ไพล

เหง้า รสฝาดขื่นเอียน ขับระดู แก้เหน็บชา แก้ปวดท้อง แก้บิดมูกเลือด ขับลม แก้ท้องเสีย แก้ลำไส้อักเสบ ขับเลือดร้าย แก้มุตกิดระดูขาว แก้อาเจียน แก้ปวดฟัน แก้อาเจียนเป็นโลหิตแก้เด็กเป็นไข้สูง ตัวสั่นตาเหลือก แก้เคล็ดขัดยอก ข้อเท้าแพลง แก้โรคผิวหนัง แก้ฝี ทาเคลือบแผล ป้องกันการติดเชื้อ ดูดหนอง สมานแผล แก้ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ  เป็นยาชาเฉพาะที่ สารสกัดด้วยอีเธอร์มีผลยับยั้งเชื้อแบคทีเรียหลายชนิด

ข่า

ข่า เป็นพืชจำพวกเหง้า ข่าที่ใช้กันมีอยู่หลายพันธุ์ เช่น ข่าหยวก มีเหง้าขนาดใหญ่ หน่อโคนก้านใบและโคนกาบใบสีขาว เหมาะสำหรับทำเป็นอาหาร รสไม่เผ็ดร้อนมากเกินไป, ข่าตาแดง เหง้าเล็กกว่าข่าหยวก หน่อ และโคนใบกาบสีแดง โคนก้านใบสีน้ำตาลอมแดง และ ข่าป่า ซึ่งมีหลายชนิด เหง้า รสเผ็ดร้อนขม แก้ปวดท้อง จุกเสียดแน่น ขับลมให้กระจาย แก้ฟกบวม แก้พิษ แก้บิด แก้ตกโลหิต แก้ลมป่วง แก้กลากเกลื้อน ขับน้ำคาวปลา แก้สันนิบาตหน้าเพลิง ตำกับมะขามเปียกและเกลือ ให้สตรีรับประทานหลังคลอด ขับเลือดน้ำคาวปลา ขับรก ใบ รสเผ็ดร้อน ฆ่าพยาธิ...

กระวาน

กระวาน : กระวานโพธิสัตว์, กระวานจันทร์, กระวานขาว, กระวานแดง, กระวานดำ, กระวานไทย เป็นพืชจำพวกเหง้า ไม้ล้มลุก ใบเดี่ยวรูปใบพายยาว ๑๕-๒๕ ซม. กาบอักกันแน่นคล้ายลำต้น สูงประมาณ ๒ ม. ดอกช่อทรงกรวยตั้ง งอกจากเหง้าใต้ดิน มีหลายพันธุ์นิยมใช้กระวานแดงและกระวานดำทำยา กระวานขาวใช้ทำเครื่องเทศ ลูก รสเผ็ดร้อนหอม ขับเสมหะ ขับโลหิต ขับลม บำรุงธาตุ กระจายเลือดและลมให้ซ่าน ผสมยาถ่ายอื่นๆ ป้องกันไม่ให้จุกเสียดและไซ้ท้อง นำลูกมาแช่ในแอลกอฮอล์ ได้น้ำยาสีแดง รับประทานบำรุงธาตุ แก้ธาตุพิการ อาหารไม่ย่อย...

ขมิ้นชัน

ขมิ้นชัน เป็นพืชจำพวกเหง้า เหง้า รสฝาดหวานเอียน แก้ไข้เพื่อดี คลั่งเพ้อ แก้ไข้เรื้อรัง ผอมเหลือง แก้โรคผิวหนัง  แก้เสมหะและโลหิต  แก้ท้องร่วง สมานแผล แก้ธาตุพิการ ขับผายลม  แก้ผื่นคัน ขับกลิ่นและสิ่งสกปรกในร่างกาย คุมธาตุ รักษาแผลในกระเพาะอาหาร น้ำคั้นจากเหง้าสด หยอดตา  แก้ตาบวม ตาแดง ทาแก้แผลถลอก แก้โรคผิวหนังผื่นคัน ลดการอักเสบ ทำให้ผิวพรรณผุดผ่อง ผงขมิ้น เคี่ยวกับน้ำมันพืช  ใส่แผลสด  ผสมน้ำทาผิว แก้เมล็ดผดผื่นคัน ขมิ้นสด ตำผสมกับดินประสิวเล็กน้อย  ผสมน้ำปูนใส พอกบาดแผล  และแก้เคล็ดขัดยอก เผาไฟ โคลกผสมน้ำปูนใสรับประทาน...

รากขี้กาแดง

ขี้กาแดง เป็นพืชจำพวกเถา มีหลายชนิด ใบรูปหัวใจ ผลกลมโตกว่าไข่เป็ด เมื่อสุกสีส้มแดง เก็บผลที่ยังไม่แก่มาย่างไฟให้แห้งใช้ทำยา ใบ รสขม ตำพอกฝี ทาแก้โรคผิวหนังอักเสบ ตำคั้นเอาน้ำให้เด็กกิน แก้ท้องเสีย หัว รสขม บำรุงหัวใจ แก้ม้ามย้อย ตับโต หรืออวัยวะในช่องท้องบวมโต ราก รสขม บำรุงน้ำดี แก้ไข้ ดับพิษไข้ แก้ปวดศีรษะ แก้จุกเสียด บดทา ฝีฝักบัว แก้ตับโต ม้ามย้อย อวัยวะในช่องท้องบวมโต ลูก รสขม บำรุงน้ำดี แก้พิษเสมหะและโลหิต ถ่ายพิษเสมหะให้ตก แก้พิษตานซาง แก้ตานขโมยขับพยาธิ เป็นยาถ่าย...

ระย่อม

ระย่อมน้อย  เป็นพืชจำพวกต้น ราก รสขม แก้พิษกาฬ แก้ป้างเพื่อดีและโลหิต ระงับประสาท แก้จุกเสียด บำรุงน้ำนม ช่วยย่อยอาหาร บำรุงประสาท แก้นอนไม่หลับ แก้คลุ่มคลั่งเนื่องจากดีและโลหิต แก้ปวดศีรษะเนื่องจากความดันโลหิตสูง รักษาโรคความดันโลหิตสูง เจริญอาหาร ขับพยาธิ แก้ไข้ ขับระดู แก้บิด แก้ท้องเดิน ขับปัสสาวะ ระงับปวด มีอาการข้างเคียง คือ หน้าแดง คัดจมูก ง่วงนอน

ว่านสากเหล็ก

ราก  รับประทานเป็นยาชักมดลูก เช่น คลอดบุตรใหม่ๆ มดลูกลอย เพราะความอักเสบ เนื่องจากความเคลื่อนไหวของมดลูกจากที่เดิมให้เป็นปกติ แก้มดลูกอักเสบ ชักมดลูกให้เข้าอู่หลังคลอด

เนระภูสี

  สรรพคุณเนระภูสี : เหง้าใต้ดิน รสสุขุม ต้มหหรือดองสุราแก้ความดันเลือดต่ำ บำรุงกำลังทางเพศ เป็นยาบำรุงสตรีมีครรภ์ ทั้งต้น รสสุขุม ต้มอาบรักษาผื่นคัน หรือผสมกับสมุนไพรอื่น ฝนรวมกันกินแก้เบื่อเมา ราก, ต้น, เหง้า, ใบ ต้มดื่มดื่มหรือเคี้ยวกินแก้ปวด ปวดตามร่างกาย มะเร็ง ปวดท้อง อาหารไม่ย่อย อาหารเป็นพิษ โรคกระเพาะอาหาร บำรุงร่างกาย

ปลาไหลเผือก

ปลาไหลเผือก เป็นพืชจำพวกต้น ราก รสขมเมาเล็กน้อย ถ่ายพิษต่างๆถ่ายฝีในท้อง ถ่ายพิษไข้พิษเสมหะและโลหิต แก้ไข้ ตัดไข้ทุกชนิด แก้ลม แก้วัณโรคระยะบวม

รากฟักข้าว

ฟักข้าว ป็นพืชจำพวกเถา ราก รสเบื่อเย็น ถอนพิษทั้งปวง ถอนพิษไข้ ขับเสมหะ แก้เข้าข้อ ปวดตามข้อ แช่น้ำสระผม แก้ผมร่วง ฆ่าเหา ใบ รสขมเย็น แก้ไข้ตัวร้อน ถอนพิษอักเสบ ตำพอกแก้ปวดหลัง แก้กระดูกเดาะ แก้ฝี แก้พิษ เมล็ด รสมันเมาเย็น ถ้าดิบเป็นพิษ คั่วให้กรอบรับประทานบำรุงปอด แก้ฝีในปอด แก้ไอ ขับปัสสาวะ แก้ท่อน้ำดีอุดตัน ใช้แทนเมล็ดแสลงใจ (โกฐกะกลิ้ง) ได้