ชื่อสมุนไพร : หวายลิง
ชื่ออื่นๆ :
 หวายลี, หวายเย็บจาก
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Flagellaria indica Linn.
ชื่อวงศ์ : FLAGELLARIACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นหวายลิง เป็นไม้เถาล้มลุกขนาดเล็ก แตกกิ่งเป็นง่ามห่างๆ แตกกิ่ง 3-5 เมตร หรือบางครั้งอาจยาวได้ถึง 10 เมตร ลำต้นหรือเนื้อไม้แข็งเหนียวคล้ายลำหวาย เถากลมเรียว ผิวเปลือกเนียนเป็นมัน สีเขียวเข้มแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีเทาเมื่อมีอายุมากขึ้น ลำต้นมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 0.3-0.8 เซนติเมตร
    หวายลิง
  • ใบหวายลิง เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับถึงเวียนสลับแบบห่างๆ ลักษณะของใบเป็นรูปยาวรีหรือรูปใบหอกแคบ ปลายใบแหลมเรียวม้วนเป็นมือไว้เกาะ โคนใบมน ส่วนขอบใบเรียบ ใบมีขนาดกว้างประมาณ 0.5-2 เซนติเมตร และยาวประมาณ 7.5-20 เซนติเมตร (อาจความยาวได้ถึง 50 เซนติเมตร) เนื้อใบบางคล้ายแผ่นหนัง ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน หลังใบเป็นสีเขียวเข้มเป็นมันวาว ส่วนท้องใบมีสีซีดกว่า เส้นใบเป็นแบบขนานตามความยาวของใบ ก้านใบสั้นหรือไม่มีก้าน ส่วนกาบใบเป็นหลอด เรียงซ้อนทับกับหุ้มลำต้น ยาวประมาณ 1-7 เซนติเมตร เป็นริ้วตามยาว
    หวายลิง
  • ดอกหวายลิง เป็นช่อแบบช่อเชิงลดไม่มีก้านแยกแขนงโปร่งๆ ยาวได้ถึง 30 เซนติเมตร โดยจะออกตามปลายยอด ก้านช่อดอกมักแจกแขนงเป็น 2 กิ่ง แต่ละช่อจะประกอบไปด้วยดอกย่อยขนาดเล็กจำนวนมาก ดอกย่อยเป็นสีขาวครีมหรือสีขาวอมเหลือง ไม่มีก้านดอก เป็นดอกเดี่ยวหรือติดกันเป็นกระจุก กลีบดอกบาง ยาวประมาณ 2 มิลลิเมตร วงกลีบรวมมี 6 กลีบ เป็นรูปรี แยกจากกันเป็นอิสระ เรียงเป็น 2 วง โดยกลีบวงนอกจะยาวกว่ากลีบวงใน ดอกมีเกสรเพศผู้ 6 อัน ก้านเกสรเพศเมียปลายแยกเป็นแฉก 3 แฉก โผล่พ้นกลีบรวม ส่วนรังไข่แคบ
    ดอกหวายลิง
  • ผลหวายลิง มีขนาดเล็กลักษณะกลม ออกผลเป็นพวงคล้ายกับเมล็ดพริกไทย มีหลายช่อในก้านเดียวกัน ผิวผลเรียบ ผนังชั้นนอกบาง ส่วนผนังชั้นในแข็ง ปลายผลมีตุ่มแหลม ผลมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 0.5-0.6 เซนติเมตร ผลอ่อนเป็นสีเขียว แล้วจะเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ผลแก่จัดเปลี่ยนเป็นสีชมพูอมแดง มี 1 เมล็ด
    หวายลิง

ส่วนที่ใช้เป็นยา :  : เถา, ใบ, ราก, หัว, ทั้งต้น, ผล

สรรพคุณ หวายลิง :

  • ราก ยาแก้ไข้ ดีซ่าน
  • ใบ ยาขับปัสสาวะ รักษาบาดแผล
  • เถา ยาแก้ไข้ตัวร้อน แก้ไข้อันเนื่องจากดีและโลหิต
  • หัว ยาแก้ไข้ดีซ่าน แก้พยาธิ
  • ทั้งต้น ยารักษาโรคเกี่ยวกับทางเดินปัสสาวะ ยาขับปัสสาวะ
  • ผล ยารักษาเม็ดหนองพุพอง
บทความก่อนหน้านี้หอม (หอมแดง)
บทความถัดไปหว้า