ชื่ออื่น ๆ : ครอบ, ครอบจักรวาล, ตอบแตบ, บอบแปบ, มะก่องเข้า(พายัพ), ก่อนเข้า(เชียงใหม่), โผงผาง( โคราช ), ครอบตลับ, ครอบฟันสี, หญ้าขัดหลวง, หญ้าขัดใบป้อม, ขัดมอนหลวง
ชื่อสามัญ : Country mallow, Indian mallow
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Abutilon indicum (L.) Sweet
วงศ์ : MALVACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • เป็นพรรณไม้พุ่ม ลำต้นสูงไม่เกิน 5 ฟุต และจะเป็นขนสีขาวนวล
  • ใบ ออกสลับกัน ใบมีลักษณะกลมโต ปลายใบแหลมสั้น ฐานใบเว้าเป็นรูปคล้ายหัวใจ ส่วนขอบใบเป็นหยักรูปฟัน ขนาดของใบกว้างประมาณ 2.5-7 เซนติเมตร และยาวประมาณ 3-9 เซนติเมตร ใบสีเขียวค่อนข้างหนาและมีขนสีขาวนวลหรือสีเทาขึ้นปกคุลมทั้งสองด้าน และมีก้านใบยาว
  • ดอก ออกเป็นดอกเดียวออกจากซอกของก้านใบ ดอกเป็นสีเหลือง มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2-3 เซนติเมตร ก้านดอกยาว ทางใกล้โคนดอกมีรอยเป็นข้อ 1 รอย กลีบเลี้ยงดอกติดกัน เมื่อบานออกจะคล้ายจาน และมีรอยแยกฉีกๆ แบ่งออกเป็นกลีบ 5 กลีบ ลักษณะของกลีบปลายจะแหลมสั้นๆ มีสีเขียว มีขนนุ่มสีเทาปกคุลมด้านดอกของกลีบดอกทั้งห้า ดอกมีเกสรตัวผู้จำนวนมากติดกันอยู่ที่โคนเป็นหลอดสั้นๆ ส่วนรังไข่จะอยู่เหนือส่วนอื่นของดอกทั้งหมด ผนังของรังไข่เป็นกลีบเรียง ติดกันรอบๆ เป็นรังสีรูปทรงกลม
  • ผล มีลักษณะกลมเป็นกลีบๆ เรียงติดกันลักษณะคล้ายฟันเฟืองข้าว โดยมีกลีบประมาณ 15-20 กลีบ มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2 เซนติเมตร และมีความหนาประมาณ 1.5 เซนติเมตร ภายนอกของผลจะมีจนสั้นๆ ขึ้นปกคุลมอยู่ ชนิดนี้ผลจะมีลักษณะเป็นรูปตูมๆ ไม่บานอ้าเหมือนกับชนิดอื่น
  • เมล็ด มีลักษณะคล้ายรูปไต มีขนสั้นๆ

สรรพคุณครอบจักรวาล :

  • ทั้งต้น รสชุ่ม สุขุม ไม่มีพิษ ใช้แก้ร้อน ชื้น ฟอกเลือด แก้ท้องร่วง หูอื้อ หูหนวก แผลบวมเป็นหนอง โรคเรื้อน ปัสสาวะขัด เจ็บ ขุ่น คางทูม ขับลม เลือดร้อน
  • ราก รสจืด ชุ่ม เย็น ใช้แก้ร้อน ชื้น ฟอกเลือด แก้ไอ หูหนวก หูชั้นกลางอักเสบ เหงือกอักเสบ คอตีบ ปวดท้อง ท้องร่วง ริดสีดวงทวาร ขับปัสสาวะ
  • เมล็ด ใช้แก้บิดมูกเลือด ฝีฝักบัว