กระดูกไก่ดำ

371

ชื่ออื่น ๆ : กระดูไก่ดำ(ทั่วไป), เฉียงพร้าบ้าน, เฉียงพร้ามอญ, ผีมอญ, สันพร้ามอญ, เฉียงพร้าม่าน, เกียงพา, สำมะงาจีน(ภาคกลาง), เฉียงพร้า(สุราษฎร์ธานี), กระดูกดำ(จันทบุรี), ปองดำ(ตราด), กุลาดำ, บัวลาดำ(ภาคเหนือ)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Gendarussa vulgaris Nees
วงศ์ ACANTHACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นกระดูกไก่ดำ เป็นพรรณไม้พุ่มเล็ก มีลำต้นสูงประมาณ 90-100 ซม.ลักษณะของลำต้น และกิ่งเป็นปล้องข้อ คล้ายกระดูกไก่ ขนาดข้อลำต้นยาวประมาณ 2.5-3 นิ้ว ข้อของกิ่งยาวประมาณ 1-1.5 นิ้ว ลำต้น ใบ กิ่งก้าน มีสีแดงเรื่อ
  • ใบกระดูกไก่ดำ มีลักษณะเป็นรูปหอกโคนและปลายแหลม เส้นกลางใบสีแดงขนาดใบกว้าง 0.5-1.5 นิ้ว ยาวประมาณ 3-5 นิ้ว ก้านใบสั้น
  • ดอกกระดูกไก่ดำ ออกเป็นช่อบริเวณปลายดอก ช่อยาวประมาณ 2-3 นิ้ว ลักษณะของดอก กลีบดอกมีสีขาวอมเขียว แกมชมพู โคนกลีบดอกติดกัน ส่วนปลายกลีบแยกเป็นกลีบล่างบน ลักษณะกลีบล่างโค้งงอนเหมือนช้อน ข้างในหลอดดอกมีเกสรตัวผู้ 2 อัน ซึ่งจะโผล่พ้นหลอดออกมา
  • ผลกระดูกไก่ดำ มีลักษณะเป็นฝัก ยาวประมาณ 1.3-1.5 ซม.

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ใบ, ราก

สรรพคุณกระดูกไก่ดำ :

  • ใบ นำใบสดมาตำและเอาน้ำมาดื่ม แก้ปวดศีรษะ โรคหืด ไอ อัมพาต นำมาตำคั้นน้ำมาผสมกับเหล้ากิน แก้ไอ อาเจียนเป็นเลือด ช้ำใน ขับปัสสาวะ บวมตามข้อ กากของใบนำมาพอกแผลที่พิษอสรพิษขบกัด ใบนำมาต้มและดื่ม แก้ช้ำ แก้ไข้ ลดความร้อน ขับเลือดข้นในร่างกายให้กระจาย
  • รากและใบ ตำผสมกันแล้วนำมาพอกแผล ถอนพิษ นำมาต้มใช้อาบน้ำแก้โรคผิวหนัง ผื่นคัน