ไพล

422

ชื่ออื่น :  ปูลอย, ปูเลย(ภาคเหนือ), ว่านไฟ(ภาคกลาง), มิ้นสะล่าง(ฉาน-แม่ฮ่องสอน)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : 
Zingiber montanum (Koenig) Link ex Dietr.
วงศ์ :  Zingiberaceae

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : 

  • ไพล เป็นไม้ล้มลุกสูง 0.7-1.5 เมตร มีเหง้าใต้ดิน เปลือกสีน้ำตาลแกมเหลือง เนื้อในสีเหลืองถึงเหลืองแกมเขียว แทงหน่อหรือลำต้นเทียมขึ้นเป็นกอ ซึ่งประกอบด้วยกาบหรือโคนใบหุ้มซ้อนกัน
  • ใบไพล เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนานแกมใบหอก กว้าง 3.5-5.5 เซนติเมตร ยาว 18-35 เซนติเมตร
  • ดอกไพล ออกดอกช่อ แทงจากเหง้าใต้ดิน กลีบดอกสีนวล ใบประดับสีม่วง
  • ผลไพล เป็นผลแห้งรูปกลม

ส่วนที่ใช้เป็นยา :  เหง้าแก่จัด เก็บหลังจากต้นไพลลงหัวแล้ว

สรรพคุณไพล :

  • หง้า เป็นยาแก้ท้องขึ้น ท้องอืดเฟ้อ ขับลม แก้บิด ท้องเดิน ขับประจำเดือนสตรี ทาแก้ฟกบวม แก้ผื่นคัน เป็นยารักษาหืด เป็นยากันเล็บถอด ใช้ต้มน้ำอาบหลังคลอด
  • น้ำคั้นจากเหง้า  รักษาอาการเคล็ดขัดยอก ฟกบวม แพลงช้ำเมื่อย
  • ัว ช่วยขับระดู ประจำเดือนสตรี เลือดร้าย แก้มุตกิตระดูขาว แก้อาเจียน แก้ปวดฟัน
  • อก ขับโลหิตกระจายเลือดเสีย
  • ้น แก้ธาตุพิการ แก้อุจาระพิการ
  •  แก้ไข้ ปวดเมื่อย แก้ครั่นเนื้อครั่นตัว แก้เมื่อย