ชื่ออื่น : พญามูลเหล็ก, ย่ามือเหล็ก (กระบี่), กะพังอาด, เสี้ยวดูก (เหนือ),
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Strychnos lucida R.Br
ชื่อสามัญ : STRYCHNACEAE

ลักษณะทางพฤษศาสตร์ :

  • เป็นไม้เถายืนต้นขนาดกลาง เปลือกต้นสีเขียวหม่น เกิดตามป่าดงดิบเขา ป่าเบญจพรรณ
  • ใบเดี่ยวรูปไข่ปลายแหลม ขอบและผิวมันคล้ายใบแสลงใจ แต่ใบเรียวและบางกว่าใบแสลงใจ มีเส้นใบหลักสามเส้น
  • ดอกช่อ
  • ผลกลมขนาดผลส้ม เมล็ดคล้ายเมล็ดแสลงใจ

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ใบ เนื้อไม้ ราก แก่น

สรรพคุณพญามือเหล็ก :

  • ใบ รสขมเมา แก้ฟกบวม
  • เนื้อไม้ รสขมเมา กัดเสมหะในลำคอ ตัดไข้จับ ดับพิษไข้ แก้กระษัยเลือด แก้ไข้จับสั่น ฝนทาศีรษะเด็กแก้คัน แก้รังแค แก้ไข้ที่มีพิษร้อนให้ละเมอเพ้อพก
  • ราก รสขมเมา แก้ไข้เรื้องรัง
  • แก่น รสขมเมา แก้พิษดีและโลหิต แก้ไข้จับ แก้ไข้ร้อน