หัวกลอย

หัว รสเมาเบื่อ กัดเถาดานในท้อง หุงน้ำมันใส่แผล กัดฝ้ากัดหนอง มีพิษ ทำให้อาเจียน มึนงง

ลำพันหางหมู

เหง้า รสเค็มกร่อยร้อน ขับโลหิตระดู แก้พิษโลหิตระดูทำให้คลั่งเพ้อ ขับลมในลำไส้ แก้จุกเสียดแน่นท้อง

หญ้าชันกาด

หัว รสเย็นจืดเฝื่อน แก้ทางเดินปัสสาวะพิการ ขับปัสสาวะ แก้ไตพิการ มีตกข่าวในปัสสาวะ หรือตะกอนขุ่นข้น ดับร้อน แก้พิษไข้ พิษกาฬ ฝนหยอดตา แก้ตาฟาง ตาแดง ตามัว แก้พิษปวดเคืองตา

รากขี้กาแดง

ขี้กาแดง เป็นพืชจำพวกเถา มีหลายชนิด ใบรูปหัวใจ ผลกลมโตกว่าไข่เป็ด เมื่อสุกสีส้มแดง เก็บผลที่ยังไม่แก่มาย่างไฟให้แห้งใช้ทำยา ใบ รสขม ตำพอกฝี ทาแก้โรคผิวหนังอักเสบ ตำคั้นเอาน้ำให้เด็กกิน แก้ท้องเสีย หัว รสขม บำรุงหัวใจ แก้ม้ามย้อย ตับโต หรืออวัยวะในช่องท้องบวมโต ราก รสขม บำรุงน้ำดี แก้ไข้ ดับพิษไข้ แก้ปวดศีรษะ แก้จุกเสียด บดทา ฝีฝักบัว แก้ตับโต ม้ามย้อย อวัยวะในช่องท้องบวมโต ลูก รสขม บำรุงน้ำดี แก้พิษเสมหะและโลหิต ถ่ายพิษเสมหะให้ตก แก้พิษตานซาง แก้ตานขโมยขับพยาธิ เป็นยาถ่าย...

รากช้าพลู

สรรพคุณช้าพลู : ราก รสร้อน ขับเสมหะ บำรุงธาตุ ขับลมในลำไส้ ทั้งต้น รสเผ็ดร้อน ขับเสมหะ แก้ท้องอืดเฟ้อ ช่วยเจริญอาหาร แก้ไอ แก้หวัด ใบ รสเผ็ดร้อน เป็นยาขับลม ช่วยเจริญอาหาร ทำให้เลือดลมซ่าน ขับเสมหะ แก้เบาหวาน ราก ผล และใบ ทำให้ร่างกายอบอุ่น แก้ท้องอืดเฟ้อ ขับลมในลำไส้ ช่วยย่อยอาหาร รักษาอาการปวดกระเพาะเนื่องจากความเย็นพร่องในธาตุ แก้ธาตุน้ำพิการ แก้ไอเย็น ขับเสมหะ แก้บวมน้ำ แก้ไข้จับสั่น แก้ปวดฟัน ปวดกระดูกเนื่องจากลมชื้นติดเกาะ แก้ฟกช้ำ ใช้ภายนอก...

ระย่อม

ระย่อมน้อย  เป็นพืชจำพวกต้น ราก รสขม แก้พิษกาฬ แก้ป้างเพื่อดีและโลหิต ระงับประสาท แก้จุกเสียด บำรุงน้ำนม ช่วยย่อยอาหาร บำรุงประสาท แก้นอนไม่หลับ แก้คลุ่มคลั่งเนื่องจากดีและโลหิต แก้ปวดศีรษะเนื่องจากความดันโลหิตสูง รักษาโรคความดันโลหิตสูง เจริญอาหาร ขับพยาธิ แก้ไข้ ขับระดู แก้บิด แก้ท้องเดิน ขับปัสสาวะ ระงับปวด มีอาการข้างเคียง คือ หน้าแดง คัดจมูก ง่วงนอน

ว่านน้ำ

ราก เป็นยาแก้ปวดท้อง ธาตุเสีย บำรุงธาตุ แก้จุก ขับลมในลำไส้ (รับประทานมาก ทำให้อาเจียน แต่มีกลิ่นหอม รับประทานน้อย) ปรุงลงในยาขมต่างๆ ทำให้ระงับอาการปวดท้องได้ดี ในว่านน้ำมีสารชนิดหนึ่งเรียกว่า อาโกริน (acorine) มีรสขมและแอลคาลอยด์ คาลาไมท์ อยู่ในนี้เป็นยาแก้บิด เป็นยารักษาบิดของเด็ก (คือมูกเลือด) และหวัดลงคอ (หลอดลมอักเสบ) ได้อย่างดี เป็นยาขับเสมหะอย่างดี ชาวอินเดียใช้ฉีกเป็นชิ้นเล็กๆ เคี้ยว 2-3 นาที แก้หวัดและเจ็บคอ และใช้ปรุงกับยาระบายเพื่อเป็นยาธาตุด้วยในตัว เป็นยาแก้เส้นกระตุก แก้หืด ขับเสมหะ แก้ปวดศีรษะ แก้ Hysteria...

กระเทียม

กระเทียม : หอมเทียม (เหนือ), ปะเซ้วา (แม่ฮ่องสอน), ลสุนา (สันสกฤต) Garlic เป็นพืชจำพวกหัว หัว รสร้อนฉุน แก้ไอ แก้โรคผิวหนัง กลากเกลื้อน แก้แผลเน่า เนื้อร้าย บำรุงธาตุ ขับโลหิตระดู แก้โรคประสาท แก้ปวดหู แก้หูอื้อ ระบายพิษไข้ แก้ริดสีดวงงอก ขับพยาธิในท้อง แก้โรคในปาก แก้คออักเสบ แก้หืด แก้อัมพาต แก้ลมเข้าข้อ แกจุกเสียดแน่นเฟ้อ แก้ขัดปัสสาวะ บำรุงปอด แก้ปอดพิการ ปอดบวม...

ขิงแห้ง

ขิง เป็นพืชจำพวกเหง้า เหง้า รสหวานเผ็ดร้อน ขับลม แก้ท้องอืด จุกเสียด แน่นเฟ้อ คลื่นไส้อาเจียน แก้หอบไอ ขับเสมหะ แก้บิด เจริญอากาศธาตุ สาระสำคัญในน้ำมันหอมระเหย จะออกฤทธิ์กระตุ้นการบีบตัวของกระเพาะอาหารและลำไส้ ใช้เหง้าแก่ ทุบหรือบดเป็นผง ชงน้ำดื่มแก้คลื่นไส้อาเจียน จุกเสียด แน่นเฟ้อ เหง้าสด ตำคั้นเอาน้ำ ผสมกับน้ำมะนาว เติมเกลือเล็กน้อย จอบแก้ไอ ขับเสมหะ

กระวาน

กระวาน : กระวานโพธิสัตว์, กระวานจันทร์, กระวานขาว, กระวานแดง, กระวานดำ, กระวานไทย เป็นพืชจำพวกเหง้า ไม้ล้มลุก ใบเดี่ยวรูปใบพายยาว ๑๕-๒๕ ซม. กาบอักกันแน่นคล้ายลำต้น สูงประมาณ ๒ ม. ดอกช่อทรงกรวยตั้ง งอกจากเหง้าใต้ดิน มีหลายพันธุ์นิยมใช้กระวานแดงและกระวานดำทำยา กระวานขาวใช้ทำเครื่องเทศ ลูก รสเผ็ดร้อนหอม ขับเสมหะ ขับโลหิต ขับลม บำรุงธาตุ กระจายเลือดและลมให้ซ่าน ผสมยาถ่ายอื่นๆ ป้องกันไม่ให้จุกเสียดและไซ้ท้อง นำลูกมาแช่ในแอลกอฮอล์ ได้น้ำยาสีแดง รับประทานบำรุงธาตุ แก้ธาตุพิการ อาหารไม่ย่อย...