ดีปลี

ผล รสเผ็ดร้อนขม ใช้เป็นเครื่องเทศมีกลิ่นหอม และเผ็ดมากกว่าพริกไทย รสคล้ายขิง ให้ความอบอุ่นกับร่างกาย บำรุงธาตุ ขับลมในลำไส้ ขับลมเย็น แก้ปวดกระเพาะ ปวดท้อง อาเจียน เรอเปรี้ยว ท้องเสีย แก้บิด ทำให้เจริญอาหาร โดยกระตุ้นให้น้ำลายไหลออกมาและทำให้เกิดการชาในปาก แก้กระษัยลมเย็น แก้ปวดหัว ปวดฟัน ไซนัส แก้หืดไอ แก้หลอดลมอักเสบ แก้ลมวิงเวียน ฟกช้ำบวมปวด ขับระดู แก้สตรีที่เลือดลมไม่ดี ประจำเดือนมาไม่ปกติ ปวดประจำเดือน ตกเลือด แก้ริดสีดวงทวารหนัก แก้โรคนอนไม่หลับ โรคลมบ้าหมู ขับน้ำดี...

ผักชีล้อม

สรรพคุณผักชีล้อม : ทั้งต้น รสหอมฉุน แก้บวม แก้เหน็บชา ขับเหงื่อ เมล็ด รสหอมร้อน ขับลมในลำไส้ ทำให้ผายเรอ แก้ธาตุพิการ แก้หอบ บำรุงปอด แก้ไอ แก้ลมทำให้สะอึก แก้ลมวิงเวียน แก้อาเจียน

ผิวมะกรูด

สรรพคุณมะกรูด : ราก มีรสจืดเย็น แก้ไข้ แก้กำเดา ถอนพิษผิดสำแดง แก้ลมจุกเสียด กระทุ้งพิษไข้ แก้พิษฝีภายใน แก้เสมหะเป็นพิษ ใบ มีรสปร่าหอม แก้ไอ อาเจียนเป็นโลหิต ดับกลิ่นคาว แก้ช้ำใน ผล มีรสเปรี้ยว แก้น้ำลายเหนียว แก้เสมหะในคอ กัดเถาดานในท้อง แก้ประจำเดือนเสีย ฟอกโลหิตประจำเดือน ขับประจำเดือน ขับลมในลำไส้ ผลเอาใส้ออกแล้วใส่มหาหิงส์เข้าไปสุมไฟให้เกรียม บดกวาดลิ้นเด็กอ่อน ขับขี้เทา ขับลม แก้ปวดท้อง ผลปิ้งไฟให้นิ่มใช้สระผม ทำให้ผมดกดำเงางาม แก้คันศีรษะ แก้รังแค ผิวของผล มีรสปร่าหอม ขับลมในลำไส้ ขับประจำเดือน...

ฝักส้มป่อย

สรรพคุณส้มป่อย : ฝัก รสเปรี้ยว มีสารซาโปนินสูง ตีกับน้ำจะเกิดฟองที่คงทน ฝักแก่ใช้ต้มเอาน้ำสระผมช่วยขจัดรังแค บำรุงผม เป็นยาปลูกผมและกำจัดรังแค ต้มอาบน้ำหลังคลอด ตำพอกหรือชุบสำลีปิดแผลโรคผิวหนัง ใช้ทำขี้ผึ้งปิดแผลแก้โรคผิวหนัง ฝักปิ้งให้เหลือง ชงน้ำจิบเป็นยาขับเสมหะแก้ไอ แก้น้ำลายเหนียว ต้มน้ำดื่มแก้ไข้มาลาเรีย ทำให้อาเจียน ต้มหรือบดกินเป็นยาถ่าย เปลือกฝัก รสขมเปรี้ยว เผ็ดปร่า ช่วยเจริญอาหาร กัดเสมหะ แก้ไอ แก้ซางเด็ก ต้น รสเปรี้ยวฝาด เป็นยาระบาย แก้โรคตาแดง แก้น้ำตาพิการ ใบ รสเปรี้ยว ฝาดเล็กน้อย ต้มดื่ม ขับเสมหะ ขับระดูขาว แก้น้ำลายเหนียว ฟอกโลหิต...

พริกไทยดำ

พริกไทย เป็นจำพวกพืชเถา เมล็ด รสเผ็ดร้อน แก้ลมอัมพฤกษ์ แก้ลมลั่นในท้อง บำรุงธาตุ แก้ท้องอืดเฟ้อ แก้เสมหะเฟื่อง แก้มุตกิด

พริกไทยล่อน

สรรพคุณพริกไทยล่อน: เมล็ดพริกไทยล่อน รสเผ็ดร้อนใช้เป็นยาขับลม ขับเหงื่อ แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ เป็นยาบำรุงธาตุ ช่วยให้เจริญอาหาร ขับลม ขับเสมหะ บำรุงธาตุ ใช้เป็นส่วนผสมสำคัญในยาอายุวัฒนะ

พิลังกาสา

พิลังกาสา เป็นพืชจำนวนพวกต้น ผล รสร้อนฝาดสุขุม แก้ไข้ท้องเสีย แก้ลมพิษ  แก้ธาตุพิการ แก้ชางขโมย ใบ รสเฝื่อน แก้ตับพิการ แก้ปอดพิการ ดอก รสเฝื่อน ฆ่าเชื้อโรค ต้น รสเฝื่อน ฆ่าพยาธิผิวหนัง เรื้อน กุฏฐัง ราก รสเฝื่อนเปรี้ยวเล็กน้อย แก้กามโรค หนองใน ตำเอากากพอกเอาน้ำกิน แก้พิษงู

มะคำดีควาย

สรรพคุณประคำดีควาย :(มะคำดีควาย) ผลแก่ แก้ไข้ ดับพิษร้อนภายใน ดับพิษทุกอย่าง แก้ไข้แก้เลือด แก้หอบเนื่องจากปอดชื้น ปอดบวม แก้กาฬ แก้โรคผิวหนัง แก้พิษตานซาง แก้เสลดสุมฝีอันเปื่อยพัง แก้จุดกาฬ ผลผสมในตำรับยาร่วมกับสมุนไพรอื่นๆ รักษาโรคตัวร้อนนอนไม่หลับ นอนสะดุ้งผวา แก้สลบ แก้พิษ หัด สุกใส แก้ฝีเกลื่อน แก้ปากเปื่อย แก้สารพัดพิษ สารพัดกาฬ แก้ไข้จับเซื่องซึม แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้สารพัดไข้ทั้งปวง ใบ แก้พิษกาฬ ดับพิษกาฬ ราก แก้ริดสีดวงมองคร่อ แก้หืด  ผสมในตำรับยาร่วมกับสมุนไพรอื่น ใช้แก้ฝีในท้อง ต้น แก้ลมคลื่นเหียน เปลือกต้น แก้กระษัย...

มะตูม

สรรพคุณมะตูม : ผล รสฝาด หวานชุ่ม เป็นยาเย็น ออกฤทธิ์ต่อกระเพาะและลำไส้ ใช้เป็นยาแก้ท้องเดิน ท้องเสียเรื้อรัง แก้บิดมูกเลือด บิดเรื้อรัง บำรุงธาตุ เจริญอาหาร แก้เจ็บคอ คออักเสบ ร้อนใน ปากเปื่อย ขับเสมหะ ขับลม ผลมะตูมยังมีสรรพคุณพิเศษคือมีฤทธิ์ลดความกำหนัด คลายกังวล และช่วยให้สมาธิดีขึ้น ชาวพุทธจึงนิยมใช้ทำเป็น น้ำปานะ ถวายพระสงฆ์ ผลดิบแห้ง ชงน้ำดื่ม แก้ท้องเสีย แก้บิด ผลสุก รสหวานเย็น เป็นยาระบาย ช่วยย่อยอาหาร บำรุงไฟธาตุ แก้ลมในท้อง แก้มูกเลือด ผลอ่อน รสฝาดร้อนปร่าขื่น บดเป็นผง...

ยอ

ยอบ้านเป็นพืชจำพวกต้น ลูกดิบ รสร้อนปร่า แก้คลื่นเหียนอาเจียน ขับโลหิตระดู ขับลมในลำไส้ ขับผายลม หั่นปิ้งไฟพอเหลือง ทำกระสายยาแก้อาเจียน เผาเป็นถ่านผสมเกลือเล็กน้อย อมเหงือกเปื่อยเป็นขุมบวม ใบ รสขมเฝื่อน แก้ปวดข้อนิ้วมือนิ้วเท้า แก้ไข้ บำรุงธาตุ ใบสดย่างไฟหรือปุรงยาประคบ แก้ปวดบวม อักเสบ แก้โรคเกาต์ คั้นน้ำสระผมฆ่าเหา ดอก รสเฝื่อน ปรุงยาแก้วัณโรค ต้น รสเฝื่อน ปรุงยาแก้วัณโรค ราก รสเฝื่อน ระบายท้อง