รากช้าพลู

สรรพคุณช้าพลู : ราก รสร้อน ขับเสมหะ บำรุงธาตุ ขับลมในลำไส้ ทั้งต้น รสเผ็ดร้อน ขับเสมหะ แก้ท้องอืดเฟ้อ ช่วยเจริญอาหาร แก้ไอ แก้หวัด ใบ รสเผ็ดร้อน เป็นยาขับลม ช่วยเจริญอาหาร ทำให้เลือดลมซ่าน ขับเสมหะ แก้เบาหวาน ราก ผล และใบ ทำให้ร่างกายอบอุ่น แก้ท้องอืดเฟ้อ ขับลมในลำไส้ ช่วยย่อยอาหาร รักษาอาการปวดกระเพาะเนื่องจากความเย็นพร่องในธาตุ แก้ธาตุน้ำพิการ แก้ไอเย็น ขับเสมหะ แก้บวมน้ำ แก้ไข้จับสั่น แก้ปวดฟัน ปวดกระดูกเนื่องจากลมชื้นติดเกาะ แก้ฟกช้ำ ใช้ภายนอก...

แฝกหอม

ราก รสหอม ทำให้ดวงจิตชุ่มชื่น ขับลมในลำไส้ ให้หาวเรอ แก้ปวดท้อง จุกเสียดแน่นอืด แก้ไข้เพื่อลม ขับปัสสาวะ

เจตมูลเพลิง

  เจตมูลเพลิงแดง สรรพคุณ ใบ รสร้อน แก้อพัทธปิตตะสมุฏฐาน (น้ำดีนอกฝัก) แก้ลมในกองเสมหะ ช่วยย่อยอาหาร ขับผายลม ดอก รสร้อน แก้พัทธปิตตะสมุฏฐาน (น้ำดีในฝัก) ต้น รสร้อน แก้โลหิตอันเกิดแต่กองกำเดา ราก รสร้อน บำรุงธาตุ บำรุงโลหิต ขับลมในกระเพาะอาหาร และลำไส้ ขับโลหิตระดู แก้ริดสีดวงทวาร เกลื่อนฝี ให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย กระจายเลือดลม แก้ปวดท้อง แก้ท้องเสีย มีฤทธิ์บีบมดลูกทำให้แท้งได้ ทาแก้โรคผิวหนัง กลากเกลื้อน เจตมูลเพลิงขาว สรรพคุณ ใบ รสร้อน แก้ลมในกองเสมหะ...

รากฟักข้าว

ฟักข้าว ป็นพืชจำพวกเถา ราก รสเบื่อเย็น ถอนพิษทั้งปวง ถอนพิษไข้ ขับเสมหะ แก้เข้าข้อ ปวดตามข้อ แช่น้ำสระผม แก้ผมร่วง ฆ่าเหา ใบ รสขมเย็น แก้ไข้ตัวร้อน ถอนพิษอักเสบ ตำพอกแก้ปวดหลัง แก้กระดูกเดาะ แก้ฝี แก้พิษ เมล็ด รสมันเมาเย็น ถ้าดิบเป็นพิษ คั่วให้กรอบรับประทานบำรุงปอด แก้ฝีในปอด แก้ไอ ขับปัสสาวะ แก้ท่อน้ำดีอุดตัน ใช้แทนเมล็ดแสลงใจ (โกฐกะกลิ้ง) ได้  

กระเทียม

กระเทียม : หอมเทียม (เหนือ), ปะเซ้วา (แม่ฮ่องสอน), ลสุนา (สันสกฤต) Garlic เป็นพืชจำพวกหัว หัว รสร้อนฉุน แก้ไอ แก้โรคผิวหนัง กลากเกลื้อน แก้แผลเน่า เนื้อร้าย บำรุงธาตุ ขับโลหิตระดู แก้โรคประสาท แก้ปวดหู แก้หูอื้อ ระบายพิษไข้ แก้ริดสีดวงงอก ขับพยาธิในท้อง แก้โรคในปาก แก้คออักเสบ แก้หืด แก้อัมพาต แก้ลมเข้าข้อ แกจุกเสียดแน่นเฟ้อ แก้ขัดปัสสาวะ บำรุงปอด แก้ปอดพิการ ปอดบวม...

ว่านหอมแดง

หัว รสร้อน ขับลมในกระเพาะอาหารและลำไส้ หรือตำผสมกับเหง้าเปราะหอมสุมหัวเด็ก แก้หวัดคัดจมูกในเด็ก เป็นยาขับปัสสาวะ ยาระบาย ทำให้อาเจียน แก้บิด และอาการอักเสบของริดสีดวงทวาร

ขมิ้นชัน

ขมิ้นชัน เป็นพืชจำพวกเหง้า เหง้า รสฝาดหวานเอียน แก้ไข้เพื่อดี คลั่งเพ้อ แก้ไข้เรื้อรัง ผอมเหลือง แก้โรคผิวหนัง  แก้เสมหะและโลหิต  แก้ท้องร่วง สมานแผล แก้ธาตุพิการ ขับผายลม  แก้ผื่นคัน ขับกลิ่นและสิ่งสกปรกในร่างกาย คุมธาตุ รักษาแผลในกระเพาะอาหาร น้ำคั้นจากเหง้าสด หยอดตา  แก้ตาบวม ตาแดง ทาแก้แผลถลอก แก้โรคผิวหนังผื่นคัน ลดการอักเสบ ทำให้ผิวพรรณผุดผ่อง ผงขมิ้น เคี่ยวกับน้ำมันพืช  ใส่แผลสด  ผสมน้ำทาผิว แก้เมล็ดผดผื่นคัน ขมิ้นสด ตำผสมกับดินประสิวเล็กน้อย  ผสมน้ำปูนใส พอกบาดแผล  และแก้เคล็ดขัดยอก เผาไฟ โคลกผสมน้ำปูนใสรับประทาน...

ลำพันแดง

เหง้า รสเค็มกร่อยร้อน ขับโลหิตระดู แก้พิษโลหิตระดูทำให้คลั่งเพ้อ ขับลมในลำไส้ แก้จุกเสียดแน่นท้อง

รากคนทา

คนทา เป็นพืชจำพวกต้น ราก รสขมเฝื่อน แก้ไข้เหนือ ไข้พิษ ไข้กาฬ ไข้ตักศิลา แก้ไข้เส้น กระทุ้งพิษไข้หัว แก้ไข้ทุกชนิด ทั้งต้น รสขมเฝื่อน แก้ไข้ทุกชนิด แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้บิด ท้องเสีย กิ่งก้าน รสขมเฝื่อน ใช้สีฟัน รักษาฟัน

ว่านน้ำ

ราก เป็นยาแก้ปวดท้อง ธาตุเสีย บำรุงธาตุ แก้จุก ขับลมในลำไส้ (รับประทานมาก ทำให้อาเจียน แต่มีกลิ่นหอม รับประทานน้อย) ปรุงลงในยาขมต่างๆ ทำให้ระงับอาการปวดท้องได้ดี ในว่านน้ำมีสารชนิดหนึ่งเรียกว่า อาโกริน (acorine) มีรสขมและแอลคาลอยด์ คาลาไมท์ อยู่ในนี้เป็นยาแก้บิด เป็นยารักษาบิดของเด็ก (คือมูกเลือด) และหวัดลงคอ (หลอดลมอักเสบ) ได้อย่างดี เป็นยาขับเสมหะอย่างดี ชาวอินเดียใช้ฉีกเป็นชิ้นเล็กๆ เคี้ยว 2-3 นาที แก้หวัดและเจ็บคอ และใช้ปรุงกับยาระบายเพื่อเป็นยาธาตุด้วยในตัว เป็นยาแก้เส้นกระตุก แก้หืด ขับเสมหะ แก้ปวดศีรษะ แก้ Hysteria...