ชื่ออื่น : แซเครือแซ, ผะยิ้ว, ส้มไฟ, หัมกัง
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Baccaurea ramiflora Lour.
ชื่อวงศ์ : EUPHORBIACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • มะไฟ เป็นไม้ต้นขนาดกลาง ไม่ผลัดใบ สูง 10-15 เมตร
  • ใบมะไฟ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับกัน รูปรีแกมหอก โคนใบสอบ ขอบใบเรียบ หรือหยักตื้นๆ ปลายใบเรียวแหลม กว้าง 5-8 ซม. ยาว 10-22 ซม. เส้นแขนงใบมี 5-8 คู่ ด้านล่างนูน เนื้อใบค่อนข้างบางเกลี้ยง ก้านใบยาว 5-7.5 ซม.
  • ดอกมะไฟ ออกเป็นช่อ กลีบรองกลีบดอกมี 4-5 กลีบ ขนาดไม่เท่ากัน เกสรผู้มี 4-8 อัน ดอกเพศเมียออกเป็นช่อยาวมาก ใบประดับขนาดเล็กอยู่ที่โคนก้านดอก กลีบรองกลีบดอกรูปขอบขนานแคบๆ ยาวประมาณ 1.2 ซม. รังไข่มีขน
  • ผลมะไฟ ค่อนข้างกลมหรือรี วัดผ่าศูนย์กลางประมาณ 1-1.5 ซม. สีผิวเหลืองถึงแดง ผิวเกลี้ยง มี 1-3 เมล็ด เนื้อหุ้มเมล็ดสีขาวขุ่น รสเปรี้ยวอมหวาน

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ราก, ผล

สรรพคุณมะไฟ :

  • ราก รสจืด ต้มดื่มแก้ฝีภายในร่างกาย สุมเป็นถ่านปรุงยาดับพิษร้อน แก้พิษตานซาง ฝนทาแก้พิษฝีพุพอง ลำมะลอก เริม ฝีตานซาง ดับพิษต่างๆ
  • ผล รสเปรี้ยว กัดเสมหะ แก้เลือดออกตามไรฟัน แก้น้ำหลายเหนียว