใช้เป็นผู้หยิบด้วยตนเอง ขณะหยิบพึงกลั้นใจ นึกบริกรรมดังนี้ หยิบครั้งที่ ๑ บริกรรมว่า “ พุทธัง ปัจจักขามิ” หยิบเกลือ ๑ กำมือ, หยิบครั้งที่ ๒ บริกรรมว่า “ธัมมัง ปัจจักขามิ” หยิบเกลือ ๑ กำมือ, หยิบครั้งที่ ๓ บริกรรมว่า “สังฆัง ปัจจักขามิ” หยิบเกลือ ๑ กำมือ, นำเกลือทั้ง ๓...

แก้อาหารเป็นพิษ

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา รากตะไคร้ รากต้นหญ้านาง รากต้นว่านน้ำ ตัวยาทั้ง ๓ นี้ นำมาล้างน้ำให้สะอาด ฝนกับฝาละมี หม้อดิน ผสมกับ น้ำต้มสุก ใช้น้ำยารับประทาน ครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณ แก้อาหารเป็นพิษ เพราะผิดสำแลง ที่เกิดจากรับประทานอาหารเข้าไปแล้ว ทำให้เกิดอาการปวดท้อง คลื่นเหียน อาเจียน ท้องเสีย ฯ พระราชวิสุทธิโสภณ วัดศรีโคมคำ พะเยา ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา กะลามะพร้าว นำมาเผาไฟให้ไหม้จนแดง แล้วใช้คีมคีบใส่ปี๊บที่สะอาด ปิดฝาปี๊บเพื่อให้ไฟดับ เอาถ่านกะลามะพร้าวนั้น...

แก้ท้องอืดเฟ้อ

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา อบเชยเทศ อบเชยญวน อบเชยไทย ชะเอมเทศ กานพลู ตัวยาทั้ง ๕ อย่างนี้เอาหนักอย่างละ ๑ บาทเท่ากัน การบูร กับ เมนทอล เอาหนักอย่างละ ๒ สลึง ฯ วิธีปรุงยา พึงคั่วกานพลูให้สุกเหลืองเสียก่อนแล้ว นำตัวยาทั้ง ๗ อย่างนั้น มาตำผสมกันให้ละเอียด ห่อด้วย ผ้าขาวบาง ใส่โหลไว้ ต้มน้ำให้เดือดแล้ว ยกลงรอให้น้ำอุ่นๆ แล้วเทลงในโหลยานั้น ปิดฝาโหลยา ให้สนิทเก็บไว้ ๓ คืน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ...

ยาแก้อาโปธาตุพิการ

ท่านให้เอา ข้าวเปลือกข้าวเหนียว ๑ ผลมะขามป้อม ๑ ฝางเสน ๑ ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้เอาอย่างละเท่า ๆ กัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือ น้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้อาโปธาตุพิการ ซึ่งมีอาการถ่ายปัสสาวะผิดปรกติ วันละหลายสิบครั้ง ใช้รักษาได้ทั้งชายและหญิง ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ วิทยาทานสงวนนาม