ชื่อสมุนไพร :  ยูคาลิปตัส
ชื่ออื่นๆ :
  โกฐจุฬารส, น้ำมันเขียว, มันเขียว
ชื่อสามัญ : Eucalyptus
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Eucalyptus globulus Labill. (Eucalyptus citriodora Hook.)
ชื่อวงศ์ : MYRTACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นยูคาลิปตัส เป็นไม้ยืนต้น สูงประมาณ 10-25 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มหนาทึบ ค่อนข้างกลม ลำต้นเปลาตรง เปลือก เปลือกหุ้มลำต้น มีลักษณะเรียบเป็นมัน มีสีเทาสลับสีขาวและน้ำตาลแดงเป็นบางแห่ง เปลือกนอกจะแตกร่อนเป็นแผ่นหลุดออกจากผิวของลำต้น เมื่อแห้งจะลอกออกได้ง่ายในขณะสด
  • ใบยูคาลิปตัส ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ เป็นรูปหอกยาว 3-12 นิ้ว กว้าง 0.5-0.8 นิ้ว ก้านใบยาว ใบสีเขียวอ่อนหม่นๆ ทั้งสองด้าน ใบห้อยลง เส้นใบมองเห็นได้ชัด
  • ดอกยูคาลิปตัส ดอกออกเป็นช่อ ตามข้อต่อระหว่างกิ่งกับใบ มีก้านดอกเรียวยาว มีก้านย่อยแยกไปอีก
    ยูคาลิปตัส
  • ผลยูคาลิปตัส ผลมีลักษณะครึ่งวงกลมหรือรูปถ้วย ผิวนอกแข็ง เมื่ออ่อนจะมีสีเขียว และจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเมื่อแก่ เมื่อผลแก่ปลายผลจะแยกออก

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ใบสด, น้ำมันที่กลั่นได้จากใบสด

สรรพคุณ ยูคาลิปตัส :

  • ใบสด , น้ำมันที่กลั่นได้จากใบสด  รสเผ็ดปร่าหอม ใบสดขยี้สูดดมแก้หวัดคัดจมูก เป็นยาแก้ไอ ขับเสมหะ บรรเทาอาการข้ออักเสบ
    ต้มดื่มบำรุงธาตุ ขับลม ขับเสมหะ แก้ไข้
    ตำพอกหรือทาถูนวดแก้ปวด แก้ฟกช้ำบวม
วิธีและปริมาณที่ใช้ : เป็นยาแก้ไอ ขับเสมหะ
เป็นยาแก้ไอ ขับเสมหะ ใช้น้ำมันที่กลั่นได้จากใบสด 0.5 มิลลิลิตร (8 หยด) รับประทาน หรือทำยาอม
วิธีและปริมาณที่ใช้ : ไล่หรือฆ่ายุง แมลง
ไล่หรือฆ่ายุง แมลง ใช้ใบสด 1 กำมือ ขยี้ กลิ่นน้ำมันจะออกมาช่วยไล่ยุงและแมลง
ข้อควรระวัง : อย่าใช้เกินขนาด จะระคายเคืองต่อทางเดินอาหาร เมื่อใช้เป็นยาภายใน
บทความก่อนหน้านี้รกฟ้า
บทความถัดไปยี่หร่า