คัมภีร์ไพจิตร์มหาวงศ์

ว่าด้วยลักษณะ และประเภทต่างๆ ของฝี 2 ชนิด 4 ประเภท 1. ลักษณะฝียอดเดียวชนิดหงาย ประเภทที่ 1 จะมีอาการ และประเภทต่างกัน บางทีทำให้ร้อน ทำให้หนาว บางทีกระทำให้คลุ้มคลั่งหาสติมิได้ ให้ขนลุกขนชัน ให้เนื้อเต้น ให้ตา แดงเป็นสายโลหิต 2. ลักษณะฝียอดเดียวชนิดหงาย ประเภทที่ 2 ถ้าบังเกิดขึ้นในเดือน 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 เกิดเพื่อ (เพราะ)...

พระคัมภีร์กุฐโรค

พระคัมภีร์วิถีกุฏฐโรค การเรียกชื่อโรคตามที่เกิดในที่ต่างกันเกิดในชิ้นเนื้อ เรียก โรคเรื้อน รักษายากนัก แต่พอมีโอกาสหาย หากเกิดในกระดูกเรียก กุฏฐัง เป็นอติสัยโรครักษายากนัก บางตำราว่ารักษาไม่หาย ว่าด้วยสมุฎฐานหรือสาเหตุ แหล่งที่เกิดของโรคมี 7 ประการ บังเกิดแต่กองปถวีธาตุ ทำให้เมื่อยในข้อกระดูก ในเส้นเอ็นน้อยใหญ่ ให้ผิวเนื้อสากชา เริ่มขึ้นที่ใบหูก่อน เป็นดุจมดตะนอยต่อย แล้วบวมไปที่หน้า บวมไปทั้งตัวดุจดังหนังแรด นานเข้าทำให้นิ้วมือนิ้วเท้าบวม แล้วแตกเป็นน้ำเหลืองเน่า กุดกินเข้าไป บังเกิดแต่กองอาโปธาตุ ด้วยโลหิตและน้ำเหลือง กำเริบ หย่อน พิการ ระคนกัน ให้เสียวไปในชิ้นเนื้อและผิวหนัง บางทีเขม่นในเส้นเอ็นและผิวหนัง หากจะขึ้นที่ใดก็เขม่นที่นั้นก่อน แล้วผุดขึ้นมาดังเม็ดถั่วเม็ดงา ค่อยเจริญขึ้นเท่าใบส้มป่อย...