รากขี้กาขาว

ขี้กาขาว เป็นพืชจำพวกเถาขนาดเล็ก มีหลายชนิด นิยมใช้พันธุ์พื้นบ้าน ชนิดผลกลม เกิดตามที่รกร้างว่างเปล่าทั่วไป ราก รสขม บำรุงร่างกาย บดเป็นผงรับประทาน แก้ตับหรือม้ามโต รากสด ตำผสมน้ำมันทาแก้โรคเรื้อน ใบ รสขม ตำสุมกระหม่อมเด็ก แก้หวัดคัดจมูก เถา รสขม บำรุงน้ำดี ดับพิษเสมหะและโลหิต ชำระเสมหะให้ตก ฆ่าเลือดไรหิดเหา ดอก รสขม บำรุงกำลัง ลูก รสขม ถ่ายพิษตานซาง ขับพยาธิ ถ่ายเสมหะ แก้ตับปอดพิการ

รากขี้กาแดง

ขี้กาแดง เป็นพืชจำพวกเถา มีหลายชนิด ใบรูปหัวใจ ผลกลมโตกว่าไข่เป็ด เมื่อสุกสีส้มแดง เก็บผลที่ยังไม่แก่มาย่างไฟให้แห้งใช้ทำยา ใบ รสขม ตำพอกฝี ทาแก้โรคผิวหนังอักเสบ ตำคั้นเอาน้ำให้เด็กกิน แก้ท้องเสีย หัว รสขม บำรุงหัวใจ แก้ม้ามย้อย ตับโต หรืออวัยวะในช่องท้องบวมโต ราก รสขม บำรุงน้ำดี แก้ไข้ ดับพิษไข้ แก้ปวดศีรษะ แก้จุกเสียด บดทา ฝีฝักบัว แก้ตับโต ม้ามย้อย อวัยวะในช่องท้องบวมโต ลูก รสขม บำรุงน้ำดี แก้พิษเสมหะและโลหิต ถ่ายพิษเสมหะให้ตก แก้พิษตานซาง แก้ตานขโมยขับพยาธิ เป็นยาถ่าย...

รากฟักข้าว

ฟักข้าว ป็นพืชจำพวกเถา ราก รสเบื่อเย็น ถอนพิษทั้งปวง ถอนพิษไข้ ขับเสมหะ แก้เข้าข้อ ปวดตามข้อ แช่น้ำสระผม แก้ผมร่วง ฆ่าเหา ใบ รสขมเย็น แก้ไข้ตัวร้อน ถอนพิษอักเสบ ตำพอกแก้ปวดหลัง แก้กระดูกเดาะ แก้ฝี แก้พิษ เมล็ด รสมันเมาเย็น ถ้าดิบเป็นพิษ คั่วให้กรอบรับประทานบำรุงปอด แก้ฝีในปอด แก้ไอ ขับปัสสาวะ แก้ท่อน้ำดีอุดตัน ใช้แทนเมล็ดแสลงใจ (โกฐกะกลิ้ง) ได้  

กระเทียม

กระเทียม : หอมเทียม (เหนือ), ปะเซ้วา (แม่ฮ่องสอน), ลสุนา (สันสกฤต) Garlic เป็นพืชจำพวกหัว หัว รสร้อนฉุน แก้ไอ แก้โรคผิวหนัง กลากเกลื้อน แก้แผลเน่า เนื้อร้าย บำรุงธาตุ ขับโลหิตระดู แก้โรคประสาท แก้ปวดหู แก้หูอื้อ ระบายพิษไข้ แก้ริดสีดวงงอก ขับพยาธิในท้อง แก้โรคในปาก แก้คออักเสบ แก้หืด แก้อัมพาต แก้ลมเข้าข้อ แกจุกเสียดแน่นเฟ้อ แก้ขัดปัสสาวะ บำรุงปอด แก้ปอดพิการ ปอดบวม...

ว่านสากเหล็ก

ราก  รับประทานเป็นยาชักมดลูก เช่น คลอดบุตรใหม่ๆ มดลูกลอย เพราะความอักเสบ เนื่องจากความเคลื่อนไหวของมดลูกจากที่เดิมให้เป็นปกติ แก้มดลูกอักเสบ ชักมดลูกให้เข้าอู่หลังคลอด

ลำพันหางหมู

เหง้า รสเค็มกร่อยร้อน ขับโลหิตระดู แก้พิษโลหิตระดูทำให้คลั่งเพ้อ ขับลมในลำไส้ แก้จุกเสียดแน่นท้อง

ข่า

ข่า เป็นพืชจำพวกเหง้า ข่าที่ใช้กันมีอยู่หลายพันธุ์ เช่น ข่าหยวก มีเหง้าขนาดใหญ่ หน่อโคนก้านใบและโคนกาบใบสีขาว เหมาะสำหรับทำเป็นอาหาร รสไม่เผ็ดร้อนมากเกินไป, ข่าตาแดง เหง้าเล็กกว่าข่าหยวก หน่อ และโคนใบกาบสีแดง โคนก้านใบสีน้ำตาลอมแดง และ ข่าป่า ซึ่งมีหลายชนิด เหง้า รสเผ็ดร้อนขม แก้ปวดท้อง จุกเสียดแน่น ขับลมให้กระจาย แก้ฟกบวม แก้พิษ แก้บิด แก้ตกโลหิต แก้ลมป่วง แก้กลากเกลื้อน ขับน้ำคาวปลา แก้สันนิบาตหน้าเพลิง ตำกับมะขามเปียกและเกลือ ให้สตรีรับประทานหลังคลอด ขับเลือดน้ำคาวปลา ขับรก ใบ รสเผ็ดร้อน ฆ่าพยาธิ...

ข้าวเย็นเหนือ

ข้าวเย็นเหนือ เป็นพืชจำพวกหัว ไม้เถาขนาดเล็ก ใบรูปไข่ยาวหนา เปลือกและเนื้อในหัว สีแดง เกิดอยู่ทั่วไปในประเทศไทย มีหลายชนิด หัว รสมันกร่อยหวานเล็กน้อย แก้ประดง คุดทะราด แก้น้ำเหลืองเสีย แก้เส้นเอ็นพิการ แก้กามโรคเข้าข้อออกดอก ฝีแผลเน่าเปื่อยพุพอง เม็ดผื่นคัน ดับพิษในกระดูก แก้ปัสสาวะพิการ แก้อักเสบในร่างกาย

พิษนาศน์

พิษนาศน์ เป็นพืชจำพวกต้นขนาดเล็ก ใบประกอบแบบขนนกติดอยู่ที่ปลายต้นแบบซี่ร่ม ใบย่อยรูไข่ ต้น รสขมขื่นเอียน ดับพิษกาฬที่ทำให้หมดสติพูดไม่ออก แก้ไข้เชื่องซึม ราก รสจืดเฝื่อนซ่า ขับพิษภายใน ขับน้ำค้างขังตามที่ต่างๆ แก้ฟกบวมตามข้อ ตามกล้ามเนื้อ แก้คางทูม

เนระภูสี

  สรรพคุณเนระภูสี : เหง้าใต้ดิน รสสุขุม ต้มหหรือดองสุราแก้ความดันเลือดต่ำ บำรุงกำลังทางเพศ เป็นยาบำรุงสตรีมีครรภ์ ทั้งต้น รสสุขุม ต้มอาบรักษาผื่นคัน หรือผสมกับสมุนไพรอื่น ฝนรวมกันกินแก้เบื่อเมา ราก, ต้น, เหง้า, ใบ ต้มดื่มดื่มหรือเคี้ยวกินแก้ปวด ปวดตามร่างกาย มะเร็ง ปวดท้อง อาหารไม่ย่อย อาหารเป็นพิษ โรคกระเพาะอาหาร บำรุงร่างกาย