ยาแก้โรคเด็กเป็นตานขโมย

ท่านให้เอา ต้นตะไคร้ ๑ ขมิ้นอ้อย ๑ ต้นเหงือกปลาหมอ ๑ เปลือกสนุ่น (มีลักษณะใบโต หน้าใบสีเขียว ท้องใบสีขาวนวล เล็กแหลม เป็นช่อยาว) ๑ ตัวยาทั้ง ๔ อย่างนี้เอาหนักอย่างละ ๑ บาทเท่ากัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เวลาเช้า - เย็น มีสรรพคุณแก้โรคเด็กเป็นไข้ตัวร้อน เป็นตานขโมย พุงโรก้นปอดได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระครูสุนทรกิจจารักษ์ วัดราษฎร์บูรณะ กรุงเทพมหานคร

แก้บิดหัวลูก

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา ใบต้นฝิ่น ๑ กำมือ นำมาล้างน้ำให้สะอาดใส่หม้อดินต้มกับน้ำปูนใส ใช้น้ำยารับประทาน เพียงครั้งเดียว มีสรรพคุณแก้โรคบิดหัวลูก คือโรคบิดที่เกิดแก่หญิงท้องแก่ใกล้คลอด ฯ พระปลัดแจ่ม ปญฺญาธโร วัดสนามชัย อ.สรรคบุรี ชัยนาท ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา สารส้ม พริกไทยร่อน ฝาง ขันทศกร ตัวยาทั้ง ๔ นี้ เอาอย่างละเท่าๆกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้โรคบิดหัวลูก...

ยาขับน้ำปัสสาวะ

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา สารส้ม บรรจุในผลแตงกวา นำมาหมกไฟถ่านอ่อนๆ แล้วคั้นเอาน้ำใช้รับประทาน มีสรรพคุณเป็นยาช่วยขับน้ำปัสสาวะ ทำให้ถ่ายปัสสาวะได้สะดวกดีนักแลฯ ร.ต.อ. เปี่ยม บุญยะโชติ กรุงเทพมหานคร ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา สารส้ม บรรจุในผลแตงกวา นำมาหมกไฟถ่านอ่อน ๆ แล้วนำมาตำให้ละเอียด ใช้พอกที่หัวเหน่า (คือ อวัยวะใต้ท้องน้อยลงไป) ชั่วระยะเวลาเพียง ๑๐ นาที มีสรรพคุณจะทำให้ถ่ายปัสสาวะได้คล่องดีนักแลฯ ร.ต.อ. เปี่ยม บุญยะโชติ กรุงเทพมหานคร ขนานที่ ๓ ท่านให้เอา ใบต้นสัก ๓ ใบ, ใบต้นเตย ๙ ใบ,...

แก้ถ่ายอุจจาระเป็นเลือด

ท่านให้เอา ฝักข้าวโพดสด ๑ ฝัก กับขมิ้นชัน ๓ แง่ง (ทุบให้แตก) ตัวยาทั้ง ๒ นี้ นำมาล้างน้ำให้สะอาด ใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ต้มเคี่ยวนานประมาณ ๑๕ นาที ใช้น้ำยารับประทาน ๓ ครั้งๆละ ๑ ถ้วยชา ระยะเวลาห่างกันประมาณ ๑ ชั่วโมง ฯ พระบุญเลิศ จนฺทสโร วัดบ้านลาด อ.หนองแค สระบุรี

แก้ลงแดง

ท่านให้เอา ลูกมะกอก ใบต้นทับทิม ใบต้นเทียน ผลมะตูม รากต้นแก้ว ขมิ้นอ้อย บอระเพ็ด ใบมะกา ตัวยาทั้ง ๘ นี้ เอาอย่างละเท่า ๆ กัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ ลงแดง ซึ่งมีอาการถ่ายท้องอย่างแรง ขนาดเข้าชามออกชาม คล้ายลำไส้ตรง ฯ วิทยาทานสงวนนาม

ยาแก้โรคเด็กเล็กเป็นลมชักตาเหลือก

ท่านให้เอา ใบสะระแหน่ ๑ กำมือ (ล้างน้ำให้สะอาด) กับ ขี้แมลงสาบ ๑ หยิบมือ (คั่วไฟให้สุกไหม้) ตัวยาทั้ง ๒ อย่างนี้นำมาบดเป็นผง ผสมกับ น้ำต้มสุก ใช้ป้ายที่ลิ้นเด็กเล็ก มีสรรพคุณแก้โรคเด็กเล็กเป็นลมชักตาเหลือกตลอดเวลา ให้หายไปได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ พระอธิการอุดม สมาหิโต วัดท่าหลวงพล อ. โพธาราม ราชบุรี

แก้เด็กถ่ายเป็นมูกเลือด

ท่านให้เอา ลำอ้อยสด ๓ ลำ (คั้นเอาน้ำอ้อย หรือ ใชน้ำอ้อยงบ ละลายน้ำแทนก็ได้) กับต้นลูกใต้ใบ ทั้งห้า (เอาทั้งต้นถึงราก) ล้างน้ำให้สะอาด ตากแดดพอเหี่ยว ใช้เชือกมัดเป็น ๓ เปลาะ นำมาใส่หม้ออลูมิเนียม ต้มเคี่ยวให้น้ำงวดลงพอสมควร ใช้น้ำยาให้เด็กรับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา วันละ ๒ เวลา ก่อนอาหารเช้า - เย็น เพียง ๓ วัน ที่ถ่ายเป็นมูกเลือดจะหาย ฯ พระครูโพธานุรักษ์ วัดโพธิเผือก อ.ผักไห่...

แก้อาหารเป็นพิษ

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา รากตะไคร้ รากต้นหญ้านาง รากต้นว่านน้ำ ตัวยาทั้ง ๓ นี้ นำมาล้างน้ำให้สะอาด ฝนกับฝาละมี หม้อดิน ผสมกับ น้ำต้มสุก ใช้น้ำยารับประทาน ครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณ แก้อาหารเป็นพิษ เพราะผิดสำแลง ที่เกิดจากรับประทานอาหารเข้าไปแล้ว ทำให้เกิดอาการปวดท้อง คลื่นเหียน อาเจียน ท้องเสีย ฯ พระราชวิสุทธิโสภณ วัดศรีโคมคำ พะเยา ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา กะลามะพร้าว นำมาเผาไฟให้ไหม้จนแดง แล้วใช้คีมคีบใส่ปี๊บที่สะอาด ปิดฝาปี๊บเพื่อให้ไฟดับ เอาถ่านกะลามะพร้าวนั้น...

แก้ปวดท้อง – ท้องขึ้น – ท้องเสีย

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา ใบสะระแหน่ มากพอสมควร นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้แหลก ผสมกับเหล้า กรองเอาเฉพาะน้ำยา ใช้รับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ปวดท้อง ท้องขึ้น ท้องเสีย ฯ วิทยาทานสงวนนาม ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา ผลมะกรูด ๓ ผล นำมาฝานทางด้านหัวจุกออก คว้านเอาเนื้อในออกให้หมดทั้ง ๓ ผล ใส่หัวกระเทียม บรรจุให้เต็ม ๑ ผล ใส่พริกไทยร่อนบรรจุให้เต็ม ๑ ผล ใส่เกลือทะเลบรรจุให้เต็ม ๑ ผล แล้วเอาฝา...

แก้ท้องอืดเฟ้อ

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา อบเชยเทศ อบเชยญวน อบเชยไทย ชะเอมเทศ กานพลู ตัวยาทั้ง ๕ อย่างนี้เอาหนักอย่างละ ๑ บาทเท่ากัน การบูร กับ เมนทอล เอาหนักอย่างละ ๒ สลึง ฯ วิธีปรุงยา พึงคั่วกานพลูให้สุกเหลืองเสียก่อนแล้ว นำตัวยาทั้ง ๗ อย่างนั้น มาตำผสมกันให้ละเอียด ห่อด้วย ผ้าขาวบาง ใส่โหลไว้ ต้มน้ำให้เดือดแล้ว ยกลงรอให้น้ำอุ่นๆ แล้วเทลงในโหลยานั้น ปิดฝาโหลยา ให้สนิทเก็บไว้ ๓ คืน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ...

แก้ท้องผูก

ขนานที่ ๑ ท่านให้รับประทาน ผลมะละกอสุกบ่อย ๆ ทำให้ท้องไม่ผูก ถ่ายอุจจาระสะดวก จะไม่เป็น โรคริดสีดวง ทวารหนัก ฯ วิรัตน์ แซ่แต้ สิงห์บุรี (หมอชาวบ้าน) ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา ผลสมอเทศ ผลสมอไทย ผลสมอพิเภก (ทั้ง ๓ นี้ เอาเฉพาะเนื้อ ไม่เอาเม็ด) ผิวมะกรูด มหาหิงคุ์ ยาดำ ตัวยาทั้ง ๖ นี้ เอาหนักอย่างละ ๑ บาทเท่ากัน นำมาตากแดดให้แห้ง บดให้ละเอียด ปั้นเป็นลูกกลอน...