ชื่ออื่น ๆ : กระช้าสีดา, กระเช้าถุงทอง 
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Aristolochia indica L.
ชื่อวงศ์ : ARISTOLOCHIACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นกระเช้าสีดา ไม้เถา รากมีเนื้อแข็ง กิ่งยาวเรียวเป็นร่อง
  • ใบกระเช้าสีดา ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปสามเหลี่ยมแคบ กว้าง 2.5-5 ซม. ยาว 5-10 ซม. ปลายเรียวแหลม โคนตัดตรง ขอบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย เส้นใบออกจากโคนใบ 3-5 เส้น ใบมีกลิ่น
  • ดอกกระเช้าสีดา ช่อดอกสั้น ออกตามง่ามใบ กลิ่นเหม็น ช่อหนึ่งมีเพียง 2-3 ดอก ก้านดอกยาว 0.5-1 ซม. กลีบดอกมีเพียงชั้นเดียว ยาว 2-3.5 ซม. เชื่อมติดกันเป็นหลอด โคนหลอดพองออกเป็นกระเปาะกลม กระเปาะและหลอดดอกด้านนอกสีเขียวอ่อน ภายในกระเปาะเป็นที่ดักย่อยแมลงเพื่อเป็นอาหารเสริม เหนือขึ้นไปคอดเป็นหลอดเล็กๆ ยาวประมาณ 1.2 ซม. ปลายกลีบผายออกเป็นรูปปากแตรเบี้ยว ปลายข้างหนึ่งยื่นยาวออกไปเป็นรูปยาวแคบแกมรูปขอบขนาน ปลายมน ขอบม้วนออก ขอบกลีบสีม่วงดำ ปลายกลีบที่ยื่นยาวออกไปนั้น ด้านบนสีน้ำตาลอมเขียวช้ำๆ ด้านล่างสีม่วงดำ บริเวณที่มีสีม่วงมีขน ใบประดับรูปไข่ ปลายแหลม เกสรเพศผู้ 6 อัน ยอดเกสรเพศเมียมี 6 แฉก รังไข่อยู่ใต้วงกลีบ ผลค่อนข้างกลมหรือรูปขอบขนานค่อนข้างกว้าง ยาว 4-5 ซม. ภายในมี 6 ช่อง
  • ผลกระเช้าสีดา ผลแก่แตกออกเป็น 6 เสี่ยง ซึ่งแตกเลยไปถึงก้านผลและแยกออกเป็น 6 ก้าน เมล็ดแบน รูปไข่ มีปีก

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ราก, หัวใต้ดิน

สรรพคุณกระเช้าสีดา :

  • ราก รสขม มีฤทธิ์ทำให้อาเจียน เป็นยาแก้พิษงู ยากระตุ้น และยาบำรุง
  • หัวใต้ดิน ฝานเป็นแว่นบางๆ ต้มน้ำดื่ม เชื่อว่าเป็นยาอายุวัฒนะ และคงกระพันชาตรี