ชื่อสมุนไพร : สาคูวิลาส
ชื่ออื่นๆ :
สาคูขาว, มันอาโรรุต, สาคูจีน
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Maranta arundinacea L.
ชื่อวงศ์ : MARANTACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นสาคูวิลาส เป็นพืชล้มลุกมีเหง้าใต้ดิน มีกาบใบอ่อนซ้อนกัน เป็นลำต้นเทียมขึ้นมาเหนือดินความสูงทรงพุ่มประมาณ 50-80 เซนติเมตร เหง้าหน่ออ่อนใต้ดิน มีรูปยาวรีปลายยอดแหลม สีขาวมีข้อปล้อง เป็นพืชที่ชอบที่ชุ่มชื้น แต่ไม่ชอบที่น้ำขัง สาคูวิลาส มี 2 ชนิด คือ สาคูวิลาสธรรมดา และสาคูวิลาสใบลาย

    สาคูวิลาสเหง้าสาคูวิลาส

    หัวหรือเหง้าหลักจะติดกับโคนต้น และแตกหัวย่อยแทงลึกลงดิน โคนหัวแตกรากแขนงจำนวนมาก หัวย่อยอาจมีหัวเดียวหรือหลายหัว มีลักษณะทรงกระบอก เรียวยาว มีลักษณะแบ่งเป็นข้อๆ และมีตาชัดเจน และมีเกล็ดสีขาวหรือสีน้ำตาลหุ้ม เนื้อหัวด้านในมีสีขาว มีเส้นใยตามแนวยาวของหัว

  • ใบสาคูวิลาส ใบเดี่ยว สีเขียวรูปรีปลายใบแหลม ความยาวประมาณ 20-25 เซนติเมตร กว้าง 10-20 เซนติเมตร ขอบใบขนานม้วนเข้าหากันเล็กน้อย แผ่นใบเรียบสีเขียว
    สาคูวิลาส
  • ดอกสาคูวิลาส แทงขึ้นกลางลำต้น มีดอกออกเป็นช่อแขนง ตั้งแต่ 2 ช่อ ขึ้นไป ช่อแขนงมีใบประดับรองรับ ปลายกิ่งแยกออกเป็นก้านดอก 1 คู่ และหันหน้าเข้าหากัน ก้านช่อดอกแต่ละคู่มีขนาดเล็ก ยาวประมาณ 4 เซนติเมตร มีก้านดอกย่อย ยาวประมาณ 5-15 มิลลิเมตร บนช่อดอกประกอบด้วยดอกย่อยสีขาว ขนาดเล็ก ยาวประมาณ 2 เซนติเมตร แต่ละดอกเป็นดอกสมบูรณ์เพศ ประกอบด้วยกลีบเลี้ยงบางๆ 3 กลีบ กลีบเลี้ยงมีรูปหอก สีเขียว แยกออกจากกัน และมีขนาดไม่เท่ากัน ยาวประมาณ 12-16 มิลลิเมตร ถัดมาเป็นวงกลีบดอกที่เป็นรูปหลอดสั้นๆ สีขาว มีลักษณะเป็น 3 พู ถัดมาติดกับกลีบดอกจะเป็นเกสรตัวผู้ แบ่งเป็นชั้นๆ จำนวน 2 ชั้น ชั้นนอกเป็นเกสรที่เป็นหมัน ส่วนตรงกลางเป็นเกสรตัวเมีย มียอดเกสรแยกเป็น 3 พู และรังไข่ 1 อัน ซึ่งอยู่ด้านล่างตรงกลาง
  • ผลสาคูวิลาส ผลสด รูปขอบขนาน สีน้ำตาล เมล็ดสีชมพู มีเยื่อสีเหลือง

ส่วนที่ใช้เป็นยา : หัว, ลำต้นและราก

สรรพคุณ สาคูวิลาส :

  • หัว รสจืดหวานเย็น ตำพอกฝีแก้ปวดบวม ใช้เป็นยาช่วยขจัดเมือกไขมันที่ผนังลำไส้
  • ลำต้นหรือราก ต้มน้ำดื่มรักษาอาการทางประสาท
บทความก่อนหน้านี้สาบแร้งสาบกา
บทความถัดไปสาเก