ชื่ออื่น : กาซะลอง, จรดพระธรณี, ดอกคาน(ยะลา), ท้าวยายม่อมป่า(อุยลราชธานี), ปิ้งขม, ปิ้งหลวง(ภาคเหนือ), พญารากเดียว (ภาคใต้), พญาเล็งจ้อน, เล็งจ้อนใต้(เชียงใหม่), พมพี(อุดรธานี), พวกวอ(กะเหรี่ยง-กำแพงเพชร), พินที(เลย), โพพิ่ง(ราชบุรี), ไม้เท้าฤๅษี(ภาคเหนือ,ภาคใต้), หญ้าลิ้นจ้อน(ประจวบคีรีขันธ์)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Clerodendrum indicum (L.) Kuntze
ชื่อวงศ์ : Labiatae

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • เท้ายายม่อม เป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก สูง 1-2.5 เมตร เป็นไม้ลงรากแก้วอันเดียวลึก พุ่งตรง รากกลม ดำ โต ลำต้นตั้งตรง ไม่มีกิ่งก้านสาขา หรือแตกกิ่งบริเวณใกล้ยอด บริเวณปลายกิ่งเป็นสันสี่เหลี่ยม
  • ใบเท้ายายม่อม ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม หรือรอบข้อ ข้อละ 3-5 ใบ จากต้นตรงขึ้นไปจนถึงยอด ใบรูปวงรีแกมขอบขนาน หรือรูปขอบขนานแกมใบหอกกลับ กว้าง 1.5-2.5 เซนติเมตร ยาว 12-18 เซนติเมตร เส้นกลางใบงอโค้งเข้าหาลำต้น เกือบเป็นรูปครึ่งวงกลม ดัดใบให้งอตามไปด้วยเมื่อแตกกิ่งใหม่ ปลายและโคนใบแหลม
  • ดอกเท้ายายม่อม เป็นช่อแยกแขนง ออกที่ปลายกิ่ง เป็นพุ่มกระจาย คล้ายฉัตรเป็นช่อชั้นๆ ตั้งขึ้น กลีบดอกสีขาว เชื่อมติดกันเป็นหลอดยาว ขนาดดอกกว้าง 1.5 เซนติเมตร ก้านดอกยาว 10-12 เซนติเมตร กลีบเลี้ยงสีเขียว หรือแดง มี 5 แฉก
  • ผลเท้ายายม่อม ผลสดรูปทรงกลม แป้น เมื่อสุกมีสีน้ำเงินแกมสีดำ หรือสีดำแดง มีกลีบเลี้ยงสีแดงติดอยู่
  • พบตามป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ดอกออกช่วงเดือนเมษายนถึงพฤศจิกายน ยอดอ่อนและดอกอ่อนนำมาลวกเป็นผักจิ้มน้ำพริก

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ราก

สรรพคุณตามตำรายาไทย :

  • ราก เป็นยาแก้พิษไข้ พิษกาฬ ลดความร้อนในร่างกาย กระทุ้งพิษไข้หวัด เป็นยาขับพิษไข้ทุกชนิด เป็นยาแก้แพ้ อักเสบ ปวดบวม พิษฝี แมลงสัตว์กัดต่อย แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้อาเจียน หืดไอ
อ่านความคิดเห็นของเพื่อนๆ ..คิดอย่างไรกับเรื่องนี้ เขียนเลย