กระดาดขาว

กระดาดขาว : เมาะขาว(ปัตตานี), หัวชะออกขาว, ออกดิบ (ใต้), กะเอาะขาว (ชุมพร), ผักบุ้ง (เหนือ) Giant Taro เป็นพืชจำพวกเหง้า หัว รสเมาคัน กัดเถาดานในท้อง กัดฝ้า กัดหนอง สมานแผล แก้มะเร็ง ฆ่าพยาธิภายนอก

กระวาน

กระวาน : กระวานโพธิสัตว์, กระวานจันทร์, กระวานขาว, กระวานแดง, กระวานดำ, กระวานไทย เป็นพืชจำพวกเหง้า ไม้ล้มลุก ใบเดี่ยวรูปใบพายยาว ๑๕-๒๕ ซม. กาบอักกันแน่นคล้ายลำต้น สูงประมาณ ๒ ม. ดอกช่อทรงกรวยตั้ง งอกจากเหง้าใต้ดิน มีหลายพันธุ์นิยมใช้กระวานแดงและกระวานดำทำยา กระวานขาวใช้ทำเครื่องเทศ ลูก รสเผ็ดร้อนหอม ขับเสมหะ ขับโลหิต ขับลม บำรุงธาตุ กระจายเลือดและลมให้ซ่าน ผสมยาถ่ายอื่นๆ ป้องกันไม่ให้จุกเสียดและไซ้ท้อง นำลูกมาแช่ในแอลกอฮอล์ ได้น้ำยาสีแดง รับประทานบำรุงธาตุ แก้ธาตุพิการ อาหารไม่ย่อย...

กรุงเขมา

กรุงเขมา เป็นพืชจำพวกเครือ ขนาดเล็ก ใบเดี่ยว รูปหัวใจก้นปิด ผิวมีขนสีขาวปกคลุม ราก รสเย็นหอมสุขุม แก้ไข้ แก้ดีรั่ว ดีล้น ดีซ่าน เป็นยาอายุวัฒนะ บำรุงอวัยวะเพศให้แข็งแรง แก้ลม โลหิต และกำเดา แก้โรคตา ขับปัสสาวะ แก้อาการบวมน้ำ แก้ทางเดินปัสสาวะอักเสบ กระเพาะปัสสาวะอักเสบ มีฤทธิ์เท่ากับ d-tubocurarine ใบ รสเย็น ใช้ทาแก้โรคผิวหนัง หิด

กะทือ

กะทือ เป็นพืชจำพวกเหง้า ไม้ล้มลุก ใบรูปหอกขอบขนานยาว ปลายมนแหลม ดอกช่อทรงกรวยใบประกอบสีแดง เหง้า รสขมขื่นปร่า บำรุงน้ำนมให้บริบูรณ์ แก้ปวดมวนในท้อง แก้บิด ขับผายลม ขับปัสสาวะ หมกไฟฝนกับน้ำปูนใสรับประทาน แก้บิดปวดเบ่ง แก้เสมหะเป็นพิษ แก้แน่นหน้าอก กล่อมอาจม ขับน้ำย่อยให้ลงสู่ลำไส้ แก้จุกเสียด ราก รสขมขื่น แก้ไข้ตัวเย็น ต้น รสขมขื่น เจริญอาหาร ใบ รสขมขื่น ขับเลือดเน่าในมดลูก ขับน้ำคาวปลา ดอก รสขมขื่น แก้ไข้เรื้อรัง ไข้ตัวเย็น ไข้จับสั่น แก้ผอมเหลือง เกสร รสเฝื่อนปร่า แก้ลม บำรุงธาตุ

ขมิ้นชัน

ขมิ้นชัน เป็นพืชจำพวกเหง้า เหง้า รสฝาดหวานเอียน แก้ไข้เพื่อดี คลั่งเพ้อ แก้ไข้เรื้อรัง ผอมเหลือง แก้โรคผิวหนัง  แก้เสมหะและโลหิต  แก้ท้องร่วง สมานแผล แก้ธาตุพิการ ขับผายลม  แก้ผื่นคัน ขับกลิ่นและสิ่งสกปรกในร่างกาย คุมธาตุ รักษาแผลในกระเพาะอาหาร น้ำคั้นจากเหง้าสด หยอดตา  แก้ตาบวม ตาแดง ทาแก้แผลถลอก แก้โรคผิวหนังผื่นคัน ลดการอักเสบ ทำให้ผิวพรรณผุดผ่อง ผงขมิ้น เคี่ยวกับน้ำมันพืช  ใส่แผลสด  ผสมน้ำทาผิว แก้เมล็ดผดผื่นคัน ขมิ้นสด ตำผสมกับดินประสิวเล็กน้อย  ผสมน้ำปูนใส พอกบาดแผล  และแก้เคล็ดขัดยอก เผาไฟ โคลกผสมน้ำปูนใสรับประทาน...

ขมิ้นอ้อย

ขมิ้นอ้อย เป็นพืชจำพวกเหง้า เหง้า รสฝาดเฝื่อน แก้ครั่นเนื้อครั่นตัว สมานลำไส้ แก้ระดูขาว ขับปัสสาวะ ตำพอกแก้ฟกบวม แก้อักเสบ แก้โลหิตเป็นพิษ แก้ลม แก้มะเร็งปากมดลูก มะเร็งในรังไข่ มะเร็งปอด มะเร็งตับ มะเร็งต่อมไทรอยด์ มะเร็งต่อมน้ำเหลือง เนื้องอกธรรมดาของกล้ามเนื้อมดลูก รักษาอาการเลือดคั่ง เลือดลมไหวเวียนไม่สะดวก รักษาระดูมาไม่ปกติ ตำผสมกับการบูรเล็กน้อย ดองน้ำฝนกลางหาว รินเอาน้ำหยอดตา แก้ตาแดง ตาแฉะ ตามัว ใบ รสเฝื่อน ขับปัสสาวะ แก้ช้ำบวม

ข่า

ข่า เป็นพืชจำพวกเหง้า ข่าที่ใช้กันมีอยู่หลายพันธุ์ เช่น ข่าหยวก มีเหง้าขนาดใหญ่ หน่อโคนก้านใบและโคนกาบใบสีขาว เหมาะสำหรับทำเป็นอาหาร รสไม่เผ็ดร้อนมากเกินไป, ข่าตาแดง เหง้าเล็กกว่าข่าหยวก หน่อ และโคนใบกาบสีแดง โคนก้านใบสีน้ำตาลอมแดง และ ข่าป่า ซึ่งมีหลายชนิด เหง้า รสเผ็ดร้อนขม แก้ปวดท้อง จุกเสียดแน่น ขับลมให้กระจาย แก้ฟกบวม แก้พิษ แก้บิด แก้ตกโลหิต แก้ลมป่วง แก้กลากเกลื้อน ขับน้ำคาวปลา แก้สันนิบาตหน้าเพลิง ตำกับมะขามเปียกและเกลือ ให้สตรีรับประทานหลังคลอด ขับเลือดน้ำคาวปลา ขับรก ใบ รสเผ็ดร้อน ฆ่าพยาธิ...

ข้าวเย็นเหนือ

ข้าวเย็นเหนือ เป็นพืชจำพวกหัว ไม้เถาขนาดเล็ก ใบรูปไข่ยาวหนา เปลือกและเนื้อในหัว สีแดง เกิดอยู่ทั่วไปในประเทศไทย มีหลายชนิด หัว รสมันกร่อยหวานเล็กน้อย แก้ประดง คุดทะราด แก้น้ำเหลืองเสีย แก้เส้นเอ็นพิการ แก้กามโรคเข้าข้อออกดอก ฝีแผลเน่าเปื่อยพุพอง เม็ดผื่นคัน ดับพิษในกระดูก แก้ปัสสาวะพิการ แก้อักเสบในร่างกาย

ข้าวเย็นใต้

ข้าวเย็นใต้  เป็นพืชจำพวกหัว ไม้เถาขนาดเล็ก ใบรูปหัวใจบาง มีหลายชนิด ทั้งชนิดมีหนาม ไม่มีหนาม ใบจักเว้า และไม่จักเว้า เนื้อในหัวสีขาว สมัยก่อนนำเข้าจากประเทศจีน ปัจจุบันนิยมใช้พันธุ์ที่เกิดในประเทศแทน เพราะความเมาน้อยกว่าของจีน หัว รสมันกร่อยหวานเล็กน้อย แก้ประดง คุดทะราด แก้น้ำเหลืองเสีย แก้เส้นเอ็นพิการ แก้กามโรคเข้าข้อออกดอก ฝีแผลเน่าเปื่อยพุพอง เม็ดผื่นคัน ดับพิษในกระดูก แก้ปัสสาวะพิการ แก้อักเสบในร่างกาย

ขิงแห้ง

ขิง เป็นพืชจำพวกเหง้า เหง้า รสหวานเผ็ดร้อน ขับลม แก้ท้องอืด จุกเสียด แน่นเฟ้อ คลื่นไส้อาเจียน แก้หอบไอ ขับเสมหะ แก้บิด เจริญอากาศธาตุ สาระสำคัญในน้ำมันหอมระเหย จะออกฤทธิ์กระตุ้นการบีบตัวของกระเพาะอาหารและลำไส้ ใช้เหง้าแก่ ทุบหรือบดเป็นผง ชงน้ำดื่มแก้คลื่นไส้อาเจียน จุกเสียด แน่นเฟ้อ เหง้าสด ตำคั้นเอาน้ำ ผสมกับน้ำมะนาว เติมเกลือเล็กน้อย จอบแก้ไอ ขับเสมหะ