ขมิ้นอ้อย

ขมิ้นอ้อย เป็นพืชจำพวกเหง้า เหง้า รสฝาดเฝื่อน แก้ครั่นเนื้อครั่นตัว สมานลำไส้ แก้ระดูขาว ขับปัสสาวะ ตำพอกแก้ฟกบวม แก้อักเสบ แก้โลหิตเป็นพิษ แก้ลม แก้มะเร็งปากมดลูก มะเร็งในรังไข่ มะเร็งปอด มะเร็งตับ มะเร็งต่อมไทรอยด์ มะเร็งต่อมน้ำเหลือง เนื้องอกธรรมดาของกล้ามเนื้อมดลูก รักษาอาการเลือดคั่ง เลือดลมไหวเวียนไม่สะดวก รักษาระดูมาไม่ปกติ ตำผสมกับการบูรเล็กน้อย ดองน้ำฝนกลางหาว รินเอาน้ำหยอดตา แก้ตาแดง...

รากขี้กาขาว

ขี้กาขาว เป็นพืชจำพวกเถาขนาดเล็ก มีหลายชนิด นิยมใช้พันธุ์พื้นบ้าน ชนิดผลกลม เกิดตามที่รกร้างว่างเปล่าทั่วไป ราก รสขม บำรุงร่างกาย บดเป็นผงรับประทาน แก้ตับหรือม้ามโต รากสด ตำผสมน้ำมันทาแก้โรคเรื้อน ใบ รสขม ตำสุมกระหม่อมเด็ก แก้หวัดคัดจมูก เถา รสขม บำรุงน้ำดี ดับพิษเสมหะและโลหิต ชำระเสมหะให้ตก ฆ่าเลือดไรหิดเหา ดอก รสขม บำรุงกำลัง ลูก รสขม ถ่ายพิษตานซาง ขับพยาธิ...

กรุงเขมา

กรุงเขมา เป็นพืชจำพวกเครือ ขนาดเล็ก ใบเดี่ยว รูปหัวใจก้นปิด ผิวมีขนสีขาวปกคลุม ราก รสเย็นหอมสุขุม แก้ไข้ แก้ดีรั่ว ดีล้น ดีซ่าน เป็นยาอายุวัฒนะ บำรุงอวัยวะเพศให้แข็งแรง แก้ลม โลหิต และกำเดา แก้โรคตา ขับปัสสาวะ แก้อาการบวมน้ำ แก้ทางเดินปัสสาวะอักเสบ กระเพาะปัสสาวะอักเสบ มีฤทธิ์เท่ากับ d-tubocurarine ใบ รสเย็น ใช้ทาแก้โรคผิวหนัง...

ระย่อม

ระย่อมน้อย  เป็นพืชจำพวกต้น ราก รสขม แก้พิษกาฬ แก้ป้างเพื่อดีและโลหิต ระงับประสาท แก้จุกเสียด บำรุงน้ำนม ช่วยย่อยอาหาร บำรุงประสาท แก้นอนไม่หลับ แก้คลุ่มคลั่งเนื่องจากดีและโลหิต แก้ปวดศีรษะเนื่องจากความดันโลหิตสูง รักษาโรคความดันโลหิตสูง เจริญอาหาร ขับพยาธิ แก้ไข้ ขับระดู แก้บิด แก้ท้องเดิน ขับปัสสาวะ ระงับปวด มีอาการข้างเคียง คือ...

รากขี้กาแดง

ขี้กาแดง เป็นพืชจำพวกเถา มีหลายชนิด ใบรูปหัวใจ ผลกลมโตกว่าไข่เป็ด เมื่อสุกสีส้มแดง เก็บผลที่ยังไม่แก่มาย่างไฟให้แห้งใช้ทำยา ใบ รสขม ตำพอกฝี ทาแก้โรคผิวหนังอักเสบ ตำคั้นเอาน้ำให้เด็กกิน แก้ท้องเสีย หัว รสขม บำรุงหัวใจ แก้ม้ามย้อย ตับโต หรืออวัยวะในช่องท้องบวมโต ราก รสขม บำรุงน้ำดี แก้ไข้ ดับพิษไข้ แก้ปวดศีรษะ แก้จุกเสียด บดทา ฝีฝักบัว...

ข้าวเย็นใต้

ข้าวเย็นใต้  เป็นพืชจำพวกหัว ไม้เถาขนาดเล็ก ใบรูปหัวใจบาง มีหลายชนิด ทั้งชนิดมีหนาม ไม่มีหนาม ใบจักเว้า และไม่จักเว้า เนื้อในหัวสีขาว สมัยก่อนนำเข้าจากประเทศจีน ปัจจุบันนิยมใช้พันธุ์ที่เกิดในประเทศแทน เพราะความเมาน้อยกว่าของจีน หัว รสมันกร่อยหวานเล็กน้อย แก้ประดง คุดทะราด แก้น้ำเหลืองเสีย แก้เส้นเอ็นพิการ แก้กามโรคเข้าข้อออกดอก ฝีแผลเน่าเปื่อยพุพอง เม็ดผื่นคัน ดับพิษในกระดูก แก้ปัสสาวะพิการ แก้อักเสบในร่างกาย

ข่า

ข่า เป็นพืชจำพวกเหง้า ข่าที่ใช้กันมีอยู่หลายพันธุ์ เช่น ข่าหยวก มีเหง้าขนาดใหญ่ หน่อโคนก้านใบและโคนกาบใบสีขาว เหมาะสำหรับทำเป็นอาหาร รสไม่เผ็ดร้อนมากเกินไป, ข่าตาแดง เหง้าเล็กกว่าข่าหยวก หน่อ และโคนใบกาบสีแดง โคนก้านใบสีน้ำตาลอมแดง และ ข่าป่า ซึ่งมีหลายชนิด เหง้า รสเผ็ดร้อนขม แก้ปวดท้อง จุกเสียดแน่น ขับลมให้กระจาย แก้ฟกบวม แก้พิษ แก้บิด แก้ตกโลหิต...

แฝกหอม

ราก รสหอม ทำให้ดวงจิตชุ่มชื่น ขับลมในลำไส้ ให้หาวเรอ แก้ปวดท้อง จุกเสียดแน่นอืด แก้ไข้เพื่อลม ขับปัสสาวะ

ชิงชี่

ราก รสขมขื่น แก้โรคที่เกิดในท้อง ขับลมภายในให้ซ่านออกมา แก้ไข้ร้อนภายในทุกชนิด แก้ไข้เพื่อดีและโลหิต ไข้พิษ ไข้กาฬ แก้โรคตา ทั้งต้น รสขื่นปร่า ตำพอกแก้ฟกช้ำ บวม แก้ไข้ ขับน้ำเหลืองเสีย ใบ รสเฝื่อนเมา เข้ายาอาบ แก้โรคผิวหนัง รักษาประดง ใบต้มดื่ม แก้โรคผิวหนัง แก้สันนิบาต ไข้ฝีกาฬ แก้ตะคริว ใบเผาเอาควันสูดแก้หลอดลมอักเสบ...

ว่านสากเหล็ก

ราก  รับประทานเป็นยาชักมดลูก เช่น คลอดบุตรใหม่ๆ มดลูกลอย เพราะความอักเสบ เนื่องจากความเคลื่อนไหวของมดลูกจากที่เดิมให้เป็นปกติ แก้มดลูกอักเสบ ชักมดลูกให้เข้าอู่หลังคลอด