สะบ้า

ชื่ออื่น : มะนิม, หมากงิม, สะบ้ามอญ, สะบ้าช้าง, มะบ้า, มะบ้าหลวง
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Entada rheedii Spreng.
ชื่อวงศ์ : FABACEAE (LEGUMINOSAEMIMOSOIDEAE)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • สะบ้า เป็นไม้เถาเนื้อแข็งขนาดใหญ่
  • ใบสะบ้า เป็นใบประกอบแบบขนนก สองชั้น ใบย่อยรูปไข่กลับ กว้าง 1.3-3.5 ซม. ยาว 2.5-7 ซม. ปลายใบ แหลมถึงทู่เล็กน้อยและมักมีติ่งแหลม
  • ดอกสะบ้า สีขาวแล้วเปลี่ยน เป็นสีเหลือง ออกเป็นช่อแกนยาว 13-25 ซม. ดอกย่อยขนาดเล็ก จำนวนมาก กลีบรองดอกรูปถ้วยปากกว้าง กลีบดอก 5 กลีบ รูปรีแคบ ถึงรูปหอก รังไข่เกลี้ยง
  • ผลสะบ้า เป็นฝัก รูปขอบขนานตรง หรือโค้ง กว้าง 7-15 ซม. ยาวได้ถึง 2 เมตร เปลือกผลแข็งเป็นเนื้อไม้ แต่ละข้อมี 1 เมล็ด เมื่อแก่ข้อจะหักเป็นท่อนๆ เมล็ดสีน้ำตาล รูปกึ่งกลม แบน แข็ง ผิวมันเรียบ กว้าง 3.5-4 ซม.

ส่วนที่ใช้เป็นยา : เถา, เมล็ด

สรรพคุณสะบ้า :

  • เถา รสเมา ตำพอกผมหรือผิวหนัง ฆ่าพยาธิผิวหนัง
  • เมล็ด รสเมาเบื่อ ปรุงยาทาแก้โรคผิวหนัง แก้มะเร็ง คุดทะราด ฆ่าเชื้อโรคผิวหนัง เผาเป็นถ่าน รับประทานแก้พิษไข้ แก้ไข้เซื่องซึม แก้พิษร้อน