ชื่ออื่น ๆ : ลำโพง, ลำโพงขาว, กาสลัก, ลำโพงกาสลัก, ลำโพงแดง, ลำโพงดำ, มะเขือบ้าดอกดำ, มะเขือบ้า, ละอังกะ, เลี้ยก, มั่วโต๊ะโละ, เล่าเอี้ยงฮวย
ชื่อสามัญ : Thorn Apple
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Datura metel L. var. fastuosa (Bernh.) Danert.
ชื่อวงศ์ : SOLANACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ลำโพง เป็นพรรณไม้ล้มลุก ที่มีอายุอยู่ 1-2 ปี ลำต้นจะมีขนาดเท่ากับต้นมะเขือพวง แตกกิ่งก้านออกไปรอบ ๆ ต้น ลำต้นจะเปราะแต่เปลือกต้นกลับเหนียว สูงประมาณ 2 เมตร
  • ใบลำโพง เป็นไม้ใบเดี่ยวขนาดใหญ่ เป็นรูปไข่หรือค่อนข้างกลมเล็กน้อย ปลายใบแหลม โคนใบจะไม่เท่ากัน ขอบ เป็นคลื่นลักษณะของใบจะคล้ายกับใบมะเขือพวงเช่นกัน มีสีเขียวอ่อน
  • ดอกลำโพง ออกดอกเดี่ยว อยู่ตามง่ามใบหรือส่วนยอดของต้น ลักษณะของดอกจะเป็นรูปแตรหรือลำโพงมีขนาดใหญ่ มีสีม่วง สีขาว หรือขาวอมเหลืองอมม่วง แต่ถ้าดอกออกสีม่วงจะมีกลีบซ้อน ๆ กันอยู่ 2-3 ชั้นดอกยาวประมาณ 3.5-5.5 นิ้ว
  • ผลลำโพง เมื่อดอกร่วงโรยไปก็จะติดผล ซึ่งมีลักษณะเป็นลูกกลมขนาดเท่ากับผลมะเขือเปราะ แต่ปกคลุมไปด้วยหนามทั้งผล โตประมาณ 1-1.5 นิ้วพอแก่จัดจะแตกออกมองเห็นเมล็ดที่อยู่ภายในสีน้ำตาลแบน อยู่เป็นจำนวนมาก
    ลำโพง

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ใบ, ดอก, เมล็ด, น้ำมันจากเมล็ด, ราก, เปลือกผล, ทั้งต้น

สรรพคุณ ลำโพง :

  • ใบ รสขมเมาเบื่อ ตำพอกฝี ทำให้ยุบ แก้สะอึกในไข้พิษไข้กาฬ ยาพอกแก้โรคผิวหนังกลากเกลื้อน แก้แผลเรื้อรัง แก้พิษสัตว์กัดต่อย แก้พิษฝี แก้ปวดแสบบวมที่แผล แก้ปวดบวม อักเสบ ใช้ทาแก้อักเสบเต้านม มีฤทธิ์คลายกล้ามเนื้อเรียบ แก้อาการปวดเกร็งท้อง และขยายหลอดลม แก้หอบหืด มีฤทธิ์กดสมอง แก้อาเจียนจากเมารถเมาเรือ แต่มีอาการข้างเคียงคือ ปากคอแห้ง
    ใบและยอด มีอัลคาลอยด์ ที่มีฤทธิ์คลายกล้ามเนื้อเรียบ แก้อาการปวดท้องเกร็ง และขยายหลอดลม
  • ดอก รสเมาเบื่อ ตากแห้งผสมยาเส้นสูบ แก้หอบหืด โพรงจมูกอักเสบ แก้ริดสีดวงจมูก มีสารแก้การตีบตัวของหลอดลม
  • เมล็ด รสเมาเบื่อ คั่วให้หมดน้ำมัน ปรุงยาแก้ไข้พิษ ไข้กระสับกระส่าย ทาบรรเทาอาการปวดเมื่อย ขัดยอก
    โดยนำเมล็ด 30 กรัม ทุบพอแหลก แล้วแช่กับน้ำมันพืช ทาตรงบริเวณที่ปวดเมื่อย หรือขัดยอก จะช่วยบรรเทาอาการปวด แต่ต้องแช่เอาไว้ประมาณ 7 วัน จึงจะนำมาใช้ได้ และใช้ใส่ฟันที่เป็นรู ช่วยบรรเทาอาการปวดได้
  • น้ำมันจากเมล็ด รสเมาเบื่อ ปรุงยาใส่แผล แก้กลากเกลื้อน ผื่นคัน หิดเหา
  • ราก รสเมาเบื่อหวาน ฝนทาพิษร้อน ดับพิษฝี แก้ปวดบวมแก้อักเสบ
    สุมเป็นถ่านปรุงยารับประทาน แก้ไข้พิษ ไข้กาฬ ไข้เซื่องซึม
  • เปลือกผล รสเมาเบื่อ แก้มะเร็ง คุดทะราด แก้กระษัย แก้ริดสีดวง
  • ทุกส่วน มีฤทธิ์เป็นยาเสพติดระงับปวด แก้อาการเกร็ง
  • ทั้งต้น เป็นยาระงับปวด แก้อาการเกร็ง
  • น้ำคั้นจากต้น เมื่อหยอดตาจะทำให้ม่านตาขยาย
ในการทำยา นิยมใช้ลำโพงกาสลัก ดอกสีม่วงดำ ยิ่งซ้อนมากชั้นยิ่งมีฤทธิ์แรง ส่วนลำโพงขาว จะมีลำต้นและใบสีเขียวอมเหลือง ดอกสีขาว มีชั้นเดียว ผลสีเขียว ผิวมีหนามยาว
บทความก่อนหน้านี้ลำไย
บทความถัดไปลำพูป่า