มะนาว แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ และแน่นจุกเสียด

มะนาว ชื่อท้องถิ่น : ส้มมะนาว , มะลิว (เชียงใหม่) ลักษณะของพืช : เป็นไม้พุ่ม  หรือไม้ยืนต้นขนาดเล็ก  มีหนามตามต้น  ก้านใบสั้น ตัวใบรูปร่างกลมรี  สีเขียว  ขอบใบหยักเล็กน้อย  ปลายและโคนใบมน  ขยี้ใบดมดู  มีกลิ่นหอม  ดอกเล็กสีขาวอมเหลือง  มีกลิ่นหอมอ่อนๆ  ผลกลมเปลือกบางเรียบ  น้ำมาก  รสเปรี้ยวจัด  เปลือกผลมีน้ำกลิ่นหอม  รสขม ส่วนที่ใช้เป็นยา  เปลือกและน้ำของลูกมานาว ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา   ช่วงผลสุก รสและสรรพคุณยาไทย  เปลือกผล รสขม ช่วยขับลม น้ำมะยาวรสเปรี้ยวจัดเป็นยาขับเสมหะ เมื่อก่อนตามชนบทเมื่อเด็กหกล้มหัวโน จะใช้น้ำมะนาวผสมกับดินสอพอง โปะบริเวณที่...

กระวานไทย แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ และแน่นจุกเสียด

กระวานไทย : Amomum krervonh Pierre. ส่วนที่ใช้ : เมล็ดแก่แห้ง สารสำคัญและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา  ผลแก่กระวานมีน้ำมันหอมระเหยประมาณ 5-9 % ประกอบด้วย Borneol, Camphor, 1-8 Cineol, Linalool เป็นต้น มีฤทธิ์ขับลม ลดการบีบตัวของลำไส้ ขนาดและวิธีใช้ : เอาเมล็ดบดเป็นผงรับประทานครั้งละ 1.5-3 ช้อนชา ชงกับน้ำอุ่นเมล็ดกระวานยังใช้ผสมกับสมุนไพรที่มีฤทธิ์ขับถ่าย เช่น มะขามแขกเพื่อบรรเทาอาการไซ้ท้อง

ยอ แก้อาการคลื่นไส้ อาเจียน

ยอ : Morinda citrifolia Linn. ส่วนที่ใช้ : ผลดิบหรือผลห่ามสด สารสำคัญและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา : ผลยอมีสารเคมีหลายชนิดเช่น Asperuloside, Caproic acid, Caprylic acid เป็นต้น ผลยอดิบมีฤทธิ์ในการรักษาอาการคลื่นไส้ อาเจียน ขนาดและวิธีใช้ : ตำรายาโบราณ ใช้ผลยอหั่นปิ้งไฟพอเหลืองกรอบต้มเอาน้ำเป็นกระสายยาใช้ร่วมกับยาอื่น แก้คลื่นไส้ อาเจียนได้ผล หรือเอาผลดิบหรือผลห่ามสดฝานเป็นชิ้นบางๆ ย่างหรือคั่วไฟอ่อนๆ ให้เหลืองกรอบ ต้มหรือชงน้ำดื่มใช้ครั้งละประมาณ 2 กำมือ เอาน้ำที่ได้จิบทีละน้อยและบ่อยๆ ครั้ง จะได้ผลดีกว่าดื่มทีเดียว

ฝรั่ง แก้อาการท้องเสีย

ฝรั่ง : Psidium guajava Linn. ส่วนที่ใช้ : ใบแก่สดหรือผลอ่อน สารสำคัญและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา  ใบฝรั่งมีแทนนิน 8-15 % และน้ำมันหอมระเหยประกอบด้วย aromadendrene, caryophyllene, longicyclene เป็นต้น สารแทนนินมีฤทธิ์ในการลดการระคายเคืองของลำไส้ และลดการสูญเสียน้ำ สารสกัดจากใบฝรั่งมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้ ขนาดและวิธีใช้ : ใช้ใบแก่ 10-15 ใบ ปิ้งไฟและชงน้ำรับประทาน หรือใช้ผลอ่อน 1 ผลฝนกับน้ำปูนใส รับประทานเมื่อมีอาการท้องเสีย

ขิง แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ และแน่นจุกเสียด

ขิง : Zingiber officinale Rose (Zingiberaceae) ส่วนที่ใช้ : เหง้าแก่สด สารสำคัญและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา เหง้าแก่มีน้ำมันหอมระเหยประมาณ 1-3 % น้ำมันหอมระเหยมีสารเคมีหลายชนิดเช่น Zingiberine, Zingiberol, Citral, Zingirol, Shogoal, Gingerol เป็นต้น น้ำมันหมระเหยมีฤทธิ์ขับลม ขับน้ำดี ช่วยกระตุ้นการบีบตัวของลำไส้ ขนาดและวิธีใช้ : เหง้าขิงแก่ใช้เป็นยารักษาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อแน่นจุกเสียด อาการคลื่นไส้อาเจียน เนื่องจากเมารถเมาเรือ โดยใช้เหง้าแก่สดขนาดเท่าหัวแม่มือ (ประมาณ 5 กรัม) ทุบให้แตก ต้มเอาน้ำดื่ม

ผักคราดหัวแหวน แก้อาการปวดฟัน

ผักคราดหัวแหวน : Spilanthes acmella (Linn.) Murr. ส่วนที่ใช้ : ดอกสด ขนาดและวิธีใช้ : ดอกสดปริมาณพอเหมาะตำกับเกลืออมหรือกัดไว้บริเวณที่ปวด

มะหาด ฆ่าพยาธิลำไส้

มะหาด : Artocarpus lakoocha Roxb. ส่วนที่ใช้ : แก่นต้นมะหาด สารสำคัญและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา : ผงปวกหาดมีสารสำคัญชื่อ 2, 4, 3, 5-tetrahydroxystibene มีฤทธิ์ขับพยาธิตัวตืดได้ดี  ขนาดและวิธีใช้ : เอาแก่นมะหาดต้มเคี่ยวด้วยน้ำ จะมีฟองเกิดขึ้นใช้ผ้าขาวบางกรองบีบเอากาก และนำมาตากแห้ง จะได้ผงสีเหลือง เรียกว่าปวกหาด วิธีใช้นำปวกหาดมาบดให้ละเอียด รับประทานกับน้ำสุกเย็น ครั้งละ 1-2 ช้อนชา (3-5 กรัม) ก่อนอาหารเช้า หลังรับประทานปวกหาด 2 ชั่วโมงให้รับประทานยาระบายตามไป ใช้ถ่ายพยาธิตัวตืดและพยาธิไส้เดือน

แมงลัก แก้อาการท้องผูก

แมงลัก : Ocimum basilim Linn. f. var. citratum Back. ส่วนที่ใช้ : เมล็ดแมงลักแก่ สารสำคัญและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา : เมล็ดแมลักประกอบด้วยสารประเภทคารืโบไฮเดรตหลายชนิด และสารประกอบอื่นๆ ตัวอย่างเช่น D-Arabinose, L-Arabinose, Camphene, Camphor, D-galactose, D-glucose เป็นต้น เมล็ดแมงลักสามารถเพิ่มปริมาณอุจจาระ ทำให้อุจจาระอ่อนตัวกว่าปกติ ขนาดและวิธีใช้ : เมล็ดแมงลัก 1-2 ช้อนชา ล้างน้ำให้สะอาด แช่น้ำอุ่น 1 แก้วจนพองตัวเต็มที่ รับประทานก่อนนอน

สะเดา แก้อาการเบื่ออาหาร

สะเดา : Azadirachta indica A. Juss. Var. siamensis valeton ส่วนที่ใช้ : ยอดและดอกสะเดา ขนาดและวิธีใช้ : ยอดและดอกสะเดาลวกหรือต้ม รับประทานร่วมกับน้ำปลาหวานจะช่วยเจริญอาหารได้

มะขาม แก้อาการท้องผูก

มะขาม : Tamarindus indica Linn. ส่วนที่ใช้ : เนื้อฝักแก่ เนื้อเม็ดมะขามแก่ สารสำคัญและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา  เนื้อมะขามเปียกมีสารประเภท กรดอินทรีย์หลายชนิดเช่น Tartaric acid, Citric acid เป็นต้น ทำให้มีฤทธิ์ระบาย ขนาดและวิธีใช้ : ใช้มะขามเปียก 10-20 ฝักจิ้มเกลือรับประทานแล้วดื่มน้ำตามมาก ๆ หรือดื่มน้ำคั้นใส่เกลือเล็กน้อยดื่มเป็นน้ำมะขามเพราะมีกรดอินทรีย์ ทำให้มีฤทธิ์ระบาย ลดความร้อนของร่างกาย