แสมสาร

600

ชื่ออื่น : ขี้เหล็กคันชั่ง, ขี้เหล็กแพะ, ขี้เหล็กป่า, ขี้เหล็กโคก, กะบัด, การะปัด, ขี้เหล็กสาร, ไงซาน
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cassia garrettiana Craib
ชื่อวงศ์ : LEGUMINOSAECAESALPINIOIDEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • แสมสาร เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดย่อมถึงขนาดกลาง สูงประมาณ 10เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มกลมแน่นทึบ
  • ใบแสมสาร เป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียงสลับ ใบย่อย 6-9 คู่ ลักษณะเป็นใบรูปหอกหรือรูปไข่ ความกว้าง 2-5 ซม. ความยาว 5-9 ซม. ปลายใบเรียวแหลม โคนใบกลม ใบหนามีสีเขียวสด ผิวใบเกลี้ยงหรือเกือบเกลี้ยง ก้านใบยาว 4-5 ซม.
  • ดอกแสมสาร มีสีเหลืองออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ความยาวประมาณ 9-20 ซม. มีขนสีน้ำตาลเหลืองหนาแน่น ดอกย่อยจำนวนมาก ก้านดอกย่อยยาว 3 ซม. ใบประดับรูปไข่ปลายแหลมร่วงง่าย กลีบเลี้ยง 5 กลีบขนาดไม่เท่ากัน ด้านนอก 2 กลีบขนาดเล็กกว่า ยาวประมาณ 5 มม. ด้านใน 3 กลีบยาวกว่า กลีบดอกสีเหลืองรูปไข่กลับ ยาว 15-18 มม. เมื่อบานออกเส้นผ่านศูนย์กลาง 3-4 ซม. มีก้านกลีบยาว 4 มม. เกสรตัวผู้ 10 อัน
  • ผลแสมสาร มีสีน้ำตาล เป็นฝักรูปดาบ มักบิด แบน เกลี้ยงไม่มีขน ผนังบาง กว้าง 2-4 มม. ยาว 15-22 ซม. เมื่อแก่แตกได้ฝักหนึ่งมีเมล็ดประมาณ 20 เมล็ด ขนาดกว้าง 5 มม. ยาว 1 ซม. กระพี้สีขาวนวล

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ราก, ใบ, ยอด, เปลือกต้น, แก่น และ ดอก

สรรพคุณแสมสาร :

  • ราก ยาฟอกโลหิตช่วยบำรุงโลหิต ดับพิษโลหิต
  • ใบ บำบัดโรคมะเร็งในเม็ดเลือดขาว ขับพยาธิ ยาถ่ายบำบัดโรคงูสวัดรักษาแผลสดและแผลแห้ง
  • ยอด แก้โรคเบาหวาน
  • เปลือกต้น ขับเสมหะแก้ริดสีดวงทวาร
  • แก่น แก้โลหิต แก้ลมช่วยถ่ายกระษัยแก้โลหิตกำเดา ยาระบาย แก้ปัสสาวะเป็นสีต่างๆ ช่วยฟอกถ่ายประจำเดือนของสตรี แก้ลมในกระดูก
  • ดอก แก้นอนไม่หลับ