ชื่อสมุนไพร : กล้วยหมูสัง
ชื่ออื่น
: กล้วยหมูสัง (ตรัง), นมวัว (สุราษฎร์ธานี), นมแมวใหญ่ (ชุมพร), นมควาย (นครศรีธรรมราช), ลาเกาะ (นราธิวาส), บักผีผ่วน (อีสาน), กล้วยพังพอน, กล้วยมูสัง
ชื่อวิทยาศาสตร์Uvaria grandiflora Roxb. ex Hornem
ชื่อวงศ์ : ANNONACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นกล้วยหมูสัง เป็นไม้เถาเลื้อยขนาดใหญ่ กิ่งอ่อนมีขน สีน้ำตาลอมเหลืองปกคลุมหนาแน่น กิ่งก้านเลื้อยพาดไปไกล 5-15 เมตร 
    กล้วยหมูสัง
  • ใบกล้วยหมูสัง ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนานแกมไข่กลับ กว้าง 8 ซม. ยาว 21 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบสอบมน
  • ดอกกล้วยหมูสัง เป็นดอกเดี่ยว โดยจะออกที่ปลายกิ่งและตามกิ่ง ออกตรงข้ามหรือเยื้องกับใบเล็กน้อย ดอกเป็นสีแดงสด จะส่งกลิ่นหอมอ่อน ๆ ในช่วงพลบค่ำและกลางคืน มีน้ำหวานจำนวนมากรอบฐานดอก กลีบดอกมี 6 กลีบเรียงสลับกัน 2 ชั้น ชั้นละ 3 กลีบกลีบดอกเป็นสีแดงสดหรือสีแดงเลือดนกโคนกลีบดอกเป็นสีเหลืองอ่อน กลีบดอกเป็นรูปขอบขนานหรือรูปไข่กลับแกมรูปขอบขนาน ปลายมน ยาวประมาณ 2.5-4 เซนติเมตร กลีบดอกจะค่อนข้างหนาส่วนกลีบเลี้ยงดอกมี 3 กลีบ สีเขียวอมเหลืองลักษณะเป็นรูปสามเหลี่ยม ยาวประมาณ 2-3 เซนติเมตรกลีบเลี้ยงค่อนข้างบอบบาง ผิวด้านในเกลี้ยง ส่วนผิวด้านนอกมีขนสั้นขึ้นประปราย ดอกมีเกสรเพศผู้จำนวนมากอยู่ชิดกันแน่นเป็นพุ่มกลม รังไข่ยาวได้ประมาณ 7 มิลลิเมตรมีขนสั้น ยอดเกสรเพศเมียแผ่ออกคล้ายรูปแตร มีเมือกเหนียวสีเหลืองแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีเข้มขึ้น เมื่อดอกบานเต็มที่จะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 6-11 เซนติเมตร
  • ผลกล้วยหมูสัง ออกผลเป็นกลุ่ม ๆ แต่ละกลุ่มมีผลย่อยจำนวนมากประมาณ 6-15 ผล อยู่บนแกนตุ้มกลม ก้านช่อผลยาวประมาณ 4-6 เซนติเมตร ลักษณะของผลย่อยเป็นรูปทรงกระบอกสั้น ๆ ยาวได้ประมาณ 3-6 เซนติเมตร ปลายผลมนบางตอนของผลคอดเว้าเล็กน้อย ตามผิวมีตุ่มเล็ก ๆ ขึ้นกระจายและมีขนขึ้นประปราย ซึ่งผลอ่อนเป็นสีเขียว ส่วนผลสุกเป็นสีเหลืองอมส้ม มีรสหวานเปรี้ยวใช้รับประทานได้ ภายในผลมีเมล็ดมาก ส่วนก้านผลย่อยยาวประมาณ 1-4 เซนติเมตร

ส่วนที่ใช้เป็นยา : ใบ, ราก

สรรพคุณ กล้วยหมูสัง :

  • ใบและราก เป็นยาบำบัดอาการปวดท้อง นำมาต้มกับน้ำกิน
    ชาวมลายูจะใช้ใบกล้วยหมูสัง นำมาต้มกับข้าวกินเป็นยาบรรเทาอาการท้องขึ้น ท้องเฟ้อ
ประโยชน์ของสมุนไพรไทยกล้วยหมูสัง
ผลสุกเป็นสีเหลืองอมส้ม มีกลิ่นหอมและมีรสหวานเปรี้ยว ใช้รับประทานได้
เถานำมาใช้ประโยชน์แทนหวาย
กล้วยหมูสังเป็นพรรณไม้ที่ให้ดอกสีสวยงดงาม ดอกเป็นสีแดงสดและมีกลิ่นหอม มีศักยภาพในการพัฒนาเป็นไม้เลื้อยประดับ โดยจะส่งกลิ่นหอมอ่อน ๆ ในช่วงพลบค่ำและกลางคืน
บทความก่อนหน้านี้กลิ้งกลางดง
บทความถัดไปกล้วยตีบ