ชื่อสมุนไพร : ฝิ่นต้น
ชื่ออื่น ๆ
: มะละกอฝรั่ง
ชื่อสามัญ :  Coral Bush , Coral Plant, Physic Nut
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Jatropha multifida Linn.
ชื่อวงศ์ : EUPHORBIACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นฝิ่นต้น เป็นพรรณไม้ขนาดย่อม ลักษณะของลำต้นจะคล้ายต้นมะละกอ แต่มีขนาดเล็ก และเป็นแกนแข็งกว่า
    ฝิ่นต้น
  • ใบฝิ่นต้น เป็นใบเดี่ยว เรียงแบบบันไดเวียน ขอบใบเว้าลึกเป็นแฉก ๆ แบบนิ้วมือ 9-11 แฉก แต่ละแฉกกว้าง ปลายใบเรียวแหลม ขอบใบเรียบหรือหยักแบบขนนก ด้านล่างสีขาวนวล ก้านใบยาว โคนก้านใบมีหูใบซึ่งแตกแขนงเป็นเส้นๆ
  • ดอกฝิ่นต้น ดอกสีแดง ออกเป็นช่อที่ยอด ก้านช่อยาว ดอกเพศผู้และดอกเพศเมียอยู่บนต้นเดียวกัน ดอกเพศผู้ มีกลีบรองกลีบดอก 5 กลีบ รูปไข่ ปลายมน กลีบดอก 5 กลีบ รูปซ้อน เกลี้ยง ดอกเพศเมีย กลีบรองกลีบดอกและกลีบดอก มีลักษณะเหมือนดอกเพศผู้
  • ผลฝิ่นต้น ผลมีลักษณะกลมเป็นพู คล้ายกับผลสลอด หรือผลปัตตาเวีย แต่มีขนาดโตกว่า

ส่วนที่ใช้เป็นยา : เปลือกลำต้น, ราก, ใบ, เมล็ด

สรรพคุณ ฝิ่นต้น :

  • เปลือกต้น รสขมร้อนฝาดเมา แก้ลมและโลหิต แก้ปวดเส้นเอ็น คุมธาตุ แก้ท้องร่วง แก้ท้องเสีย แก้บิดปวดเบ่ง แก้ลงแดง แก้อาเจียน แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย ยาง รสเมาเบื่อ ทำให้คลื่นไส้อาเจียน
  • ราก รสเฝื่อน เผาไฟแล้วรับประทานได้ ต้มเอาน้ำดื่มช่วยย่อยอาหารและแก้โรคลำไส้
  • ใบ รสเมา น้ำต้มใบดื่มเป็นยาถ่าย สระผมแก้เหา และพยาธิผิวหนัง
  • เมล็ด รสเมาเบื่อ มีน้ำมันประมาณ 30% รับประทานเป็นยาถ่ายอย่างแรงและทำให้อาเจียน แต่มีอันตรายถึงขนาดใช้เป็นยาเบื่อได้ จึงไม่นิยมใช้กัน หีบเอาน้ำมันได้ ใช้ทั้งภายในและภายนอก เป็นยาทำให้แท้งบุตร
วิธีและปริมาณที่ใช้ : แก้โรคลำไส้ และช่วยย่อยอาหาร
แก้โรคลำไส้ และช่วยย่อยอาหาร โดยใช้รากสดล้างให้สะอาดหั่นแล้วตากแดดให้แห้ง ใช้ประมาณ 5 กรัม นำมาต้มในน้ำ 500 ซีซี กรองเอาน้ำดื่ม ก่อนอาหารเป็นประจำ
บทความก่อนหน้านี้แฝกหอม
บทความถัดไปฝ้ายตุ่น