กำยาน

ชื่ออื่น ๆ : กำยาน, กำยานไทย (ภาคกลาง), กำยาน (ภาคเหนือ), เซ่พอบอ(กะเหรี่ยง-เชียงใหม่), เข้ว (ละว้า-เชียงใหม่), เกลือตานตุ่น (ศรีสะเกษ), ชาติสมิง (นครพนม), กำมะแย, กำยานสุมาตร (นราธิวาส,มาเลเซีย), เบนซอย (นอกประเทศ)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Styrax benzoides Craib
วงศ์ : STYRACACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นกำยาน เป็นพรรณไม้ยืนต้น ที่มีขนาดกลางจนถึงขนาดใหญ่ เปลือกของลำต้นเป็นสีเทา หรือสีหม่น ๆ มีขนเล็กน้อ
  • ใบกำยาน ลักษณะของใบเป็นรูปไข่ยาวเรียว ปลายแหลม ขอบของมันเป็นหยักเล็กน้อย ใบมีขน ความยาวของใบประมาณ 7.5-12.5 ซม.
  • ดอกกำยาน เป็นสีชมพู-แดง หรือสีขาว (ด้านในของดอกจะเป็นสีชมพู-แดง ด้านนอกเป็นสีขาว) ดอกออกเป็นกระจุก หรือออกเป็นช่อ ดอกของมันมีขน
  • ผลกำยาน ผลกลมเล็กน้อย เป็นประเภท drupe ผิวสีน้ำตาลและแข็ง

ส่วนที่ใช้ : ยางที่ได้จากลำต้น หรือเปลือก

สรรพคุณกำยาน :

  • ยาง ของมันมีกลิ่นหอม ใช้เป็นยาบำรุงเส้น แก้ลม แก้นิ่ว ขับปัสสาวะ สมานแผล ดับกลิ่นเน่าเหม็นทุกประเภท เมื่อนำมาผสมกับขี้ผึ้งใช้ทาแก้โรคเชื้อรา น้ำกัดเท้า ทาแผล ใช้เผาไฟเอาควันอบห้องซึ่งเป็นยาฆ่าเชื้อโรคในอากาศ เป็นยาไล่ยุงริ้น
  • นอกจากใช้ยาทางแล้ว ยังสามารกถใช้ทำธูป ทำกระแจะ หรือเครื่องหอมอีกด้วย