วันศุกร์, เมษายน 28, 2017

เวชกรรมไทย

เวชกรรมไทย  หมายถึง การตรวจ การวินิจฉัย การบำบัด หรือการป้องกันโรค ด้วยกรรมวิธีการแพทย์แผนไทย หรือ มักเป็นที่รู้จักกันว่า การแพทย์แผนโบราณ เป็นความพยายามจะอธิบายภาวะต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับสุขภาพ ทั้งสภาวะปกติ และสภาวะที่ผิดปกติ (เป็นโรค) โดยใช้ทฤษฎีความสมดุลของธาตุต่าง ๆ ในร่างกาย เนื้อหารายละเอียดของตำราจะว่าด้วยความรู้ในด้านการรักษาโรค (เวชกรรม) เพราะถ้าไม่รู้จักโรค ก็ไม่สามารถจ่ายยาให้ถูกกับโรคได้ ด้วยการรู้จักคัมภีร์ของโรคต่างๆ และรู้ถึงสาเหตุการเจ็บป่วย การพัฒนาหรือการดำเนินไปของโรค เพื่อทำการรักษาได้ทันและถูกต้อง ซึ่งวิธีการรักษาแผนไทยนั้นมีทั้ง การใช้ยา นวด ประคบ อบ และอื่นๆ ฉะนั้นการเรียนเวชกรรมไทยนั้นจึงมีความสำคัญ และเมื่อท่านสามารถสอบได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาเวชกรรมไทยแล้ว ท่านสามารถที่จะประกอบวิชาชีพด้านการแพทย์แผนไทยได้อย่างถูกต้องตามกฏหมายอีกด้วย

ประวัติการแพทย์แผนไทย

ประวัติการแพทย์แผนไทยนั้นเริ่มมีบันทึกไว้ตั้งแต่ในสมัยพุทธกาล มีชายผู้หนึ่งชื่อ "ชีวกโกมารภัจจ์" มีความสนใจในการศึกษาวิชาแพทย์ เพราะเหตุว่าเป็นวิชาที่ประกอบอาชีพไม่เบียดเบียนผู้ใด เป็นผู้ปฏิบัติประกอบด้วยเมตตากรุณา ปรารถนาที่จะให้มนุยษ์มีความสุข จึงได้ไปศึกษาวิชาทางการแพทย์ในสำนักทิศาปาโมกข์ในเมืองตักศิลา ท่านเป็นผู้ที่ฉลาดมีความสามารถในการเรียนรู้ เรียนได้เร็ว เรียนได้มากความทรงจำดี ใช้เวลาเรียนน้อยกว่าผู้อื่น เมื่อจบวิชาแพทย์แล้ว สามารถรักษาคนไข้ครั้งเดียวก็หายได้ในเวลาต่อมาพระเจ้าพิมพิสารทรงประชวรด้วยโรค พระภคันทละ (คือโรคริดสีดวงทวาร) ก็ทรงโปรดให้หมอชีวกโกมารภัจจ์เข้าไปถวายการรักษา หมอชีวกโกมารภัจจ์ท่านได้ถวายการรัษาด้วยการทายาเพียงครั้งเดียว พระเจ้าพิมพิสารก็ทรงหายจากโรคที่เป็น จึงโปรดให้เป็นแพทย์หลวงประจำพระองค์และฝ่ายในกับบำรุงพระสงฆ์ นับว่าหมอชีวกโกมารภัจจ์เป็นแพทย์ผู้มีความรู้ความสามารถในครั้งพุทธกาล และมีผู้เคารพยกย่องอย่างมากประวัติการแพทย์แผนไทยมีการค้นพบศิลาจารึกของอาณาจักรขอม ประมาณปี พ.ศ. 1725-1729...

คัมภีร์ทิพย์มาลา

กล่าวถึงลักษณะฝี (วัณโรค)ลักษณะวัณโรคอันพึงเกิดภายในนั้น เกิดเพื่อ (เพราะ) จตุธาตุ และตรีสมุฎฐานอันใดอันหนึ่ง ซึ่งจะวิปริตเป็นชาตะ จะละนะ โดยหย่อนพิการ ระคนกันเข้า แล้ว ตั้งต่อมชั้น มีประเภทต่างๆ ให้บุคคลทั้งหลาย ทั้งเรียนรู้ไปเบื้องหน้า ซึ่งแต่ละอย่างมีลักษณะอาการดังต่อไปนี้1. ฝีปลวกมีอาการให้เจ็บในทรวงอกที่ตั้งแห่งหัวใจ ตลอดไปตามสันหลัง ให้ผอมเหลือง ให้อาเจียนเป็นโลหิต ไอเหม็นคาวคอ บริโภคอาหารไม่ ได้...

คัมภีร์อติสาร

ในบทนี้กล่าวเกี่ยวกับสาเหตุ และการปฏิบัติตัวที่มีผลต่อการเกิดโรคฝี ลักษณะอาการของฝีที่จำแนกตามแหล่งที่เกิดฝี ซึ่งจะนำไปสู่การวินิจฉัยแยกโรคฝีต่างๆ ดังที่ได้กล่าวไว้ ตามรายละเอียดของคัมภีร์ ดังนี้คัมภีร์อติสาร ว่าด้วยลักษณะอติสาร 2 จำพวก คือ ปัจจุบันกรรมอติสาร และโบราณกรรมอติสาร1. ปัจจุบันกรรมอติสาร มี 6 จำพวก1) อุทรวาตอติสาร 2) สุนทรวาตอติสาร 3) ปัสสยาวาตอติสาร 4) โกฏฐาสยาวาตอติสาร 5) กุจฉิสยาวาตอติสาร 6) อุตราวาตอติสาร2. โบราณกรรมอติสาร มี...

คัมภีร์กระษัย

ในบทนี้จะกล่าวถึงโรคกระษัย ซึ่งเป็นโรคที่ทำให้ร่างกายเกิดความสึกหรอ จะบังเกิดอาการเจ็บป่วยต่างๆ ดังคัมภีร์ต่อไปนี้กระษัยมี 2 ประเภท แบ่งได้ 26 จำพวก คือประเภทที่ 1 กระษัยเกิดเป็นอุปปาติกะโรค มี 18 จำพวก ประเภทที่ 2 กระษัยเกิดแต่กองธาตุสมุฏฐาน มี 8 จำพวกอาการของกระษัยประเภทที่ 1 กระษัยที่เกิดเป็นอุปปาติกะโรค...

รู้จักชื่อของโรค

หมอจะต้องรู้จักชื่อของโรคว่า คนไข้ที่มีอาการป่วยนั้น หมอทั้งหลายได้สมมุติชื่อไว้ว่า โรคนี้ๆ มีโรคหวัด โรคไอ โรคไข้ โรคลม เป็นต้น และชื่อของโรคต่างๆ อีกนานาประการ ที่มีแจ้งอยู่ในคัมภีร์แพทย์ศาสตร์ทั้งปวง ที่ท่านได้กำหนดบัญญัติ ตั้งแต่งชื่อของโรคไว้แล้ว ในความจริง ชื่อของโรคนี้ ก็คือ หมอผู้รักษาพยาบาลโรคนั้นเองให้ชื่อไว้ เพื่อที่จะให้กำหนดรู้กันได้ว่า อาการอย่างนั้นๆ เป็นชื่อโรคนี้ๆ เป็นชื่อโรคนั้นๆ ชื่อของโรคทั้งปวง จะมีชื่อได้ก็ด้วยสมมุตินั่นเองแต่ในคัมภีร์โรคนิทานนั้น...

คัมภีร์ธาตุวิภังค์

คัมภีร์ธาตุวิภังค์ กล่าวถึง สาเหตุการเสียชีวิตที่เกิดขึ้นกับแต่ละบุคคล และอาการที่เกิดขึ้น เมื่อธาตุที่ 4 พิการ ได้แก่ ธาตูทั้ง 4 ขาดเหลือ ธาตุทั้ง 4 พิการตามฤดู และยารักษา และธาตุทั้ง 4 พิการ และยารักษา มีรายละเอียดดังต่อไปนี้ สาเหตุการเสียชีวิตของบุคคลบุคคลตายด้วย ปัจจุบันกรรมและปัจจุบันโรค คือ โอปักกะมิกาพาธ...

คัมภีร์มหาโชตรัต

พระคัมภีร์มหาโชตรัต กล่าวถึงโรคโลหิตระดูสตรี ปกติโทษ และระดูทุจริตโทษ ซึ่งว่าด้วยปฐมสัตว์ มนุษย์อันเกิดมาเป็นรูปสตรีภาพ ตั้งแต่คลอดจากครรภ์มารดา มีกายแตกต่างจากชาย 4 ประการ คือ        1. ถันประโยธร        2. จริตกิริยา        3. ที่ประเวณี        4....

คัมภีร์ธาตุบรรจบ

คัมภีร์ธาตุบรรจบ ว่าด้วยโรคอุจจาระธาตุ และมหาภูตรูป โรคอุจจาระธาตุ เป็นโรคทางเดินระบบทางเดินอาหาร เมื่อเกิดการเจ็บป่วยขึ้นทำให้มีลักษณะของอุจจาระผิดปกติ เช่น สี กลิ่น และอาการผิดปกติต่างๆ เกี่ยวกับการถ่ายอุจจาระ1. ว่าด้วยสาเหตุของโรคอุจจาระธาตุ  ผู้ที่เป็นโรคอุจจาระธาตุ มีสาเหตุดังนี้เนื่องจากผู้นั้นเป็นไข้ที่มีพิษจัด ตกถึงสันนิบาต แล้วเรื้อรังมา ธาตุนั้นแปรปรวน วิปริต อุจจาระไม่เป็นปกติ จึงกลายเป็นโรคอุจจาระธาตุ รับประทานอาหารที่แปลก หรือรับประทานอาหารมากเกินกว่ากำลังธาตุ เป็นต้นว่า เนื้อสัตว์ดิบหรือเนื้อสัตว์ที่มีคาวมาก และไขมันต่างๆ...

คัมภีร์ปฐมจินดา

คัมภีร์ปฐมจินดา เป็นโรคที่เกี่ยวกับสตรี มารดาและทารก หญิงมีครรภ์ก่อนคลอด ดังนี้ ถวายนมัสการแล้ว ซึ่งพระศรีสุคตทศพลญาณเจ้า เป็นที่พึ่งของโรคพระคัมภีร์แพทย์อันวิเศษ ชือ ปฐมจินดา นี้ เป็นหลักเป็นประธานแห่งพระคัมภีร์ ฉันทศาสตร์ ทั้งปวง อันพระอาจารย์ชีวกโกมภัจจ์แพทย์ ได้แต่งไว้ในกาลก่อน โดยสังเขป เพื่อจะได้เป็นที่พึ่งแก่สัตว์โลก ด้วยประการดังนี้ พรหมปุโรหิต (กำเนิดมนุษย์) ต้นเหตุที่มนุษย์เกิด เมื่อจะตั้งแผ่นดินใหม่มีเหตุการณ์ผ่านมาเป็นอันมาก แล้วเกิดฝนตกห่าใหญ่ลงมาถึง 7 วัน 7 คืน...

รู้จักที่ตั้งแรกเกิดของโรค

ที่ตั้งแรกเกิดของโรคนั้น ได้แก่ สมุฏฐาน แปลว่า ที่ตั้งที่แรกเกิดของโรคภัยไข้เจ็บ จะบังเกิดขึ้นก็เพราะสมุฏฐานเป็นที่ตั้ง สมุฏฐานจำแนกออกเป็น 4 ประการ คือธาตุสมุฏฐาน อุตุสมุฏฐาน อายุสมุฏฐาน กาลสมุฏฐาน1)  ธาตุสมุฏฐาน แปลว่า ที่ตั้งของธาตุ แบ่งธาตุออกเป็น 4 กอง คือปถวีสมุฏฐาน   ธาตุดิน เป็นที่ตั้ง จำแนกเป็น 20...