Sunday, January 29, 2023

ราก

ราก เป็นส่วนหนึ่งของพืชสมุนไพร “ตามส่วนที่ใช้ทำยา” ซึ่งกล่าวถึง ส่วนต่างๆ ของพืชที่สามารถนำมาใช้ทำยาได้ ส่วนที่นำมาใช้เป็นสรรพคุณทางยานั้น ได้แก่ ส่วนของใบ ดอก ผล เปลือกต้น ฝัก แก่น กระพี้ ราก หัว เหง้า เป็นต้น

กระดูกไก่ดำ

ชื่อสมุนไพร : กระดูกไก่ดำชื่ออื่น ๆ : บัวลาคำ , เกี๋ยงผา(ภาคเหนือ), เฉียงพร้ามอญ , สันพร้ามอญ,สำมะงาจีน, เฉียงพร้าบ้าน,เฉียงพร้าม่าน,ผีมอญ (ภาคกลาง),กะลาดำ,กระดูกดำ (จันทบุรี),แสนทะแมน,ปองดำ(ตราด),เฉียงพร้า(สุราษฎร์ธานี),ซ่าเลิมหลาม(ไทยใหญ่) ,กรอกะโต๊ะ (กะเหรี่ยง) , ปั๋วกู่ตาน(จีน)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Gendarussa vulgaris Neesชื่อวงศ์ : ACANTHACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกระดูกไก่ดำ เป็นพรรณไม้พุ่มเล็ก มีลำต้นสูงประมาณ 90-100...
กระไดลิง

กระไดลิง

ชื่ออื่น : กระไดลิง (ราชบุรี), กระไดวอก, มะลืมดำ (ภาคเหนือ), โชกนุ้ย (ชาวบน-ชัยภูมิ), บันไดลิง, ลางลิงชื่อวิทยาศาสตร์ : Bauhinia scandens L. var. horsfieldii (Miq.) K. et S.S. Larsenชื่อวงศ์ : LEGUMINOSAE–CAESALPINIOIDEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกระไดลิง เป็นไม้เถาเนื้อแข็งขนาดใหญ่ มีมือเกาะ ขึ้นพาดพันตามเรือนยอดของต้นไม้ไปได้ไกล เถาแก่แข็ง เหนียว แบน...
กระตังใบ

กระตังใบ

ชื่ออื่นๆ : กระตังใบ, กะตังใบ, ต้างไก่(อุบลราชธานี), คะนางใบ(ตราด), ตองจ้วม, ตองต้อม(เหนือ), บั่งบายต้น(ตรัง), ช้างเขิง, ดังหวาย(นราธิวาส), เรือง, กะตังบาย, กะตังใบ, กระตังบายชื่อวิทยาศาสตร์ : Lee indica (Burm.f.) Merr.ชื่อวงศ์ : Leeaceae ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกระตังใบ เป็นไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 1-3 เมตร แตกกิ่งก้านตั้งแต่โคนต้น ลำต้นเกลี้ยง หรือปกคลุมด้วยขนสั้นๆ ใบกระตังใบ เป็นใบประกอบแบบขนนก 1-3...
กระถิน

กระถิน

ชื่อสมุนไพร : กระถินชื่ออื่นๆ : กระถินไทย, กระถินบ้าน(ภาคกลาง), กะเส็ดโคก, กะเส็ดบก(ราชบุรี), ตอเบา, สะตอเทศ, สะตอเบา(ภาคใต้), ผักก้านถิน(เชียงใหม่), ผักหนองบก(ภาคเหนือ)ชื่อสามัญ : Horse tamarind, Leucaenaชื่อวิทยาศาสตร์ : Leucaena leucocephala (Lam.) de Witชื่อวงศ์ : FABACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกระถิน เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 3-10 เมตร ไม่ผลัดใบ...
กระถินเทศ

กระถินเทศ

ชื่ออื่น ๆ : กระถินเทศ, คำใต้, ดอกคำใต้, กระถินหอม(ภาคเหนือ), กระถินเทศ, กระถิน(ภาคกลาง), ถิน(ภาคใต้), บุหงาชียม(มลายูภาคใต้), บุหงาอินโดนีเซีย(กรุงเทพฯ), บุหงาละสะมะนา(ปัตตานี), มอนคำ(เงี้ยว-แม่ฮ่องสอน), เกากรึนอง(กาญจนบุรี), อะเจ๋าฉิ่ว(จีน-แต้จิ๋ว)ชื่อสามัญ : Cassie Flower, Sponge Treeชื่อวิทยาศาสตร์ : Acacia farnesiana (L.) Willdชื่อวงศ์ : MIMOSACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกระถินเทศ เป็นพรรณไม้พุ่มขนาดย่อม สูงประมาณ 2-4...
กระท้อน

กระท้อน

ชื่ออื่น : กระท้อน, เตียน, ล่อน, สะท้อน(ภาคใต้), มะต้อง(ภาคเหนือ,อุดรธานี), มะติ๋น(ภาคเหนือ), สตียา, สะตู(มาเลย์-นราธิวาส), สะโต(มาเลย์-ปัตตานี)ชื่อสามัญ : Sentul, Santol, Red sentol, Yellow sentolชื่อวิทยาศาสตร์ : Sandoricum koetjape ( Burm. f.) Merr.ชื่อวงศ์ : MELIACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกระท้อน เป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ไม่ผลัดใบ สูง 15-40...
กระทิง

กระทิง

ชื่ออื่น : กระทิง, ทิง, กากะทิง, กระทึง, กากระทึง, สารภีทะเล, เนาวกานชื่อสามัญ : Alexandria laurel , Borneo Mahoganyชื่อวิทยาศาสตร์ : Calophyllum inophyllum L.ชื่อวงศ์ : GUTTIFERAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกระทิง เป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 10-20 เมตร ไม่ผลัดใบ เรือนยอดแผ่กว้างเป็นพุ่มกลมหรือ รูปไข่...
กระทืบยอด

กระทืบยอด

ชื่อสมุนไพร : กระทืบยอดชื่ออื่น ๆ : กะทืบยอด (ภาคกลาง), จิยอบต้นตาล (ภาคเหนือ), นกเขาเง้า (โคราช), ทืบยอด (สุราษฎร์), เนี้นซัวเช้า (จีน)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Biophytum sensitivum (L.) DC.ชื่อวงศ์ : OXALIDACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกระทืบยอดจัดเป็นพรรณไม้ล้มลุกฤดูเดียว ลำต้นมีขนาดเล็กตั้งตรง ไม่แตกกิ่งก้าน ลักษณะของลำต้นกลมเป็นปล้องข้อ เปลือกต้นเป็นสีแดงเรื่อ...
กระทงหมาบ้า

กระทงหมาบ้า

ชื่ออื่น ๆ : ผักอ้วนหมู, เครือเขาหมู(ภาคเหนือ), กระทงหมาบ้า, กะทุงหมาบ้า, คันชุน, สุนัขบ้า(ภาคกลาง), มวนหูกวาง(เพชรบุรี), เถาวัน(ปักษ์ใต้), กระทุ้งหมาบ้าชื่อวิทยาศาสตร์ : Dregea volubilis (L.f.) Hook f.ชื่อวงศ์ : ASCLEPIADACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกระทุงหมาบ้า เป็นพรรณไม้เลื้อย มีลำต้นเป็นเถากลม เนื้อแข็ง เปลือกมีสีน้ำตาลอ่อน ลำต้นเถาพาดพันตามต้นไม้ใหญ่ ใบกระทุงหมาบ้า เป็นใบเดี่ยว ใบมีลักษณะเป็นรูปไข่ ปลายใบยาวเรียวโคนใบมน หรือเว้า ขนาดของใบกวางประมาณ 1.5-4...
กระพังโหม

กระพังโหม

ชื่อสมุนไพร : กระพังโหมชื่ออื่นๆ : หญ้าตดหมา (ลำปาง), ตะมูกปาไหล (อุดรธานี-อีสาน), กระเยีวเผือ(สกลนคร-อีสาน),ผักไหม(เชียงใหม่-เหนือ), เครือไส้ปลาไหล(มหาสารคาม -อีสาน), ตดหมูตดหมา(เหนือ,กลาง) พาโหม (ภาคใต้)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Paederia foetida  Linn.ชื่อวงศ์ : RUBIACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกระพังโหม เป็นพืชไม้เถาเลื้อยประเภทล้มลุก ลำต้นมีขนาดเล็กเลื้อยตามพื้นดินหรือเลื้อยพันกับต้นไม้ชนิดอื่น ลำต้นและใบมีลักษณะเป็นยางสีขาวถ้าขยี้แล้วดมจะได้กลิ่นเหม็น ใบกระพังโหม มีลักษณะเป็นใบเดี่ยวออกเป็นคู่ลักษณะที่อยู่ตรงกันข้าม ใบสีเขียวเนื้อใบบาง มีก้านใบสั้นเส้นใบโค้งถึงขอบใบ ใบกว้างประมาณ 3-25 มิลลิเมตร ยาวประมาณ...
กล้วย

กล้วย

ชื่อสมุนไพร : กล้วยชื่ออื่น ๆ : กล้วยหอม, กล้วยใต้, กล้วยพุทธมาลี, กล้วยน้ำว้า, กล้วยพัด, กล้วยหอมจัทน์, กล้วยหอมทอง, กล้วยหอมเขียว, กล้วยน้ำ กล้วยน้ำไท, กล้วยเล็บมือ, กล้วยนาก, กล้วยส้ม, กล้วยหักมุก, กล้วยหอม, กล้วยมณีอ่องชื่อวิทยาศาสตร์ : Musa sapientum  L.ชื่อวงศ์ : MUSACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกล้วย เป็นพรรณไม้ล้มลุก ลำต้นที่เห็นจะเกิดจากก้านหุ้มซ้อนกันจะมีลำต้นขนาดใหญ่และสูงประมาณ...
กลิ้งกลางดง

กลิ้งกลางดง

ชื่อสมุนไพร : กลิ้งกลางดงชื่ออื่นๆ : ว่านสามพันตึง, ว่านพระฉิม, มันขมิ้นชื่อวิทยาศาสตร์ : Dioscorea bulbifera L.ชื่อวงศ์ : DIOSCOREACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :  ต้นกลิ้งกลางดง ไม้เลื้อย มีรากสะสมอาหารเป็นหัวทรงกลมผิวมีทั้งชนิดขรุขระและเรียบ ต้นและกิ่งก้านเลื้อยพันกับสิ่งที่อยู่ใกล้ มีอายุการเจริญเติบโตฤดูกาลเดียว ในช่วงฤดูแล้งความชื้นไม่พอเถาจะแห้งตายเหลือไว้แต่หัวไต้ดิน เมื่อมีความชุ่มชื้นพอในฤดูฝนต้นจะเจริญขึ้นมาใหม่ หัวหรือรากสะสมอาหารนี้หากทำให้เกิดบาดแผลจะมีน้ำยางใสสีแดงไหลซึม การเกาะติดของใบบนกิ่งแบบเรียงสลับ ใบกลิ้งกลางดง เป็นใบเดี่ยว ทรงใบรูปไข่แกมหัวใจ ปลายใบแหลมมีติ่งหาง โคนมนกว้างเว้าลึกเป็นติ่งหู...
กวางดูถูก

กวางดูถูก

ชื่อสมุนไพร : กวางดูถูกชื่ออื่น : กวางดูถูก, ดอกตาย, ดอกตายเหิน, หลอกตาย, อุโซมาติชื่อวิทยาศาสตร์ : Naravelia laurifolia Wall. ex Hook.f.& Th.ชื่อวงศ์ : RANUNCULACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกวางดูถูก เป็นไม้เลื้อย ยาว 2-6 เมตร ลำต้นแข็ง ใบกวางดูถูก เป็นใบประกอบ เรียงตรงข้าม มีใบย่อยคู่เดียว...
กวาวเครือแดง

กวาวเครือแดง

ชื่อสมุนไพร : กวาวเครือแดงชื่ออื่น ๆ : กวาวหัว, จานเครือ, จอมทอง, ตานจอมทอง ชื่อวิทยาศาสตร์ : Butea superba Roxb. วงศ์ : Leguminosae  ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกวาวเครือแดง เป็นไม้เถายืนต้นที่มีลำต้นขนาดใหญ่ อายุยิ่งมากเท่าไหร่เถาก็จะยิ่งใหญ่และกลายเป็นต้น แต่ยังส่งเถาเลื้อยไปพาดพันตามต้นไม้ที่อยู่ในบริเวณใกล้ๆ ส่วนต้นหากใช้มีดฟันจะมียางสีแดงคล้ายโลหิตออกมา หากขุดโคนต้น ก็จะพบรากขนาดใหญ่เท่าน่องขาเลื้อยออกมาจากต้นโดยรอบ มีความยาวประมาณ 2...
กลอย

กลอย

ชื่อสมุนไพร : กลอยชื่ออื่นๆ : กลอย, มันกลอย, กลอยข้าวเหนียว, กลอยหัวเหนียว(นครราชสีมา), กลอยนก(เหนือ), กลอยไข่(ตะวันออกเฉียงเหนือ)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Dioscorea hispida Dennst.ชื่อวงศ์ : Dioscoreaceae ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ต้นกลอย เป็นไม้เถาล้มลุก ไม่มีมือเกาะ มีหัวใต้ดิน ลึกประมาณ 10-15 เซนติเมตร ลำต้นกลมมีหนามเล็กๆกระจายทั่วไป และมีขนนุ่มๆ สีขาวปกคลุม มีรากเจริญเป็นหัวสะสมอาหารอยู่ใต้ดิน หัวใต้ดินส่วนมากกลมรี บางทีเป็นพู...