กระเช้าถุงทอง

135

ชื่ออื่น : กระเช้าถุงทอง
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Aristolochia pothieri  Pierre ex Lecomte
ชื่อวงศ์ : ARISTOLOCHIACEAE

 ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นกระเช้าถุงทอง เป็นไม้เถาล้มลุก ทอดเลื้อยไปตามพื้นและเกี่ยวต้นไม้อื่น ลำต้น มีขนละเอียด
  • ใบกระเช้าถุงทอง ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปไข่กว้างหรือแยกเป็น 3 แฉกแฉกยาวไม่ถึงกึ่งหนึ่งของความยาวใบใบยาว 11-12 ซม. ปลายใบแหลม หรือมน  ปลายแฉกด้านข้างมน   โคนใบรูปหัวใจตื้นๆแผ่นใบมีขนและต่อมทั้งสองด้าน  เส้นโคนใบ 3 เส้นก้านใบยาว 3.5 – 5.2 ซม.มีขนละเอียด
  • ดอกกระเช้าถุงทอง ดอกออกเป็นช่อกระจะแบบแยกแขนงสั้นๆออกตามซอกใบยาวได้ประมาณ 6 ซม. ดอกค่อนข้างหนาแน่นใบประดับรูปไข่ ยาวประมาณ 0.1 ซม. ก้านดอกยาว 0.6-0.7 ซม. ดอกสีครีมอ่อนอมสีเขียวด้านนอกและภายในหลอดกลีบ สีน้ำตาลแดง ด้านในกลีบปากหลอดกลีบรูปทรงกระบอกแคบๆ ยาว 0.8-1.6 ซม. งอขึ้นเล็กน้อยปลายกลีบบานออกรูปขอบขนาน รูปใบหอกหรือรูปใบพาย ปลายมน ยาว 1.3-1.8 ซม.โคนหลอดกลีบเป็นกระเปาะรูปไข่หรือเกือบกลม ยาว 0.4-0.8 ซม.เกสรเพศผู้มี 6 อัน แนบติดก้านเกสรเพศเมียเป็นเส้าเกสรยาวประมาณ 0.2 ซม.รังไข่ติดใต้วงกลีบมี 6 ช่องยอดเกสรเพศเมียรูปกรวยมี 6 แฉก
  • ผลกระเช้าถุงทอง ผลแห้งแล้วแตกรูปไข่กว้าง มี 6 สัน ยาว 4-4.5ซม. แห้งแล้วแตกโคนก้านและปลายผลติดกันคล้ายกระเช้า ก้านผลยาว 3-6 ซม.เมล็ดรูปสามเหลี่ยมหัวใจ ยาว 0.7-0.8ซม. บาง มีปีก สีน้ำตาล ด้านหนึ่งเป็นตุ่ม

ส่วนที่ใช้เป็นยา : หัวใต้ดิน, ใบ

สรรพคุณกระเช้าถุงทอง :

  • หัวใต้ดิน ทำให้ระดูมาตามปกติ บำรุงร่างกาย
  • ใบ ตำเป็นยาพอกภายนอก เช่นพอกศีรษะลดไข้ พอกแก้โรคผิวหนังบางชนิด หรือนำใบมาเผาไฟให้ร้อนแล้ววางนาบบนท้องหรือแขนขาที่บวม แก้อาการบวม