ชื่ออื่น : หญ้ากันงู(สงขลา), น้ำลายพังพอน, ฟ้าละลายโจร(กรุงเทพฯ), ฟ้าสาง(พนัสนิคม), เขยตายยายคลุม, สามสิบดี(ร้อยเอ็ด) เมฆทะลาย(ยะลา), ฟ้าสะท้าน(พัทลุง)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Andrographis paniculata (Burm.f.) Wall.ex Nees
ชื่อสามัญ : Kariyat , The Creat
ชื่อวงศ์ : ACANTHACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ฟ้าทะลายโจร เป็นไม้ล้มลุก สูง 30-70 ซม. ทุกส่วนมีรสขม กิ่งเป็นใบสี่เหลี่ยม
  • ใบฟ้าทะลายโจร ใบเป็นใบเดี่ยวมีสีเขียวเข้ม  ออกเรียงตรงข้าม รูปคล้ายใบหอก โคนใบและปลายใบแหลม ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย ดอกออกเป็นช่อแยกแขนงออกที่ซอกใบและปลายกิ่ง
  • ดอกฟ้าทะลายโจร ช่อ ออกที่ปลายกิ่งและซอกใบ ดอกย่อย กลีบดอกสีขาว โคนกลีบติดกัน ปลายแยก 2 ปาก ปากบนมี 3 กลีบ มีเส้นสีม่วงแดงพาดอยู่ ปากล่างมี 2 กลีบ
  • ผลฟ้าทะลายโจร เป็นฝัก เมื่อแก่เป็นสีน้ำตาล แตกได้ ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ทั้งต้น ใบสด ใบแห้ง ใบจะเก็บมาใช้เมื่อต้นมีอายุได้ 3-5 เดือน

สรรพคุณฟ้าทะลายโจร :

  • แก้ไข้ทั่ว ๆ ไป เช่น ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่
  • ระงับอาการอักเสบ พวกไอ เจ็บคอ คออักเสบ ต่อมทอนซิล หลอดลมอักเสบ ขับเสมหะ รักษาโรคผิวหนังฝี
  • แก้ติดเชื้อ พวกทำให้ปวดท้อง ท้องเสีย บิด และแก้กระเพาะลำไส้อักเสบ
  • เป็นยาขมเจริญอาหาร

ฟ้าทะลายโจรมีสรรพคุณชวนให้เห็นว่าตัวยาต้นนี้ เป็นยาที่สามารถนำไปใช้กว้างขวางมาก จากเหตุผลที่ฟ้าทะลายโจรมีฤทธิ์ระงับการติดเชื้อหรือระงับการเจริญเติบโตของเชื้อโรคได้