ข้าวฟ่างสมุทรโคดม

56

ชื่ออื่น ๆ : มกโคดม, มุทโคดม(ภาคใต้), ข้าวป้างนก, ข้าวป้างหางช้าง(ภาคเหนือ), เกาเลี้ยง, ฮวงซู่ (จีน)ม จังหันมะพุด, สมุทรโคดม (ภาคกลาง)
ชื่อสามัญ : Negro Guinea Grass, Millet Grass,Sorghum
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Sorghum vulgare Pers.
วงศ์ : GRAMINEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • เป็นพรรณไม้จำพวกหญ้า ลำต้นนั้นจะกลมและมีความสูงประมาณ 3-4 เมตร จะเห็นได้ชัดเจนตามบริเวณข้อจะมีขนสั้นสีน้ำตาล
  • ใบ จะออกสลับกัน ตัวใบนั้นแคบเป็นเส้นยาวประมาณ 50 ซม. กว้างประมาณ 4 ซม. ตามท้องใบจะไม่มีขนแต่จะมีผงสีขาวนวล เส้นตรงกลางใบจะแข็ง ปลายใบขอลมันแหลมคม ขอบใบและหลังใบจะมีขนสั้น ๆ
  • ดอก จะออกเป็นช่อตรงปลายยอด ยาวประมาณ 30 ซม.
  • เมล็ด(ผล) ที่แก่จะมีเนื้อแข็ง ผิวภายนอกจะเป็นมัน จะมีลักษณะกลมเท่าเมล็ดพริกไทย โผล่พ้นออกมาจากเปลือก ส่วนเมล็ดจะมีสีน้ำตาลออกเทา จะมีแป้งมาก

ส่วนที่ใช้ : เมล็ด และรากใช้เป็นยา เมล็ดจะเก็บเมมื่อต้นแก่แล้วฟาดเก็บเมล็ดตากแห้งเก็บไว้ใช้ ส่วนรากนั้นจะใช้สด หรือแห้งก็ได้

สรรพคุณข้าวฟ่างสมุทรโคดม :

  • เมล็ด ใช้แห้ง 30-60 กรัม ต้มน้ำกิน จะมีรสชุ่ม บำรุงกายและให้พลังงาน รักษาโรคอหิวาตกโรค บิด ฝาดสมานลำไส้และกระเพาะอาหาร ช่วยขับปัสสาวะไม่มีพิษ
  • ราก ใช้แห้งประมาณ 15-30 กรัม และสด 30-60 กรัม ต้มน้ำกินจะมีรสชุ่ม ใช้ขับปัสสาวะ ห้ามโลหิต ระงับอาการหอบ สามารถรักษาปวดกระเพาะอาหาร ไอหอบ ตกโลหิตหลังคลอด สงบประสาท และยังช่วยในการเร่งคลอดทารก