แก้ลมป่วง

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา หัวข่าตาแดง(ลักษณะ ต้น ใบ ดอก ลูก หัว เหมือนกับข่าใหญ่ แต่ย่อมกว่าเล็กน้อย ที่หัวแตกขึ้น เป็นตาสีแดงเข้ม มีสรรพคุณพิเศษทางแก้โรคลมป่วง) นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้แหลก ผสมกับ น้ำปูนใส กรองด้วยผ้าขาวบาง ใช้น้ำยารับประทาน มีสรรพคุณแก้โรคลมป่วง ซึ่งมีอาการ ทั้งถ่ายท้องทั้งอาเจียน (ทั้งลงทั้งราก) ให้หาย ฯ วิทยาทานสงวนนาม ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา แก่นประดู่ส้ม ๓ ชิ้น หางจาก(จากที่ใช้มุงหลังคา) ๓ หาง ถ่านไม้รวก ๓...

แก้พิษงูกัดทุกชนิด

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา ต้นกระเพราแดงทั้งห้า (เอาทั้งต้น กิ่ง ก้าน ใบ และราก) นำมาล้างให้สะอาด ตำให้ละเอียด ผสมกับเหล้า คั้นเอาเฉพาะน้ำยาใช้รับประทาน ใช้กากพอกปากแผล มีสรรพคุณรักษางูพิษกัด ฯ พระอุบาลีคุณูปมาจารย์ วัดสุวรรณาราม เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานครฯ ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา รากต้นนุ่น นำมาล้างน้ำให้สะอาด ฝนกับฝาละมีหม้อดินผสมกับสุรา ประมาณน้ำยา ๑ ถ้วยชา ให้ผู้ป่วยรับประทาน และบดรากต้นนุ่นให้ละเอียดผสมกับสุรา ใช้พอกที่ปากแผล มีสรรพคุณ รักษางูพิษกัด ฯ พระครูรัตนานุรักษ์ วัดปงสนุกใต้ ลำปาง ขนานที่ ๓ ท่านให้เอา...

แก้อาการเมาเห็ด

ท่านให้เอาใบชุมเห็ดไทย นำมาล้างน้ำให้สะอาด ใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควรใช้น้ำยารับประทาน มีสรรพคุณ แก้อาการเมาเห็ดให้หาย ฯ เพิ่มพร ลักษณะสูต บางละมุง ชลบุรี (หมอชาวบ้าน)

รักษาแผลไฟ หรือ น้ำร้อนลวก

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา เหล้า ๑ น้ำมันมะพร้าว ๑ น้ำปูนใส (น้ำปูนแดงกินกับหมาก) ๑ ตัวยาทั้ง ๓ อย่างนี้ กำหนด อย่างละเท่าๆกัน นำมาผสมกวนให้เข้ากันจนมีลักษณะคล้ายน้ำนมข้น ใช้สำลีพันปลายไม้จุ่มยาทาบริเวณ ที่ถูกไฟ หรือน้ำร้อนลวก อาการปวดแสบร้อนจะหาย และใช้เป็นยารักษาบาดแผลให้หายอีกด้วย ขณะที่กวนผสมยา และขณะทายานี้ ท่านให้บริกรรมภาวนาด้วยบทพระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ ตลอดเวลา จนกว่า ตัวยาจะเข้ากัน และจนกว่าจะทายาเสร็จ ขณะทายาพึงทาเบาๆ ระวังอย่าให้หนังกำพร้าถลอก ยาขนานนี้ ควรทำเตรียมไว้จำนวนมากๆ เก็บใส่โหลปิดฝาให้มิดชิด เพื่อให้การช่วยเหลือได้อย่างทันที ฯ พระราชสุเมธาภรณ์...

ดับพิษไฟลวกหรือน้ำร้อนลวก

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา น้ำมะนาวหรือน้ำส้มสายชู มาชโลมบริเวณที่ถูกไฟหรือน้ำร้อนลวก มีสรรพคุณดับพิษ ปวดแสบร้อนอย่างได้ผล แต่ต้องรักษาบาดแผลด้วยยาขนานอื่นอีกต่อไป ฯ พระครูเมธีสาครเขต วัดตึกมหาชยาราม สมุทรสาคร  ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา ใบเสลดพังพอนตัวเมีย (มีลักษณะใบแหลมคล้ายหอก หน้าใบเป็นมัน) นำมาตำให้ละเอียด ผสมกับสุรา ใช้พอกบริเวณที่ถูกไฟหรือน้ำร้อนลวก มีสรรพคุณดับพิษ ปวดแสบร้อนให้หายไป แต่ต้องรักษาบาดแผลด้วยยาขนานอื่นอีกต่อไป ฯ พระมหาบุญเรือง ปภสฺสโร วัดหางแขยง อ.มโนรมย์ ชัยนาท ขนานที่ ๓ ท่านให้เอา หัวหอมแดง (หัวหอมใส่แกง) นำมาตำให้ละเอียด ใช้พอกบริเวณที่ถูกไฟหรือน้ำร้อนลวก มีสรรพคุณดับพิษปวดแสบร้อนให้หายไป แต่ต้องรักษาบาดแผลด้วยยาขนานอื่นอีกต่อไป ฯ วิทยาทานสงวนนาม ขนานที่ ๔ ท่านให้เอา...

แก้เป็นตะคริว

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอาเกลือทะเล นำมารับประทานชั่วเวลาครู่หนึ่งเท่านั้น อาการเป็นตะคริวจะหายไป ฯ จารุรัตน์ เลาหไพฑูรย์ หนองแขม กรุงเทพมหานคร (หมอชาวบ้าน). ขนานที่ ๒ ท่านให้เอาขี้เถ้ากลางเตาไฟ นำมาผสมกับน้ำมันก๊าด ใช้ทาบริเวณอวัยวะที่เป็นตะคริว อาการเป็นตะคริว จะหายไป ฯ พระทองพูน ชยาลงฺกาโร วัดบ้านกลาง อ.เสาไห้ สระบุรี. ขนานที่ ๓ ท่านให้เอาน้ำมันก๊าด นำมาทาบริเวณอวัยวะที่เป็นตะคริว แล้วบีบนวดคลึงประมาณ ๕ นาที อาการ เป็นตะคริว ที่ขาที่ท้องจะหายไป ฯ วิทยาทานสงวนนาม.

แก้เด็กเป็นซางชัก

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา หัวปลาหมอน้ำจืด ๓ หัว นำมาเผาไฟให้ไหม้เป็นขี้เถ้าบดให้ละเอียดผสมกับสุรา ใช้กวาดใน ลำคอเด็กที่เป็นโรคซางชัก มีสรรพคุณแก้โรคซางชัก ฯ พระครูพิเศษสรวุฒิ วัดใหม่ชัยมงคล อ.สองพี่น้อง สุพรรณบุรี ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา กาฝากต้นมะรุม นำมาฝนกับฝาละมีหม้อดินผสมกับน้ำปูนใส ให้น้ำยาข้นพอสมควร แล้วใช้กวาดในลำคอเด็กที่เป็นโรคซางชัก จะหาย ฯ เมื่อเด็กหายแล้ว พึงทำบุญใส่บาตรอุทิศส่วนกุศล ให้แก่เจ้าของยาขนานนี้ด้วย ฯ วิทยาทานสงวนนาม ขนานที่ ๓ ท่านให้เอา ต้นกระเพราแดง หัวไพล ว่านน้ำ มหาหิงคุ์ รากบะชาติ ตัวยาทั้ง ๕ นี้ เอาอย่างละเท่าๆ...

แก้สะอึกชักตาเหลือกไม่รู้สึกตัว

ท่านให้เอา เมนทอล พอสมควร นำมาละลายกับน้ำร้อน แล้วรอให้น้ำยาพออุ่นๆ ใช้กรอกปากคนป่วย เพียงเวลาชั่วครู่เดียว โรคสะอึกมีอาการชักตาเหลือกไม่รู้สึกตัว จะหาย ฯ วิทยาทานสงวนนาม

แก้คนถูกไฟฟ้าช๊อต

ท่านให้นำผู้ป่วย (ที่หมดสติแล้ว หรือแม้จะไม่หายใจแล้วก็ตาม)นั้น ให้นอนหงายบนแผ่นสังกะสี (ที่ยาวตลอดตัวผู้ป่วย) แล้วช่วยกันเอาน้ำเย็นเทรดร่างกายของผู้ป่วยนั้นให้ทั่วตัว โดยเทรดน้ำซ้ำๆ ให้มากๆ (ระวังอย่าให้น้ำเข้าปากและจมูกของผู้ป่วย) กระแสไฟฟ้าจะไหลออก จากร่างกายของผู้ป่วยนั้น ลงสู่แผ่นสังกะสี ที่เป็นสื่อ ชั่วเวลาไม่เกิน ๓๐ นาที คนป่วยจะฟื้น ฯ แต่ต้องรีบช่วยแก้ไขทันทีที่สุดนับแต่ถูกไฟฟ้าช๊อต และเมื่อฟื้นขึ้นมาแล้ว ให้รีบนำตัวผู้ป่วยนั้น ส่งโรงพยาบาลรักษาต่อไป ฯ นายสละ แสงวิภาต อ.บ้านแพ้ว สมุทรสาคร

ห้ามเลือดออก

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา ใบแห้วหมู (มากน้อยตามต้องการ) นำมาตำให้ละเอียดผสมกับน้ำปูนใส หรือผสมกับปูนแดง กินกับหมาก(พอสมควร)ก็ได้ ใช้พอกที่เป็นบาดแผลให้ทั่ว เลือดจะหยุดไหลทันที ฯ พระอธิการไพโรจน์ ปวฑฺฒโน วัดโพธิ์เกรียบ อ.โพธิ์ทอง อ่างทอง ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา น้ำตาลทรายขาว หัวกระเทียม ปูนแดง ใบพลูสด ผักบุ้งไทย ตัวยาทั้ง ๕ นี้ อย่างละ พอสมควร นำมาตำผสมกัน ให้ละเอียด ผสมกับน้ำมันมะพร้าว ใช้พอกที่บาดแผล เลือดจะหยุดไหลทันที ฯ พระมหาศรีเวียง โชติปาโล สุพรรณบุรี ขนานที่ ๓ ท่านให้เอา...

แก้อหิวาตกโรค (ท้องร่วง)

ขนานที่ ๑ ท่านให้เอา ผลมะกรูด ๑ ซีก ฝานเฉพาะผิว กับพริกไทยร่อน ๒๐ เม็ด นำมาตำให้ละเอียด ผสมกับสุรา ครึ่งถ้วยชา ใช้รับประทานทันที ในขณะที่ท้องเดินอย่างแรง จะหยุดท้องเดินทันที ฯ พระครูวิสุตธรรมรส วัดดอนเมือง กรุงเทพมหานคร ฯ ขนานที่ ๒ ท่านให้เอา เกลือทะเลกับเนื้อมะขามเปียก อย่างละเท่าๆกัน นำมาผสมกัน ใช้รับประทาน มีสรรพคุณ จะทำให้ ถ่ายเอาพิษออกมาจนหมดท้อง ฯ ร.ต.อ.เปี่ยม บุญยะโชติ กรุงเทพมหานคร ฯ ขนานที่ ๓ ท่านให้เอา เมล็ดในลูกกระบูนกับการบูร ตัวยาทั้ง...