ชื่อสมุนไพร : เขลง
ชื่ออื่น :
หมากเค็ง, นางดำ, ยี, หยี, กาหยี, เค็ง, หมากเข้ง, แคง, แค็ง, หมากแข้ง
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Dialium cochinchinense Pierre
ชื่อวงศ์ : LEGUMINOSAECAESALPINOIDEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นเขลง เป็นไม้ยืนต้น สูง 15-30 เมตร ไม่ผลัดใบ เปลือกต้นสีเทาอมน้ำตาลแตกเป็นสะเก็ด เปลือกในสีแดง
  • ใบเขลง เป็นใบประกอบแบบขนนก ปลายคลี่ เรียงสลับ ใบรูปไข่ถึงรูปรี กว้าง 1.5-4.5 เซนติเมตร ยาว 4-7 เซนติเมตร ปลายทู่ถึงแหลม โคนมนถึงค่อนข้างสอบ ขอบเรียบ ผิวใบเกลี้ยงหรือมีขนเล็กน้อย
  • ดอกเขลง ออกดอกเล็กสีขาวนวล ออกเป็นช่อขนาดใหญ่ตามปลายกิ่ง ดอกตูมรูปไข่
  • ผลเขลง รูปกลมรี มีขนละเอียดคล้ายกำมะหยี่ ผลสุกสีดำ มีเมล็ดเดียว มีเนื้อหุ้มบางๆ
    เขลง

ส่วนที่ใช้เป็นยา :  เนื้อจากผล

สรรพคุณ เขลง :

  • เนื้อจากผล ต้มสุกรับประทานเป็นยาบำรุงไขข้อ แก้ไข้ร้อนใน
    ผลสุกรับประทานได้ ปรุงเป็นขนมหวาน ผลอ่อนนำมาต้มรับประทานได้
    ยอดอ่อนให้รสเปรี้ยวใช้ประกอบอาหาร
ลูกเขลงหรือลูกหยี สามารถนำมาทำเป็นของรับประทานเล่นหรือมาทำเป็นขนมได้ เช่น ลูกหยีปั่นสด ลูกหยีกวน ลูกหยีฉาบ ลูกหยีเคลือบน้ำตาลแบบมีเมล็ดและไม่มีเมล็ด ส่วนต่างๆ ของต้นเขลงยังนำมาใช้ประโยชน์ได้ เช่น ลูกดิบมาต้มเป็นน้ำดื่มแก้ไข้หวัดและอาการร้อนใน ใบที่มีรสเปรี้ยวใช้เป็นยาช่วยระบาย เปลือกเมื่อนำมาต้มแล้วเอาน้ำที่ต้มไปล้างแผลสามารถใช้เป็นยาช่วยสมานแผลได้ดีทีเดียว ผลอ่อนนำมาต้มรับประทานจะมีรสชาติมันๆ ถ้าเป็นสีเขียวจะมีรสฝาดนิยมนำมาต้มกินกับเมล็ดอ่อนข้างใน​

 

บทความก่อนหน้านี้เข้าพรรษา
บทความถัดไปเขยตาย