กระเบาน้ำ

กระเบาน้ำ เป็นไม้ยืนต้นพื้นถิ่นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีความสำคัญในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย โดยเฉพาะ เมล็ดและน้ำมันจากเมล็ดกระเบา ซึ่งในอดีตนำมาใช้ภายนอกสำหรับโรคผิวหนังหลายชนิด รวมถึงโรคเรื้อน นอกจากนี้ผลสุกยังมีการใช้เป็นอาหารในบางท้องถิ่น ปัจจุบันกระเบาน้ำได้รับความสนใจด้าน สารออกฤทธิ์จากน้ำมันเมล็ด เช่น กรดไขมันกลุ่ม cyclopentenyl fatty acids อย่างไรก็ตาม การใช้เป็นยาต้องคำนึงถึงความเป็นพิษและไม่ควรนำข้อมูลจากการทดลองในห้องปฏิบัติการไปสรุปว่าใช้รักษาโรคร้ายแรงในคนได้

ข้อมูลพื้นฐานของสมุนไพร

ชื่อสมุนไพร : กระเบาน้ำ
ชื่ออื่น : กระเบา, กระเบาใหญ่, กระเบาเบ้าแข็ง, กระเบาตึก, กระเบาข้าวแข็ง, กระเบาข้าวเหนียว, กระเบาแดง, กระเบาค่าง, กาหลง, ตัวโฮ่งจี๊, เบา, เบาดง, มันหมู, หัวค่าง และชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ
ชื่อสามัญ : Chaulmoogra, Siamese chaulmoogra
ชื่อวิทยาศาสตร์ที่ยอมรับในปัจจุบัน : Hydnocarpus castaneus Hook.f. & Thomson
ชื่อวิทยาศาสตร์เดิม/ชื่อพ้องที่พบในเอกสารสมุนไพรไทย : Hydnocarpus anthelminthicus Pierre ex Laness.
วงศ์ : Achariaceae
ลักษณะการใช้ทางยา : เน้น เมล็ดและน้ำมันจากเมล็ด โดยเฉพาะการใช้ภายนอก

หมายเหตุ: แหล่งข้อมูลสมุนไพรไทยจำนวนมากยังใช้ชื่อวิทยาศาสตร์เดิมว่า Hydnocarpus anthelminthicus ขณะที่ฐานข้อมูลอนุกรมวิธานปัจจุบัน เช่น กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และ NCBI จัดชื่อที่ยอมรับเป็น Hydnocarpus castaneus Hook.f. & Thomson ดังนั้นการทำ SEO ควรใส่ทั้งชื่อปัจจุบันและชื่อพ้องเพื่อให้ค้นพบข้อมูลได้ครอบคลุม

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น : ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ สูงได้ประมาณ 10–30 เมตร ลำต้นเปลา เปลือกและกิ่งมีขนสั้นรูปดาวประปราย
ใบ : ใบเดี่ยว เรียงเวียนหรือเรียงสลับ รูปขอบขนาน รูปใบหอก หรือรูปใบหอกแกมรูปไข่ ยาวประมาณ 10–30 เซนติเมตร โคนใบมักเบี้ยวเล็กน้อย ขอบใบเรียบ เส้นแขนงใบและเส้นใบย่อยเห็นเด่นชัด โดยเฉพาะด้านล่างของใบ
ดอก : ดอกแยกเพศ โดยอาจพบดอกเพศผู้และดอกเพศเมียแยกกันบนต้นเดียวกันตามข้อมูลอนุกรมวิธานปัจจุบัน ดอกออกตามซอกใบ กลีบดอกมีสีครีมหรือสีขาวและมีกลิ่นหอม
ผล : ผลกลมขนาดใหญ่ เส้นผ่านศูนย์กลางได้ถึงประมาณ 8–12 เซนติเมตร ผิวมีขนสั้นนุ่มสีน้ำตาลหนาแน่น เปลือกค่อนข้างหนา
เมล็ด : เมล็ดมีจำนวนหลายเมล็ดภายในผล รูปค่อนข้างยาวประมาณ 2 เซนติเมตร มีขน และเป็นส่วนที่มีน้ำมันสำคัญทางสมุนไพร

ถิ่นกำเนิดและการกระจายพันธุ์

กระเบาน้ำมีถิ่นกระจายพันธุ์ใน พม่า อินโดจีน คาบสมุทรมลายู บอร์เนียว และสุมาตรา ส่วนในประเทศไทยพบกระจายได้หลายภูมิภาค โดยขึ้นตาม ป่าดิบแล้ง ป่าดิบเขา และป่าดิบชื้น ตั้งแต่พื้นที่ระดับต่ำจนถึงประมาณ 1,600 เมตรจากระดับน้ำทะเล

การปลูกและการขยายพันธุ์

การขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด : เป็นวิธีที่เหมาะสมและมีข้อมูลรองรับมากที่สุด ควรใช้เมล็ดที่สดและเพิ่งแก่ เนื่องจากเมล็ดที่เก็บไว้นานอาจมีความสามารถในการงอกลดลง
การเพาะกล้า : เพาะเมล็ดในวัสดุที่ระบายน้ำได้ดี ให้ความชื้นสม่ำเสมอ และในระยะกล้าควรมีร่มเงาพอเหมาะ
สภาพแวดล้อม : ชอบพื้นที่มีความชื้นเพียงพอ ดินระบายน้ำดี และได้รับแสงแดดตั้งแต่ปานกลางถึงค่อนข้างมาก
การย้ายปลูก : ควรย้ายต้นกล้าที่แข็งแรงลงแปลงเมื่อมีระบบรากสมบูรณ์ และควรรักษาความชื้นในช่วงแรกหลังย้ายปลูก

ส่วนที่ใช้เป็นยา

เมล็ด : เป็นส่วนสำคัญในการใช้เป็นสมุนไพรและเป็นวัตถุดิบสำหรับสกัดน้ำมัน
น้ำมันจากเมล็ด : ใช้เป็นยาสมุนไพรภายนอกตามภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
เปลือกต้น : มีข้อมูลการใช้พื้นบ้านในบางพื้นที่
ใบ : มีรายงานการใช้ในภูมิปัญญาท้องถิ่นบางแห่ง

สรรพคุณทางสมุนไพร

ตามภูมิปัญญาไทย

น้ำมันจากเมล็ดกระเบา : รส เมาเบื่อ ใช้ภายนอกสำหรับ โรคผิวหนัง ผื่นคัน กลาก เกลื้อน คุดทะราด และโรคเรื้อน ตามตำรายาไทย
เมล็ด : มีการใช้ในตำรับยาไทยและภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยต้องระมัดระวังเรื่องความเป็นพิษของเมล็ดและน้ำมัน

ตามตำรายาไทย

น้ำมันกระเบา : ใช้ภายนอกสำหรับ แก้โรคผิวหนังต่าง ๆ แก้กลากเกลื้อน แก้คุดทะราด และโรคเรื้อน
น้ำมันจากเมล็ด : จัดอยู่ในกลุ่มตัวยารส เมาเบื่อ และมีการกล่าวถึงในตำรับยาที่เกี่ยวข้องกับโรคผิวหนัง

ตามภูมิปัญญาพื้นบ้าน

เมล็ด : บางชุมชนใช้ต้มเป็นเครื่องดื่มตามภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยมีการกล่าวถึงการใช้เพื่อ ขับพยาธิ ขับเสมหะ และช่วยขับของเสีย
ใบ : บางพื้นที่นำมาตำหรือบดแล้วใช้ภายนอกกับผิวหนังที่มีปัญหา
ผลสุก : เนื้อในผลนำมารับประทานเป็นอาหารในบางท้องถิ่น

หมายเหตุ: การใช้เมล็ดหรือน้ำมันกระเบารับประทานเองไม่ควรทำ เพราะมีข้อมูลด้านความเป็นพิษและมีความเสี่ยงจากสารไซยาโนเจนิก การใช้ตามภูมิปัญญาพื้นบ้านไม่เท่ากับการยืนยันประสิทธิผลหรือความปลอดภัยทางการแพทย์

ในตำรับยา

ยาแก้หิด : กระเบา (เมล็ด) เป็นหนึ่งในตัวยาตรงของตำรับยาสำหรับใช้ภายนอก ร่วมกับสมุนไพรชนิดอื่น เช่น กระเบียน กำมะถันเหลือง น้อยหน่า สะบ้ามอญ และหนอนตายหยาก โดยสูตร วิธีทำ สรรพคุณ และขนาดการใช้ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
ตำรับยาประดง : พบ เม็ดกระเบา เป็นส่วนประกอบในบางตำรับยาไทยที่ใช้สำหรับอาการทางผิวหนังตามศาสตร์การแพทย์แผนไทย

วิธีใช้

ใช้ภายนอก : น้ำมันจากเมล็ดกระเบาใช้ทาบริเวณผิวหนังตามตำรับหรือผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการจัดทำอย่างถูกต้อง
ใช้เป็นส่วนประกอบในตำรับยาไทย : ใช้ตามสูตรและขนาดที่กำหนดของตำรับ ไม่ควรนำเมล็ดมารับประทานเอง
การใช้น้ำมันกระเบาแบบดั้งเดิม : ในอดีตมีการนำมาใช้กับโรคผิวหนังและโรคเรื้อน แต่การรักษาโรคเรื้อนในปัจจุบันควรใช้ยามาตรฐานตามคำแนะนำของแพทย์

หมายเหตุ: ไม่มีขนาดรับประทานมาตรฐานที่ปลอดภัยสำหรับกระเบาน้ำที่ควรนำไปใช้เป็นคำแนะนำทั่วไป และข้อมูลจากการใช้แบบดั้งเดิมไม่ควรนำมาปรับใช้เองโดยไม่มีผู้เชี่ยวชาญ

ในบัญชียาจากสมุนไพร

มีการระบุ กระเบา (ผล) ในรายการวัตถุดิบสมุนไพรของ ตำรับยาแผนไทยแห่งชาติ พ.ศ. 2564 ในชื่อยา Hydnocarpi Castanei Fructus จาก Hydnocarpus castaneus Hook.f. & Thomson นอกจากนี้ กระเบา (เมล็ด) ยังเป็นตัวยาในตำรับยาแผนโบราณบางรายการ เช่น ยาแก้หิด และมีผลิตภัณฑ์สมุนไพรบางชนิดที่ใช้น้ำมันกระเบาเป็นส่วนประกอบ

สาระสำคัญ

สาระสำคัญของกระเบาน้ำอยู่ที่ น้ำมันจากเมล็ด ซึ่งประกอบด้วยกรดไขมันที่มีโครงสร้างวงแหวน โดยเฉพาะกลุ่ม cyclopentenyl fatty acids ได้แก่ hydnocarpic acid, chaulmoogric acid และ gorlic acid สารกลุ่มนี้เป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้น้ำมันกระเบาได้รับความสนใจทางเภสัชวิทยาและมีประวัติการใช้กับโรคติดเชื้อผิวหนังและโรคเรื้อน

องค์ประกอบทางเคมี

มีรายงานองค์ประกอบทางเคมีของวัตถุดิบในสกุล Hydnocarpus ได้แก่

Chaulmoogric acid
Hydnocarpic acid
Gorlic acid
Alepric acid
Aleprolic acid
กรดไขมันชนิดอื่น
มีฐานข้อมูลสารธรรมชาติที่รายงานสารประกอบของกระเบา ได้แก่ Hydrocyanic acid, chaulmoogric acid, hydnocarpic acid, alepric acid, aleprolic acid และ gorlic acid

หมายเหตุ: องค์ประกอบทางเคมีอาจแตกต่างกันตามชนิดพันธุ์ แหล่งปลูก อายุเมล็ด วิธีสกัด และวิธีวิเคราะห์ จึงไม่ควรนำค่าจากพืช Hydnocarpus ชนิดอื่นมาแทนค่าของกระเบาน้ำโดยตรง

งานวิจัยและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์

งานวิจัยเกี่ยวกับน้ำมันกระเบาและพืชสกุล Hydnocarpus พบประเด็นสำคัญเกี่ยวกับ ฤทธิ์ต้านจุลชีพและฤทธิ์ต่อเชื้อกลุ่ม Mycobacterium โดยเฉพาะจากกรดไขมันชนิด hydnocarpic acid ซึ่งมีการศึกษามาตั้งแต่ในอดีตว่าสามารถยับยั้งการเพิ่มจำนวนของเชื้อไมโคแบคทีเรียบางชนิดในหลอดทดลองได้ อย่างไรก็ตาม หลักฐานที่เกี่ยวข้องกับ การรักษาโรคมะเร็งในมนุษย์ ยังไม่เพียงพอ ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอมประเทศไทยซึ่งอ้างการตรวจสอบของสถาบันมะเร็งแห่งชาติระบุว่า ยังไม่มีหลักฐานการวิจัยทางคลินิกที่ยืนยันว่าผลกระเบาสามารถรักษามะเร็งในมนุษย์ได้

หมายเหตุ: ผลการทดลองระดับเซลล์หรือสัตว์ทดลองเป็นหลักฐานเบื้องต้น ไม่สามารถใช้ยืนยันประสิทธิผลในการรักษาผู้ป่วยได้

ระดับหลักฐานทางวิทยาศาสตร์

ระดับภูมิปัญญาและการใช้ดั้งเดิม : มีประวัติการใช้ค่อนข้างยาวนาน โดยเฉพาะ น้ำมันเมล็ดกับโรคผิวหนังและโรคเรื้อน
ระดับห้องปฏิบัติการ : มีข้อมูลสนับสนุนฤทธิ์ทางชีวภาพของสารจากน้ำมันกระเบาและพืชสกุล Hydnocarpus
ระดับสัตว์ทดลอง : มีข้อมูลในพืชสกุล Hydnocarpus บางชนิด แต่ไม่ควรนำมาสรุปตรงกับ H. castaneus
ระดับการศึกษาทางคลินิกในมนุษย์ : หลักฐานสมัยใหม่ยังมีจำกัด และไม่เพียงพอที่จะยืนยันข้อบ่งใช้ในการรักษาโรคมะเร็งหรือโรคสำคัญอื่น ๆ

การศึกษาทางเภสัชวิทยา

ฤทธิ์ต้านเชื้อไมโคแบคทีเรีย : hydnocarpic acid ซึ่งเป็นกรดไขมันสำคัญในน้ำมัน chaulmoogra มีรายงานว่ายับยั้งการเพิ่มจำนวนของไมโคแบคทีเรียบางชนิดในหลอดทดลอง
ฤทธิ์ต้านจุลชีพ : งานวิจัยของพืชสกุล Hydnocarpus พบฤทธิ์ต่อแบคทีเรียบางชนิด แต่ผลการศึกษาขึ้นกับชนิดพืชและสารสกัด
ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ : มีการศึกษาพืช Hydnocarpus ชนิดอื่น เช่น H. laurifolia ซึ่งพบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดจากเมล็ด แต่ไม่ควรนำผลดังกล่าวมาสรุปว่าเป็นคุณสมบัติเฉพาะของกระเบาน้ำโดยตรง
ฤทธิ์ต้านมะเร็ง : มีรายงานการทดลองเบื้องต้นในพืชสกุล Hydnocarpus แต่ยังไม่มีหลักฐานทางคลินิกเพียงพอสำหรับการใช้กระเบาน้ำรักษามะเร็งในคน

ความปลอดภัย

กระเบาน้ำ โดยเฉพาะเมล็ดและน้ำมันจากเมล็ด ไม่ควรนำมารับประทานเอง เนื่องจากมีรายงานเกี่ยวกับสารที่สามารถก่อให้เกิดไซยาไนด์และอาการพิษได้ โดยเฉพาะเมื่อเมล็ดถูกบดหรือแปรรูปไม่เหมาะสม กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกเตือนว่าไม่ควรรับประทานกระเบาโดยไม่ผ่านกระบวนการที่เหมาะสม เพราะสารไซยาไนด์สามารถมีผลต่อ กล้ามเนื้อ ระบบประสาท และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตเมื่อได้รับในปริมาณมาก การใช้น้ำมันกระเบาภายนอกก็ยังควรระวัง การระคายเคืองหรืออาการแพ้ทางผิวหนัง

ข้อห้ามใช้

ห้ามรับประทานเมล็ดกระเบาหรือน้ำมันกระเบาเอง โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้ผ่านกระบวนการควบคุมคุณภาพ
ห้ามใช้เพื่อรักษามะเร็งแทนการรักษามาตรฐาน
ผู้ที่มีประวัติแพ้พืชหรือมีผิวหนังไวต่อการระคายเคืองควรหลีกเลี่ยงการใช้ภายนอกจนกว่าจะได้รับคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ
หญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร ควรหลีกเลี่ยงการใช้ เนื่องจากข้อมูลด้านความปลอดภัยยังไม่เพียงพอ

ปฏิกิริยาระหว่างสมุนไพรกับยา

ข้อมูลการเกิด ปฏิกิริยาระหว่างกระเบาน้ำกับยาแผนปัจจุบัน ยังมีจำกัด จึงไม่สามารถระบุรายการยาที่ปลอดภัยสำหรับใช้ร่วมกันได้อย่างชัดเจน โดยเฉพาะการรับประทานสารสกัดหรือน้ำมันกระเบาในปริมาณเข้มข้น ผู้ที่รับประทานยาประจำ โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ ผลิตภัณฑ์กระเบา และไม่ควรนำกระเบามาใช้ร่วมกับการรักษามาตรฐานโดยไม่ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

การใช้ในอาหาร

เนื้อในผลสุก มีข้อมูลการใช้เป็นอาหารในบางพื้นที่ มีลักษณะนุ่มและมีรสหวานมันคล้ายเผือกต้ม
ผลยังเป็นแหล่งอาหารของสัตว์บางชนิด เช่น ลิงและปลา
การรับประทาน เมล็ดและน้ำมันจากเมล็ด แตกต่างจากการรับประทานเนื้อผล และไม่ควรนำข้อมูลการใช้เนื้อผลมาเหมารวมว่าเมล็ดปลอดภัยสำหรับรับประทาน

การใช้ในผลิตภัณฑ์

น้ำมันกระเบา
ผลิตภัณฑ์สมุนไพรสำหรับใช้ภายนอก
น้ำมันหรือผลิตภัณฑ์ดูแลหนังศีรษะ ตามภูมิปัญญาดั้งเดิม
ตำรับยาไทยบางชนิดที่มี กระเบา (เมล็ด/ผล) เป็นส่วนประกอบ

การเก็บเกี่ยวและการเก็บรักษา

ควรเก็บ ผลแก่จัดหรือผลสุก จากต้นที่มีลักษณะตรงตามชนิดพันธุ์
เมล็ดที่จะนำไปสกัดน้ำมันควรเป็น เมล็ดสดและมีคุณภาพดี
ควรทำความสะอาดและลดความชื้นอย่างเหมาะสมก่อนเก็บรักษา
เก็บเมล็ดและน้ำมันในภาชนะปิดสนิท ป้องกัน แสง ความร้อน อากาศ และความชื้น
ควรแยกวัตถุดิบกระเบาออกจากอาหารและสมุนไพรที่ใช้รับประทานทั่วไปเพื่อป้องกันการนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์

ภูมิปัญญาท้องถิ่น

กระเบาน้ำมีการใช้ในหลายพื้นที่ของประเทศไทย โดยเฉพาะการนำ เมล็ดมาสกัดน้ำมัน เพื่อใช้ภายนอกกับโรคผิวหนัง ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยยังจัดน้ำมันจากเมล็ดกระเบาเป็นตัวยารส เมาเบื่อ และใช้ในกลุ่มอาการทางผิวหนัง เช่น กลาก เกลื้อน คุดทะราด และโรคเรื้อน การศึกษาพฤกษศาสตร์พื้นบ้านในจังหวัดยโสธรยังพบการใช้ H. castaneus ในรูปแบบต่าง ๆ เช่น การใช้ส่วนของพืชเตรียมเป็นยาต้มรับประทานหรือใช้ภายนอกสำหรับอาการที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินหายใจ การขับของเสีย และโรคผิวหนัง ซึ่งสะท้อนความหลากหลายของภูมิปัญญาท้องถิ่น

ประวัติและวัฒนธรรม

Chaulmoogra oil จากพืชสกุล Hydnocarpus มีประวัติการใช้เป็นยาสำหรับ โรคเรื้อน ในเอเชียมายาวนาน ก่อนที่การรักษาโรคเรื้อนด้วยยาต้านเชื้อสมัยใหม่จะเข้ามามีบทบาทสำคัญ กรดไขมันอย่าง hydnocarpic acid และ chaulmoogric acid จึงมีความสำคัญในประวัติศาสตร์เภสัชวิทยาของโรคเรื้อน ในประเทศไทย กระเบาน้ำยังปรากฏในตำรับและองค์ความรู้ การแพทย์แผนไทย โดยเฉพาะกลุ่มยาที่เกี่ยวข้องกับโรคผิวหนัง

สถานะการอนุรักษ์

กระเบาน้ำเป็นไม้พื้นถิ่นของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และยังมีการพบในธรรมชาติของประเทศไทยหลายพื้นที่ อย่างไรก็ตาม การอนุรักษ์ประชากรในธรรมชาติควรให้ความสำคัญกับการรักษา ป่าดิบแล้ง ป่าดิบชื้น และป่าดิบเขา ซึ่งเป็นถิ่นอาศัยตามธรรมชาติของชนิดพันธุ์นี้

ข้อมูลอนุกรมวิธาน

อาณาจักร (Kingdom) : Plantae
หมวด (Phylum) : Tracheophyta
ชั้น (Class) : Magnoliopsida
อันดับ (Order) : Malpighiales
วงศ์ (Family) : Achariaceae
สกุล (Genus) : Hydnocarpus
ชนิด (Species) : Hydnocarpus castaneus Hook.f. & Thomson
ชื่อพ้องสำคัญ (Synonym) : Hydnocarpus anthelminthicus Pierre ex Laness.
ชื่อสามัญ : Chaulmoogra, Siamese chaulmoogra

การตรวจสอบเอกลักษณ์สมุนไพร

การตรวจสอบเอกลักษณ์กระเบาน้ำควรพิจารณาร่วมกันทั้ง ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และชื่อวิทยาศาสตร์ เนื่องจากชื่อพื้นเมือง “กระเบา” และ “กระเบาน้ำ” อาจถูกใช้กับพืชที่มีชื่อใกล้เคียงกัน ลักษณะสำคัญสำหรับตรวจสอบ ได้แก่

ใบ : ใบเดี่ยว เรียงเวียน/สลับ รูปขอบขนานหรือรูปใบหอก โคนใบมักเบี้ยว
ดอก : ดอกแยกเพศ กลีบดอกสีครีมหรือขาว
ผล : ผลกลมขนาดใหญ่ ผิวมีขนสั้นนุ่มสีน้ำตาล
เมล็ด : เมล็ดรูปยาว มีขน และอยู่ภายในผลขนาดใหญ่
เอกลักษณ์ทางอนุกรมวิธาน : ตรวจสอบให้ตรงกับ Hydnocarpus castaneus Hook.f. & Thomson และตรวจสอบชื่อพ้อง H. anthelminthicus ประกอบ

คำเตือนทางการแพทย์

กระเบาน้ำไม่ใช่สมุนไพรที่ควรนำเมล็ดหรือน้ำมันมารับประทานเอง เนื่องจากมีข้อมูลด้านพิษวิทยาเกี่ยวกับสารไซยาโนเจนิก และการรับประทานในปริมาณไม่เหมาะสมอาจก่อให้เกิดอันตรายรุนแรงได้ การกล่าวอ้างว่า กระเบาหรือผลกระเบาสามารถรักษาโรคมะเร็ง ยังไม่มีหลักฐานทางคลินิกเพียงพอที่จะยืนยัน และหน่วยงานด้านมะเร็งของกระทรวงสาธารณสุขได้เตือนว่าไม่ควรนำข้อมูลดังกล่าวไปใช้แทนการรักษามาตรฐาน หากต้องการใช้ น้ำมันกระเบาเพื่อโรคผิวหนัง ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีแหล่งผลิตและการขึ้นทะเบียนถูกต้อง และใช้ตามคำแนะนำของแพทย์ เภสัชกร หรือผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทย

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2562). กระเบา มีสรรพคุณใดบ้างครับ. คลังความรู้ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก.
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช. (2559). กระเบา: Hydnocarpus castaneus Hook.f. & Thomson. สารานุกรมพืช.
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2564). รายการตำรับยาแผนไทยแห่งชาติ ฉบับ พ.ศ. 2564.
กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม. (ม.ป.ป.). กระเบา (Hydnocarpus castanea Hook. f. & Thomson).
มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. (2563). กระเบาน้ำ. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ.
ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม ประเทศไทย. (2566). ข่าวปลอม อย่าแชร์! ผลกระเบาช่วยรักษาโรคมะเร็ง.
Harwood, B., & Webber, B. (2015). Achariaceae. In T. S. P. S. Santisuk & K. Larsen (Eds.), Flora of Thailand (Vol. 13, Part 1, pp. 2–12).
Jacobsen, P. L., & Levy, L. (1973). Mechanism by which hydnocarpic acid inhibits mycobacterial multiplication. Antimicrobial Agents and Chemotherapy, 3(3), 373–379.
National Parks Board Singapore. (2024). Hydnocarpus castaneus. Flora & Fauna Web.
National Center for Biotechnology Information. (2026). Hydnocarpus castaneus: Taxonomy Browser.
WebMD. (2026). Chaulmoogra: Overview, uses, side effects, precautions, interactions, dosing and reviews.