ชื่ออื่น ๆ : เก็ดถวา,เค็ดถวา (ภาคเหนือ),พุดจีน,พุดจีบ,พุดใหญ่,พุดสวน,พุด(ภาคกลาง),อินถวา(ภาคอีสาน),พุดป่า(ลำปาง),พุทธรักษา(ราชบุรี),ซัวอึ้งกี่,ซัวกี่,จุยเจียฮวย(จีน)Bunga cina (มาเลเซีย)
ชื่อสามัญ : Gerdenia
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Gardenia augusta (L.) Merr.
ชื่อวงศ์ : RUBIACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • พุดซ้อน เป็นพรรณไม้พุ่มเตี้ย มีลักษณะลำต้นคล้ายกับพุดจีบ จะผิดกันก็ตรงที่ว่าพุดซ้อนจะไม่มีสีขาวอยู่ในต้นและใบ เหมือนพุดจีบ
  • ใบพุดซ้อน เป็นไม้ที่มีใบหนาแน่น ทำให้ดูทึบ ลักษณะของใบรูปมนรี ปลายใบแหลม ใบจะมีความยาวประมาณ 2-2.5 นิ้ว มีสีเขียวเข้ม ใบจะเหมือน ๆ กับพุดจีบ แต่จะผิดกันก็ตรงที่ไม่มียางสีขาวเท่านั้น
  • ดอกพุดซ้อน ส่วนมากจะออกดอกเป็นดอกเดี่ยว อยู่ตามง่ามกิ่งตอน ใกล้ ๆ กับตรงส่วนยอด ลักษณะของดอกเหมือน ๆ กับดอกพุดจีบ ดอกของพุดซ้อนจะมีสีขาว และกลีบดอกจะซ้อน ๆ กัน หลายชั้น จะมีกลิ่นหอมอ่อน ๆ
  • ผลพุดซ้อน ผลจะออกเป็นฝัก มีลักษณะเป็นรูปขอบขนาน ตรงปลายจะแหลมและโค้ง ภายในจะมีเมล็ดประมาณ 3-6 เม็ด ถ้าแก่จัดจะแตกออกเป็น 2 ซีก และเมล็ดจะมีเยื่อหุ้มเป็นสีแดง

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ใบ, ดอก, ราก, เปลือกต้น

สรรพคุณ พุดซ้อน :

  • ใบพุดซ้อน รสขมเย็น นำมาตำพอกแก้เคล็ดขัดยอก พอกแก้ปวดศีรษะ ตำกับข้าวสุกพอกแก้เจ็บส้นเท้า
  • ดอกพุดซ้อน รสขมเย็น นำมาคั้นเอาน้ำเพื่อทาแก้โรคผิวหนัง
  • รากพุดซ้อน รสขมเย็น ใช้รักษาอาการแก้ไข้ แก้ปวดฟัน แก้เลือดกำเดา เลือกออกตามไรฟัน แก้ปัสสาวะเป็นโลหิต ขับปัสสาวะ แก้ร้อนใน
  • เปลือกต้นพุดซ้อน แก้บิด
  • เนื้อไม้พุดซ้อน รสขมเย็น ช่วยลดไข้
บทความก่อนหน้านี้พุดตาน
บทความถัดไปพุงดอ