ขมิ้นอ้อย

ขมิ้นอ้อย เป็นพืชจำพวกเหง้า เหง้า รสฝาดเฝื่อน แก้ครั่นเนื้อครั่นตัว สมานลำไส้ แก้ระดูขาว ขับปัสสาวะ ตำพอกแก้ฟกบวม แก้อักเสบ แก้โลหิตเป็นพิษ แก้ลม แก้มะเร็งปากมดลูก มะเร็งในรังไข่ มะเร็งปอด มะเร็งตับ มะเร็งต่อมไทรอยด์ มะเร็งต่อมน้ำเหลือง เนื้องอกธรรมดาของกล้ามเนื้อมดลูก รักษาอาการเลือดคั่ง เลือดลมไหวเวียนไม่สะดวก รักษาระดูมาไม่ปกติ ตำผสมกับการบูรเล็กน้อย ดองน้ำฝนกลางหาว รินเอาน้ำหยอดตา แก้ตาแดง...

ข่า

ข่า เป็นพืชจำพวกเหง้า ข่าที่ใช้กันมีอยู่หลายพันธุ์ เช่น ข่าหยวก มีเหง้าขนาดใหญ่ หน่อโคนก้านใบและโคนกาบใบสีขาว เหมาะสำหรับทำเป็นอาหาร รสไม่เผ็ดร้อนมากเกินไป, ข่าตาแดง เหง้าเล็กกว่าข่าหยวก หน่อ และโคนใบกาบสีแดง โคนก้านใบสีน้ำตาลอมแดง และ ข่าป่า ซึ่งมีหลายชนิด เหง้า รสเผ็ดร้อนขม แก้ปวดท้อง จุกเสียดแน่น ขับลมให้กระจาย แก้ฟกบวม แก้พิษ แก้บิด แก้ตกโลหิต...

ข้าวเย็นเหนือ

ข้าวเย็นเหนือ เป็นพืชจำพวกหัว ไม้เถาขนาดเล็ก ใบรูปไข่ยาวหนา เปลือกและเนื้อในหัว สีแดง เกิดอยู่ทั่วไปในประเทศไทย มีหลายชนิด หัว รสมันกร่อยหวานเล็กน้อย แก้ประดง คุดทะราด แก้น้ำเหลืองเสีย แก้เส้นเอ็นพิการ แก้กามโรคเข้าข้อออกดอก ฝีแผลเน่าเปื่อยพุพอง เม็ดผื่นคัน ดับพิษในกระดูก แก้ปัสสาวะพิการ แก้อักเสบในร่างกาย

ข้าวเย็นใต้

ข้าวเย็นใต้  เป็นพืชจำพวกหัว ไม้เถาขนาดเล็ก ใบรูปหัวใจบาง มีหลายชนิด ทั้งชนิดมีหนาม ไม่มีหนาม ใบจักเว้า และไม่จักเว้า เนื้อในหัวสีขาว สมัยก่อนนำเข้าจากประเทศจีน ปัจจุบันนิยมใช้พันธุ์ที่เกิดในประเทศแทน เพราะความเมาน้อยกว่าของจีน หัว รสมันกร่อยหวานเล็กน้อย แก้ประดง คุดทะราด แก้น้ำเหลืองเสีย แก้เส้นเอ็นพิการ แก้กามโรคเข้าข้อออกดอก ฝีแผลเน่าเปื่อยพุพอง เม็ดผื่นคัน ดับพิษในกระดูก แก้ปัสสาวะพิการ แก้อักเสบในร่างกาย

ขิงแห้ง

ขิง เป็นพืชจำพวกเหง้า เหง้า รสหวานเผ็ดร้อน ขับลม แก้ท้องอืด จุกเสียด แน่นเฟ้อ คลื่นไส้อาเจียน แก้หอบไอ ขับเสมหะ แก้บิด เจริญอากาศธาตุ สาระสำคัญในน้ำมันหอมระเหย จะออกฤทธิ์กระตุ้นการบีบตัวของกระเพาะอาหารและลำไส้ ใช้เหง้าแก่ ทุบหรือบดเป็นผง ชงน้ำดื่มแก้คลื่นไส้อาเจียน จุกเสียด แน่นเฟ้อ เหง้าสด ตำคั้นเอาน้ำ ผสมกับน้ำมะนาว เติมเกลือเล็กน้อย จอบแก้ไอ ขับเสมหะ

ชิงชี่

ราก รสขมขื่น แก้โรคที่เกิดในท้อง ขับลมภายในให้ซ่านออกมา แก้ไข้ร้อนภายในทุกชนิด แก้ไข้เพื่อดีและโลหิต ไข้พิษ ไข้กาฬ แก้โรคตา ทั้งต้น รสขื่นปร่า ตำพอกแก้ฟกช้ำ บวม แก้ไข้ ขับน้ำเหลืองเสีย ใบ รสเฝื่อนเมา เข้ายาอาบ แก้โรคผิวหนัง รักษาประดง ใบต้มดื่ม แก้โรคผิวหนัง แก้สันนิบาต ไข้ฝีกาฬ แก้ตะคริว ใบเผาเอาควันสูดแก้หลอดลมอักเสบ...

ดองดึง

ดองดึง เป็นพืชจำพวกหัว หัว รสร้อนเมา แก้โรคเรื้อนคุดทะราด แก้โรคปวดข้อ (gout) แก้กามโรค แก้พิษแมลง สัตว์กัดต่อย ขับผายลม หัวสด ตำพอกหรือทาแก้ปวดข้อ แก้พิษแมลงสัตว์กัดต่อย ตำผสมทำยาประคบ แก้ปวดข้อ (gout) แก้ปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อ แก้ข้ออักเสบฟกบวม หัวแห้ง ปรุงเป็นยารับประทาน รักษาโรคเรื้อน มะเร็งคุดทะราด โรคปวดข้อ แก้กามโรค...

ปลาไหลเผือก

ปลาไหลเผือก เป็นพืชจำพวกต้น ราก รสขมเมาเล็กน้อย ถ่ายพิษต่างๆถ่ายฝีในท้อง ถ่ายพิษไข้พิษเสมหะและโลหิต แก้ไข้ ตัดไข้ทุกชนิด แก้ลม แก้วัณโรคระยะบวม

พญารากขาว

พญารากขาว เป็นพืชขำพวกต้นขนาดใหญ่ ราก รสขม บำรุงธาตุ เจริญอาหาร แก้อ่อนเพลียชูกำลังคนฟื้นไข้

พิษนาศน์

พิษนาศน์ เป็นพืชจำพวกต้นขนาดเล็ก ใบประกอบแบบขนนกติดอยู่ที่ปลายต้นแบบซี่ร่ม ใบย่อยรูไข่ ต้น รสขมขื่นเอียน ดับพิษกาฬที่ทำให้หมดสติพูดไม่ออก แก้ไข้เชื่องซึม ราก รสจืดเฝื่อนซ่า ขับพิษภายใน ขับน้ำค้างขังตามที่ต่างๆ แก้ฟกบวมตามข้อ ตามกล้ามเนื้อ แก้คางทูม