ชื่อสมุนไพร : ผักแพว
ชื่ออื่นๆ :
ผักไผ่(ภาคเหนือ),พริกม่า,ผักแพ้ว (ภาคอีสาน) , ผักไผ่น้ำ , ผักขาว, ผักแพวแดง (ภาคกลาง),จันทร์แดง (ภาคใต้ , นครศรีธรรมราช),หอมจันทร์ (อยุธยา),จันทน์โฉม(โคราช)
ชื่อสามัญ :  Vietnamese coriander , Vietnamese Mint
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Polygonum odoratum Lour.
ชื่อวงศ์ : POLYGONACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นผักแพว เป็นไม้ล้มลุกปีเดียว สูง 20-35 เซนติเมตร ลำต้นทรงกลม เป็นข้อปล้องคล้ายต้นไผ่ ลำต้นมีทั้งส่วนที่เลื้อยไปตามพื้นดินและจะมีรากออกตามข้อปล้องที่สัมผัสกับดินและตั้งตรงชูขึ้นไปด้านบนทั้ง ลำต้นมีสีเขียวแกมสีน้ำตาลแดง ต้นและใบมีกลิ่นฉุนแรงเฉพาะตัว
    ผักแพว
  • ใบผักแพว เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ แตกออกบริเวณข้อของลำต้น ซึ่งจะมีกาบที่ต่อกับก้านใบหุ้มเหนือบริเวณผักแพวข้อและมีขนหยาบๆขึ้นปกคลุม ก้านใบมีหูใบทั้ง 2 ข้าง และสั้นประมาณ 0.5-1 ซม. ใบเป็นรูปหอก ขอบใบเรียบ ปลายแหลม ฐานใบรูปล้ม ใบกว้าง 2-3 เซนติเมตร ยาว 5-8 เซนติเมตร แผ่นใบด้านบน สีเขียว ที่ขอบใบมีสีแดง ลักษณะไปแบนเรียบไม่นูนหรือเป็นสัน มีขนยาวละเอียดอ่อน ส่วนด้านล่าง มีลักษณะด้านบนไม่มีขน มีต่อมน้ำมันใส
  • ดอกผักแพว ออกเป็นช่อยาวบริเวณส่วนยอดของลำต้นบริเวณซอกใบ ดอกมีขนาดเล็กมีจำนวนมาก กลีบดอกมี 5 กลีบ ดอกตูมมีสีม่วงแดง หลังจากบานจะมีสีขาวอมม่วง และเมื่อบานเต็มที่จะมีสีขาว
    ผักแพว
  • ผลผักแพว ผลมีขนาดเล็ก รูปคล้ายสามเหลี่ยม ยาว 1.5 มิลลิเมตร ปลายและท้ายเรียวแหลมทั้งสองด้าน ผิวเรียบและเป็นมันแวว สีน้ำตาล มีเมล็ดจำนวนมาก

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ราก, ใบ, ดอก

สรรพคุณ ผักแพว :

  • ราก ช่วยบำรุงประสาท ช่วยรักษาหอบหืด ช่วยแก้อาการไอ ช่วยรักษาโรคกระเพาะอาหาร ช่วยแก้อาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ช่วยรักษาอาการปวดข้อ ปวดกระดูก
  • ใบ ช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทาน ช่วยชะลอวัย ป้องกันและต่อต้านมะเร็ง ช่วยป้องกันโรคหัวใจ ช่วยเจริญอาหาร ช่วยทำให้เลือดลมในร่างกายเดินสะดวก รักษาโรคหวัด ช่วยในการขับถ่าย ป้องกันและแก้อาการท้องผูก และช่วยป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่ แก้ลม ขับลมในกระเพาะอาหาร แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ท้องเสีย อุจจาระพิการ แก้อาการเจ็บท้อง รักษาโรคตัวจี๊ด รักษาริดสีดวงทวาร รักษาโรคตับแข็ง ลดอาการอักเสบ แก้ตุ่มคัน ผดผื่นคันจากเชื้อรา เป็นกลากเกลื้อน บำรุงเลือดลมของสตรี
  • ดอก ช่วยขับเหงื่อ รักษาโรคปอด
บทความก่อนหน้านี้ผักแพวแดง
บทความถัดไปผักเป็ดไทย