ชื่อสมุนไพร : คลุ้ม
ชื่ออื่นๆ :
แหย่ง, หย่าง, กะเตียง, คล้าย, คล้า
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Donax canniformis (G. Forest) K. Schum
ชื่อวงศ์ : MARANTACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นคลุ้ม ไม้ล้มลุกหลายฤดู แตกกิ่งจำนวนมาก สูง 3-5 เมตร ไม้เนื้ออ่อนเจริญเติบโตขึ้นเป็นพุ่มหรือเป็นกอ และมีอายุยืนหลายปี มีถิ่นกำเนิดตามธรรมชาติในที่เป็นน้ำหรือเป็นโคลนตามริมคลองริมสระหรือตามลำธารตามหุบเขาในพื้นที่ภูเขาหินปูนภูมิประเทศแบบคลาสต์ที่มีความชุ่มชื้นที่ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลไม่เกิน 800 เมตร ลำต้นมีทั้งแบบตั้งตรงและเป็นแบบเลื้อย มีเหง้าหรือหัวอยู่ใต้ดินสามารถแตกหน่อได้ ลำต้นกลมเป็นสีเขียวเข้มออกเป็นข้อ ๆ และมีข้อปล้องยาวหากรวมทั้งก้านและใบจะมีความสูงประมาณ 1-2 เมตร บ้างว่าสูงประมาณ 2-4 เมตร ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการแยกหน่อ
  • ใบคลุ้ม ใบรูปไข่แกมรี ยาว 15-30 เซนติเมตร กว้าง 7.5-18 เซนติเมตร ปลายแหลม ฐานรูปลิ่มกว้าง ขอบเรียบ กาบใบ ยาวได้ถึง 18 เซนติเมตร สีเขียว
  • ดอกคลุ้ม ดอกแบบช่อเชิงลด จำนวนมาก ออกที่ปลายกิ่ง กลีบเลี้ยง 3 กลีบ เป็นอิสระ สีขาว กลีบดอก 3 กลีบ สีขาว เชื่อม ปลายแยก รูปขอบขนาน เกสรเพศผู้ที่เป็นหมัน 3 อัน แผ่แบนคล้ายกลีบดอก เกสรเพศผู้ 1 อัน เกสรเพศเมีย มีรังไข่อยู่ใต้วงกลีบ
  • ผลคลุ้ม ผลกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1.3 เซนติเมตร สีเขียวหรือขาว เมล็ด 1-3 เมล็ด รูปรีกว้าง

ส่วนที่ใช้เป็นยา : เหง้า

สรรพคุณ คลุ้ม :

  • เหง้า รสเย็นเบื่อ แก้ไข้พิษ ไข้กาฬ ดับพิษไข้ทั้งปวง กระทุ้งพิษไข้ แก้ไข้เหนือ ไข้ปอดบวม ดับพิษร้อน แก้ไข้รากสาด เหือดหัด สุกใส ฝีดาษ
บทความก่อนหน้านี้คว่ำตายหงายเป็น
บทความถัดไปคล้า