วันจันทร์, พฤษภาคม 29, 2017

กะทือ สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน

ชื่อท้องถิ่น       กะทือป่า , กะแวน , แฮวดำ (ภาคเหนือ) , เฮียวแดง (แม่ฮ่องสอน)ลักษณะของพืช   กะทือเป็นพืชที่พบได้ตามบ้านในชนบท  เป็นพืชล้มลุก  ฤดูแล้งจะลงหัว  เมื่อถึงฤดูฝน  จะงอกใหม่หัวมีขนาดใหญ่  และมีเนื้อในสีเหลืองอ่อน  กลิ่นหอม  ต้นสูง  3 – 6  ศอก  ใบเรียวยาว  ออกตรงข้ามกัน ...

กระชาย สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน

ชื่อท้องถิ่น       กะแอน , ระแอน (ภาคเหนือ) , ขิงทราย (มหาสารคาม) , ว่านพระอาทิตย์ (กรุงเทพฯ) , จี๊ปู , ชีฟู (ฉาน  –  แม่ฮ่องสอน) , เป๊าซอเร้าะ , เป๊าะสี่ (กะเหรี่ยง –...

กะเพรา สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน

ชื่อท้องถิ่น       กะเพราขาว , กะเพราแดง (กลาง) , กอมก้อ (เหนือ)ลักษณะของพืช  เป็นไม้ล้มลุกขนาดเล็ก  โคนต้นที่แก่เป็นไม้ที่เนื้อแข็ง  ลำต้นและใบมีขนอ่อน  ใยมีกลิ่นหอมฉุนรูปร่างรี  ปลายใบและโคนใบแหลมหรือมนเล็กน้อย  ขอบใบหยัก  ดอกออกเป็นช่อ  ดอกย่อยออกรอบแกนกลางเป็นชั้นๆ  กะเพราปลูกเป็นพืชสวนครัวมีอยู่ทั่วไป  มีกะเพราขาวและกะเพราะแดง  กะเพราะขาวมีส่วนต่างๆเป็นสีเขียว  ส่วนกะเพราแดงจะมีส่วนต่างๆเป็นสีเขียวอมม่วงแดงส่วนที่ใช้เป็นยา  ใบสดหรือแห้งช่วงเวลาที่เก็บยา  เก็บใบสมบูรณ์เต็มที่  ไม่แก่หรืออ่อนจนเกินไปรสและสรรพคุณยาไทย  รสเผ็ดร้อน ...

กล้วยน้ำว้า สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน

ชื่อท้องถิ่น       กล้วยใต้ (ภาคเหนือ)ลักษณะของพืช  พืชล้มลุก  ลำต้นสูง  ลำต้นที่อยู่เหนือดินรูปร่างกลม  มีกาบใบหุ้มซ้อนกัน  ใบสีเขียวขนาดใหญ่  ก้านใบยาวและเห็นได้ชัดเจน  ดอกออกที่ปลายเป็นช่อ  ลักษณะห้อยลงยาว  1 – 2  ศอก  เรียกว่า  ปลี  มีดอกย่อยออกเป็นแผง  ผลจะติดกันเป็นแผงเรียกว่า  หวี  ซ้อนกันหลายหวีเรียกว่า  เครือส่วนที่ใช้เป็นยา  ลูกดิบ  หรือ ...

กานพลู สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน

ชื่อท้องถิ่น       จันจี่ (ภาคเหนือ)ลักษณะของพืช  กานพลูเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ใบหนาเป็นมัน ถ้าเอาใบส่องแดดดู       จะเห็นจุดน้ำมันอยู่ทั่วไปออกดอกเป็นช่อขนาดเล็ก  ดอกสีแดงอมชมพูส่วนที่ใช้เป็นยา  ดอกกานพลูแห้งที่ยังมิได้สกัดเอาน้ำมันออก  และมีกลิ่นหอมจัดช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา   เก็บดอกตูมช่วงที่เปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีแดง  ช่วงเดือนมิถุนายนจนถึงเดือนกุมภาพันธ์รสและสรรพคุณยาไทย  รสเผ็ดร้อน  กลิ่นหอม  ช่วยขับลมวิธีใช้   1. ดอกแห้งของกานพลูรักษาอาการท้องอืด  ท้องเฟ้อ  และแน่นจุกเสียด โดยใช้ดอกแห้ง  5 – 8  ดอก...

ข่า สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน

ชื่อท้องถิ่น       ข่าตาแดง  ข่าหยวก (ภาคเหนือ)ลักษณะของพืช  ข่ามีลำต้นที่อยู่ใต้ดิน  เรียกว่า  “เหง้า”  เหง้ามีข้อและปล้องชัดเจน  เนื้อในสีเหลือง  และมีกลิ่นหอมเฉพาะลำต้นที่อยู่เหนือดินสูงได้ถึง  6  เมตร  ใบสีเขียวออกสลับข้างกัน     รูปร่างรียาว  ปลายแหลม  ดอกออกเป็นช่อที่ยอดดอกย่อยมีขนาดเล็ก  สีขาวนวล  ด้านในของกลีบดอกมีประสีแดงอยู่ด้านหนึ่ง  ผลเปลือกแข็งรูปร่างกลมรีส่วนที่ใช้เป็นยา เหง้าแก่  สด  หรือแห้งช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา   ช่วงเวลาที่เหง้าแก่รสและสรรพคุณยาไทย   เหง้าข่า ...

ขิง สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน

ชื่อท้องถิ่น       ขิงเผือก (เชียงใหม่) , ขิงแคลง , ขิงแดง (จันทบุรี) , สะเอ (กะเหรี่ยง – แม่ฮ่องสอน)ลักษณะของพืช  ขิงเป็นพืชล้มลุกมีแง่งใต้ดิน  แง่งจะแตกแขนงคล้ายนิ้วมือ  เนื้อในสีเหลืองแกมเขียว  ลำต้นที่อยู่เหนือต้นงอกจากแง่งตั้งตรงยาวราว  2 – 3  ศอก  ใบสีเขียว  เรียวแคบ  ปลายใบแหลม ...

ขลู่ สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน

ชื่อท้องถิ่น หนวดงิ้ว , หนาดงัว , หนาดวัว (อุดรธานี) , ขี้ป้าน (แม่ฮ่องสอน) , คลู (ใต้)ลักษณะของพืช  ขลู่เป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก  ยอดและใบสีเขียวอ่อน  ใยกลมมน ปลายใบหยัก  ดอกออกเป็นช่อประกอบด้วยดิกเล็กๆ  สีขาวอมม่วงส่วนที่ใช้เป็นยา   ใช้ทั้งห้า  ทั้งสดและแห้ง (นิยมใช้เฉพาะใบ)รสและสรรพคุณยาไทย   สรรพคุณขับปัสสาวะ  แก้ปัสสาวะพิการวิธีใช้   ...

ขมิ้น สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน

ชื่อท้องถิ่น       ขมิ้น (ทั่วไป) , ขมิ้นแกง , ขมิ้นหยวก , ขมิ้นหัว (เชียงใหม่) ขี้มิ้น , หมิ้น (ภาคใต้) , ตายอ (กะเหรี่ยง – กำแพงเพรช) , ละยอ (กะเหรี่ยง – แม่ฮ่องสอน)ลักษณะของพืช  ...

ขี้เหล็ก สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน

ชื่อในท้องถิ่น   ขี้เหล็กบ้าน (ลำปาง) , ขี้เหล็กใหญ่ (ภาคกลาง) , ขี้เหล็กหลวง (ภาคเหนือ) , ผักจี้ลี้ (เงี้ยว – แม่ฮ่องสอน) , ยะหา (ปัตตานี) , ขี้เหล็กจิหรี่ (ภาคใต้)ลักษณะของพืชขี้เหล็กเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางใบเป็ยใบประกอบ  ประกอบด้วยใบย่อยประมาณ  10  คู่ใบเรียวปลายใบมนหยักเว้าหาเส้นกลางใบเล็กน้อย  โคนใบกลมสีเขียว...