ชื่อสมุนไพร : ขี้กาขาว
ชื่ออื่น ๆ 
: เถาขี้กา, ขี้กาเถา
ชื่อวิทยาศาสตร์ Trichosanthes cordata Roxb.
ชื่อวงศ์ CUCURBITACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นขี้กาขาว เป็นพรรณไม้เถาเลื้อยตามพื้นดิน เถาจะกลมและโตขนาดเท่าก้านไม้ขีดหรือโตกว่าเล็กน้อย ตามข้อของเถาจะมีมือเกาะ
    ขี้กาขาว
  • เถาและใบขี้กาขาว  จะมีขนหนาปกคลุม ดูผิวเผินแล้วจะคล้ายฟักเขียว แต่เถาและใบจะเล็กว่าไม่กลวง
  • ดอกขี้กาขาว จะโตและมีสีขาวล้วน
  • ผลขี้กาขาว มีลักษณะกลมและโต มีผลขนาดเท่าผลมะนาว เมื่อผลสุกจะมีสีแดง
    ขี้กาขาว

ส่วนที่ใช้เป็นยา : เถา, ใบสด, ผล, หัว

สรรพคุณ ขี้กาขาว :

  • เถา รสขม ใช้ปรุงเป็นยาบำรุงน้ำดี ลูกถ่ายแรงกว่าเถา บำรุงน้ำดี ล้างเสมหะ ดับพิษเสมหะและโลหิต รักษาตับปอดพิการ ใช้เถาต้มกับน้ำให้เดือดนาน ๆ ใช้เป็นยาฆ่าเลือดไรหิด และเหาได้
  • ใบสด รสขม ใช้ตำสุมกระหม่อมเด็กเวลาเย็น แก้หวัดคัดจมูก รักษาอาการคัดจมูกได้ดี ตำพอกฝี ทาแก้โรคผิวหนังอักเสบ ใช้ปรุงเป็นยา ขี้กาขาวจะใช้น้อยกว่าขี้กาแดง
  • ผล รสขมจัด แก้ตับปอดพิการ ถ่ายอุจจาระ ถ่ายเสมหะ ถ่ายพิษตานซาง
  • หัว รสขม บำรุงหัวใจ แก้ม้ามย้อย ตับโต หรืออวัยวะในช่องท้องบวมโต
  • ราก รสขม บำรุงน้ำดี แก้ไข้ ดับพิษไข้ แก้ปวดศีรษะ แก้จุกเสียด บดทาฝีฝักบัว แก้ตับโต ม้ามย้อย อวัยวะในช่องท้องบวมโต

แหล่งข้อมูลอ้างอิง :

  1. วุฒิ วุฒิธรรมเวช. 2540. สารานุกรมสมุนไพร. โอเดียนสโตร์:กรุงเทพมหานคร.
  2. วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม. 2539. พจนานุกรม สมุนไพรไทย. พิมพ์ครั้งที่ 4 .ประชุมทองการพิมพ์: กรุงเทพมหานคร.
  3. เสงี่ยม พงษ์บุญรอด. (2522). ไม้เทศเมืองไทย สรรพคุณยาเทศและยาไทย. สำนักพิมพ์ เกษมบรรณกิจ : กรุงเทพมหานคร.
  4. อุทัย สินธุสาร.  (2545). สมุนไพร ร้านเจ้ากรมเป๋อ. พิมพ์ครั้งที่ 2 .โรงพิมพ์ธรรมสาร : กรุงเทพมหานคร.
Previous articleขี้กาแดง
Next articleขิง