วันพุธ, พฤศจิกายน 30, 2022

แก่นลำต้น

แก่นลำต้น เป็นส่วนหนึ่งของพืชสมุนไพร “ตามส่วนที่ใช้ทำยา” ซึ่งกล่าวถึง ส่วนต่างๆ ของพืชที่สามารถนำมาใช้ทำยาได้ ส่วนที่นำมาใช้เป็นสรรพคุณทางยานั้น ได้แก่ ส่วนของใบ ดอก ผล เปลือกต้น ฝัก แก่น กระพี้ ราก หัว เหง้า เป็นต้น

กระโดงแดง

กระโดงแดง

ชื่ออื่น : กระโดงแดง, กระบกคาย(ศรีสะเกษ), ชมัน(สุรินทร์), ละโมก(ตราด), พิกุลป่า(นราธิวาส), ตาโยงฮูแต(มลายู-นราธิวาส), ประดงแดง (ชลบุรี) ชื่อวิทยาศาสตร์ : Bhesa robusta (Roxb.) Ding Hou ชื่อวงศ์ : CELASTRACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกระโดงแดง เป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 15-25 ม. มีพอนที่โคนต้น เรือนยอดเป็นพุ่มกลมยาว พุ่มใบแน่น เปลือกสีน้ำตาล...
กระพี้จั่น

กระพี้จั่น

ชื่อสมุนไพร : กระพี้จั่นชื่ออื่นๆ : จั่น, พี้จั่น, ปี้จั่นชื่อวิทยาศาสตร์ : Millettia brandisiana Kurzชื่อวงศ์ : LEGUMINOSAE–PAPILIONOIDEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกระพี้จั่น เป็นไม้ต้น ขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ผลัดใบ สูง 8-20 เมตร เรือนยอดทรงกลม โคนต้นเป็นพูพอน เปลือกสีน้ำตาลหรือ น้ำตาลเทาแตกเป็นสะเก็ดเล็ก ๆ ตามกิ่งมีรอยแผลทั่วไป ใบกระพี้จั่น ประกอบรูปขนนก ออกเวียนสลับ มีใบย่อย 7-21 ใบ แผ่นใบย่อยรูปรีแกมขอบขนาน กว้าง...
กอก

กอก

ชื่ออื่น : กอก, มะกอกฝรั่ง, มะกอกหวาน (ภาคกลาง)ชื่อสามัญ : Jew’s plum, Otatheite appleชื่อวิทยาศาสตร์ : Spondias cytherea Sonn.วงศ์ : Anacardiaceae ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : กอก เป็นไม้ต้น สูง 7-12 เมตร เปลือกลำต้นสีเทาหรือน้ำตาลแดง ใบกอก เป็นใบประกอบแบบขนนก ก้านใบยาว ใบย่อยรูปไข่ค่อนข้างเรียวแหลม ขอบใบหยักเล็กน้อย ดอกกอก ออกเป็นช่อแบบเพนิเคิล ตามปลายยอด ดอกย่อยมีกลีบดอก 5 กลีบ สีขาว ฐานรองดอกมีสีเหลือง เป็นดอกสมบูรณ์เพส ผลกอก รูปไข่หรือรูปกระสวย...
กันเกรา

กันเกรา

ชื่อสมุนไพร : กันเกราชื่ออื่นๆ :  มันปลา(ตะวันออกเฉียงเหนือ เหนือ), ตราเตรา(เขมร), ปันปลา(กบินทร์), ตำเสา, ทำเสา(ใต้)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Fagraea fragrans Roxb.ชื่อวงศ์ : Loganiaceae ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกันเกรา เป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 20-30 เมตร ลำต้นแตกกิ่งต่ำ ปลายกิ่งลู่ลงสู่พื้นดิน เรือนยอดแน่นเป็นรูปกรวยคว่ำ เปลือกนอกหยาบ หนา สีน้ำตาลเข้มหรือสีเทาปนดำ แตกเป็นร่องลึกตามยาวไม่เป็นระเบียบ เปลือกในสีน้ำตาล...
กำแพงเจ็ดชั้น

กำแพงเจ็ดชั้น

ชื่ออื่นๆ : ตะลุ่มนก (ราชบุรี) ตาไก้ (พิษณุโลก) น้ำนอง มะต่อมไก่ (เหนือ) หลุมนก (ใต้) ขอบกระด้ง พรองนก (อ่างทอง); ขาวไก่, เครือตากวาง, ตากวาง, ตาไก่ (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ); กระดุมนก (ประจวบคีรีขันธ์); กลุมนกชื่อวิทยาศาสตร์ : Salacia chinensis L.ชื่อวงศ์ : Celastraceae ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกำแพงเจ็ดชั้น ไม้พุ่มรอเลื้อย สูง...
กำยาน

กำยาน

ชื่อสมุนไพร : กำยานชื่ออื่น ๆ : กำยานไทย (ภาคกลาง), กำยาน (ภาคเหนือ), เซ่พอบอ(กะเหรี่ยง-เชียงใหม่), เข้ว (ละว้า-เชียงใหม่), เกลือตานตุ่น (ศรีสะเกษ), ชาติสมิง (นครพนม), กำมะแย, กำยานสุมาตร (นราธิวาส,มาเลเซีย), เบนซอย (นอกประเทศ)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Styrax benzoides Craibวงศ์ : STYRACACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกำยาน เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง...
กำลังช้างเผือก

กำลังช้างเผือก

ชื่อสมุนไพร : กำลังช้างเผือกชื่ออื่นๆ : โนรา, สะเลา, พญาช้างเผือก, แหนปีก (ภาคอีสาน), กะลังจ่าง (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)ชื่อวิยาศาสตร์ : Hiptage benghalensis (Linn.) Kurzชื่อวงศ์ : MALPIGHIACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : กำลังช้างเผือก ไม้พุ่มหรือไม้รอเลื้อยดอกหอมเถาขนาดใหญ่ สามารถเลื้อยไปได้ไกลและรวดเร็ว (เลื้อยไปได้ไกลประมาณ 10 เมตร) เถาเป็นสีเขียว ลักษณะกลมเกลี้ยง เนื้อไม้แข็ง ลำต้นแตกกิ่งก้านเล็กและห้อยลง (บ้างว่าแตกกิ่งก้านสาขามาก) ทรงต้นมีรูปร่างไม่แน่นอน ใบกำลังช้างเผือก เป็นใบเดี่ยว...
กุ่มน้ำ

กุ่มน้ำ

ชื่อสมุนไพร : กุ่มน้ำชื่ออื่น ๆ : รอถะ (ละว้า-เชียงใหม่), อำเภอ (สุพรรณบุรี), เหาะเถาะ (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Crateva religiosa Ham.วงศ์ : CAPPARIDACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกุ่มน้ำ เป็นพรรณไม้ยืนต้น ลำต้นมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 40 ซม. มีความสูงประมาณ 4-20 เมตร ใบกุ่มน้ำ ออกเป็นช่อ ใบมีลักษณะเป็นรูปหอก หรือรูปขอบขนานปลายใบแหลมเรียว โคนใบสอบแคบ ผิวเนื้อใบค่อนข้างหนา หลังใบมีสีเทาอมน้ำตาล ใต้ท้องใบมีขนระอองเป็นสีเทา...
กุ่มบก

กุ่มบก

ชื่อสมุนไพร : กุ่มบกชื่ออื่น : ผักก่าม, (อีสาน) กุ่ม, ผักกุ่มชื่อวิทยาศาสตร์ : Crateva adansonii DC. subsp. trifoliata (Roxb.) Jacobsชื่อวงศ์ : Capparidaceae ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกุ่มบก เป็นไม้ยืนต้น ผลัดใบ สูงได้ถึง 20 เมตร แตกกิ่งก้านโปร่ง กิ่งก้านมักคดงอ เปลือกสีน้ำตาลอ่อน ค่อนข้างเรียบหรือมีรอยแตกตามขวาง ใบกุ่มบก เป็นใบประกอบแบบนิ้วมือ...
แกแล

แกแล

ชื่อสมุนไพร : แกแลชื่ออื่น : แกก้อง, สักขี, เหลือง, แกล, แหร ,เข, ช้างงาต้อก, น้ำเคี่ยวโซ่, หนามแขชื่อวิทยาศาสตร์ : Maclura cochinchinensis (Lour.) Cornerชื่อวงศ์ : MORACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นแกแล เป็นไม้พุ่มรอเลื้อยที่ทั่วไปมักพบกิ่งเป็นเถาเลื้อยยาวพาดตามต้นไม้ใหญ่จากลำต้นที่เกิดอยู่ใกล้เคียง กิ่งมีลักษณะเหนียว สามารถโค้งงอได้ดี โดยตามลำต้น และกิ่งมีหนามแข็งขนาดใหญ่ และแหลมคม โดยหนามจะเกิดบริเวณเดียวกับใบ ยาวประมาณ 3-5...
ข่าต้น

ข่าต้น

ชื่อสมุนไพร : ข่าต้นชื่ออื่น ๆ : ไม้จวง, จวงหอม(ภาคใต้), กะเพาะต้น (สระบุรี), เทพธาโร(ปราจีน), จะไค้ต้น (พายัพ), มือแดกะมางิง(ปัตตานี), ตะไคร้ต้น(อิสาน)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cinnamomum parthenoxylon (Jack.) Messn.ชื่อวงศ์ : LAURACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ข่าต้น เป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ บางต้นอาจสูงได้ถึง 25 เมตร เนื้อไม้จะฟ่ามเบาเป็นสีน้ำตาลอ่อนๆ และมีกลิ่นหอมฉุน ร้อนๆ ใบข่าต้น ดกและหนาทึบ เป็นใบประกอบ...
ขี้เหล็ก

ขี้เหล็ก

ชื่อสมุนไพร : ขี้เหล็ก, ชื่ออื่น : ขี้เหล็กใหญ่ (ภาคกลาง), ขี้เหล็กแก่น (ราชบุรี), ขี้เหล็กหลวง (ภาคเหนือ), ขี้เหล็กบ้าน (ลำปาง, สุราษฎร์ธานี), ผักจี้ลี้ (เงี้ยว-แม่ฮ่องสอน), แมะขี้แหละพะโด (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน), ยะหา (มลายู-ปัตตานี) ชื่อวิทยาศาสตร์ : Senna siamea (Lam.) Irwin & Barneby ชื่อสามัญ...
คำมอกหลวง

คำมอกหลวง

ชื่อสมุนไพร : คำมอกหลวง ชื่ออื่นๆ : ไข่เน่า(นครพนม), คำมอกช้าง(เหนือ), ผ่าด้าม, ยางมอกใหญ่(นครราชสีมา), แสลงหอมไก๋, หอมไก๋(ลำปาง) ชื่อวิทยาศาสตร์ : Gardenia sootepensis Hutch. ชื่อวงศ์ : Rubiaceae ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นคำมอกหลวง เป็นไม้ยืนต้น ผลัดใบในช่วงสั้นๆ ก่อนออกดอก สูง 7-15 เมตร ทรงพุ่มกลมและโปร่ง แตกกิ่งน้อย กิ่งอ่อนเป็นรูปสี่เหลี่ยม และมีขน...
คูน

คูน

ชื่อสมุนไพร : คูน, ชื่ออื่น ๆ : ลมแล้ง (ภาคเหนือ), ชัยพฤกษ์, ราชพฤกษ์ (ภาคกลาง), ลักเคย , ลักเกลือ (ปัตตานี ), กีเพยะ (กะเหรี่ยง), ปูโย, ปีอยู, เปอโช, แมะหล่าหยู่ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน), เช็งเชียชัวเพียงเต่า, อาเหล็กปก(จีน) ชื่อสามัญ : Golden Shower,...
ไคร้น้ำ

ไคร้น้ำ

ชื่อสมุนไพร : ไคร้น้ำ ชื่ออื่นๆ : ไคร้หิน, ไคร้, แร่, แลแร, สี่ทีโค่, กะแลแร, แกลแร ชื่อวิทยาศาสตร์ : Homonoia riparia Lour. ชื่อวงศ์ : EUPHORBIACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นไคร้น้ำ เป็นไม้พุ่มกึ่งไม้ยืนต้นขนาดเล็ก สูง 2-4 เมตร ใบไคร้น้ำ เป็นใบเดี่ยว รูปยาวแคบแกมรูปหอก ขนาดกว้าง 1-2.5 ซม. ยาว...